Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
του Κώστα Τσιτούνα
Η συζήτηση για την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε ένα ιδιότυπο πολιτικό θέατρο, όπου ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά ανταλλάσσουν προσκλήσεις συνεργασίας που μοιάζουν περισσότερο προσχηματικές παρά ουσιαστικές. Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις περί «ενότητας» και «κοινού μετώπου», κυριαρχεί η καχυποψία, ο ανταγωνισμός και –σε πολλές περιπτώσεις– η ειρωνεία.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο φυσικός εκφραστής του χώρου, απευθύνοντας ανοίγματα προς τις υπόλοιπες δυνάμεις, αλλά θέτοντας ταυτόχρονα όρους που δύσκολα μπορούν να γίνουν αποδεκτοί. Από την άλλη πλευρά, ο ΣΥΡΙΖΑ, τραυματισμένος από εκλογικές ήττες και εσωτερικές αναταράξεις, μιλά για την ανάγκη προοδευτικής σύγκλισης, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη φιλοδοξία του να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας. Η Νέα Αριστερά, νεότερος παίκτης στο πολιτικό σκηνικό, επιχειρεί να διαφοροποιηθεί, ασκώντας κριτική και στους δύο, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ανοιχτή σε διάλογο – έναν διάλογο που όμως σπάνια φαίνεται να προχωρά πέρα από τις διακηρύξεις.
Στο κέντρο αυτής της εξίσωσης παραμένει και η σκιά του Αλέξη Τσίπρα. Παρότι δεν βρίσκεται πλέον στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, το όνομά του εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς – είτε ως πιθανός ενοποιητικός παράγοντας είτε ως εμπόδιο για ορισμένους. Οι αναφορές στο πρόσωπό του, άμεσες ή έμμεσες, τροφοδοτούν μια συζήτηση που συχνά μοιάζει να κινείται περισσότερο γύρω από πρόσωπα και λιγότερο γύρω από πολιτικές προτάσεις.
Ανακύκλωση διλημμάτων
Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής ανταλλαγή «προσκλήσεων» που σπανίως συνοδεύονται από συγκεκριμένο σχέδιο ή ειλικρινή διάθεση σύγκλισης. Κάθε πλευρά φαίνεται να απευθύνεται στην άλλη περισσότερο για να καταγράψει πολιτικές εντυπώσεις, παρά για να οικοδομήσει πραγματικές γέφυρες. Οι δηλώσεις περί ενότητας συχνά συνοδεύονται από αιχμές και υπονοούμενα, ενισχύοντας την εντύπωση ότι πρόκειται για έναν διάλογο προσχηματικό.
Την ίδια στιγμή, οι πολίτες που αυτοπροσδιορίζονται στον χώρο της κεντροαριστεράς παρακολουθούν με αυξανόμενη δυσπιστία. Η έλλειψη σαφούς προγραμματικού πλαισίου και η απουσία κοινής στρατηγικής ενισχύουν την αίσθηση ότι η συζήτηση
για την «ανασυγκρότηση» παραμένει εγκλωβισμένη σε μικροκομματικές επιδιώξεις.
Αντί για ένα πειστικό αφήγημα που να απαντά στα σύγχρονα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα, κυριαρχεί μια εσωστρέφεια που ανακυκλώνει τα ίδια διλήμματα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πολυσυζητημένη ενότητα της κεντροαριστεράς μοιάζει περισσότερο με σύνθημα στους τοίχους παρά με ρεαλιστική προοπτική. Όσο οι πολιτικές δυνάμεις του χώρου συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως ανταγωνιστή και όχι ως πιθανό σύμμαχο, οι προσκλήσεις συνεργασίας θα παραμένουν χωρίς αντίκρισμα. Και όσο η συζήτηση περιορίζεται σε επικοινωνιακές κινήσεις και όχι σε ουσιαστικές συγκλίσεις, η ανασυγκρότηση θα παραμένει ένα ζητούμενο που διαρκώς αναβάλλεται και δίνει σε όλους το άλλοθι για να αποφύγουν την κυβερνησιμότητα και να παραμένουν στη «σιγουριά» της αντιπολίτευσης. Πάντως για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς όλες αυτές οι προσχηματικές προσκλήσεις διαλόγου «πνίγονται» στους στίχους και στη μουσική ενός αριστουργηματικού τραγουδιού που είχαν γράψει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και ο Μάνος Λοΐζος: «Όλοι σε φώναζαν αρχηγό, κι ήξερες μονάχα να διατάζεις…».
