Σε άμεση ισχύ τέθηκε το νέο πλαίσιο παρέμβασης στην αγορά για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας, καθώς δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που προβλέπει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και βασικά αγαθά, αυστηρούς ελέγχους και βαριά πρόστιμα για τους παραβάτες.
Η ρύθμιση, που φέρει τις υπογραφές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργικού συμβουλίου, ενεργοποιεί τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για την αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων εν μέσω της διεθνούς ενεργειακής αναταραχής που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2026, ενώ τις επόμενες ώρες αναμένονται οι υπουργικές αποφάσεις που θα εξειδικεύσουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής.
Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα
Η ΠΝΠ θέτει συγκεκριμένα όρια στο περιθώριο κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση:
-
Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο πάνω από την τιμή αγοράς από τα διυλιστήρια.
-
Τα πρατήρια λιανικής δεν μπορούν να ξεπερνούν περιθώριο 0,12 ευρώ ανά λίτρο πάνω από την τιμή προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας.
Για τις νησιωτικές περιοχές προβλέπεται ειδική πρόβλεψη για το επιπλέον κόστος μεταφοράς, το οποίο θα καθοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση.
Πλαφόν και σε 61 βασικά αγαθά
Το μέτρο επεκτείνεται και σε 61 κατηγορίες βασικών αγαθών, με στόχο να αποτραπούν αυξήσεις στο «καλάθι» των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, έως τις 30 Ιουνίου 2026 απαγορεύεται το μεικτό περιθώριο κέρδους να υπερβαίνει τον μέσο όρο του 2025, ανά κωδικό προϊόντος.
Η ρύθμιση αφορά ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα:
-
παραγωγούς
-
εισαγωγείς
-
χονδρεμπόρους
-
λιανεμπόριο
Στη λίστα περιλαμβάνονται τρόφιμα όπως:
-
ψωμί
-
ρύζι
-
ζυμαρικά
-
αλεύρι
-
κρέας και ψάρια
-
γάλα, τυριά και γιαούρτι
-
αυγά και έλαια
αλλά και προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως:
-
απορρυπαντικά
-
χαρτί υγείας
-
σαμπουάν
-
οδοντόκρεμες
-
πάνες και προϊόντα βρεφικής φροντίδας.
Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ και «διαπόμπευση»
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις για επιχειρήσεις που παραβιάζουν το πλαφόν.
Τα πρόστιμα κυμαίνονται:
-
από 5.000 ευρώ έως 5 εκατ. ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης
-
σε περίπτωση υποτροπής μπορούν να διπλασιαστούν
Παράλληλα προβλέπεται:
-
δημοσιοποίηση της επωνυμίας των παραβατών
-
ανακοίνωση των προστίμων που επιβάλλονται
Σε περιπτώσεις παρεμπόδισης ελέγχου ή απόκρυψης στοιχείων μπορεί να επιβληθεί επιπλέον πρόστιμο έως 50.000 ευρώ.
Ενισχυμένοι έλεγχοι στην αγορά
Την εφαρμογή του μέτρου αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία αποκτά διευρυμένες αρμοδιότητες.
Μεταξύ άλλων μπορεί:
-
να έχει πρόσβαση σε οικονομικά στοιχεία επιχειρήσεων
-
να πραγματοποιεί ελέγχους σε εγκαταστάσεις και αποθήκες
-
να συλλέγει ή να κατάσχει έγγραφα και ψηφιακά δεδομένα.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπενθύμισε ότι κατά την προηγούμενη εφαρμογή του μέτρου είχαν επιβληθεί πρόστιμα περίπου 20 εκατ. ευρώ για παραβάσεις.
Αντιδράσεις από την αγορά
Το νέο πλαίσιο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από επαγγελματικούς φορείς.
Η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας επισημαίνει ότι ο ανταγωνισμός συγκρατεί ήδη τις τιμές, σημειώνοντας ότι ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 1,29% το 2025.
Αντίθετα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων εκφράζει έντονη αντίθεση στο πλαφόν στα καύσιμα, υποστηρίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της τιμής της βενζίνης οφείλεται στη φορολογία.
Το μέτρο θα επανεξεταστεί τον Ιούνιο του 2026, με βάση τις εξελίξεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και τροφίμων.
