Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο οικονομικής στήριξης των πολιτών. Με το πετρέλαιο να φτάνει ακόμη και τα 119 δολάρια το βαρέλι, η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά την επαναφορά της επιδότησης καυσίμων, γνωστής ως Fuel Pass, προκειμένου να περιοριστούν οι πιέσεις στα νοικοκυριά και στην οικονομία.

Το θέμα βρίσκεται ήδη στο τραπέζι των συζητήσεων στην Αθήνα, ενώ αναμένεται να τεθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η ενεργειακή αναταραχή επηρεάζει συνολικά την ευρωπαϊκή οικονομία. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η άνοδος των τιμών καυσίμων θα απασχολήσει και το Eurogroup, όπου θα εξεταστούν πιθανά μέτρα στήριξης των κρατών-μελών.

Επιστροφή του Fuel Pass με νέα κριτήρια

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η πιθανή ενεργοποίηση ενός νέου κύκλου επιδότησης καυσίμων, που θα λειτουργεί με τη λογική του Fuel Pass, δηλαδή με άμεση οικονομική ενίσχυση προς τους πολίτες για χρήση στην αντλία.

Το μέτρο είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 2022, την περίοδο της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία, και είχε στόχο να περιορίσει το κόστος μετακίνησης για εκατομμύρια οδηγούς.

Η βασική φιλοσοφία του μέτρου παραμένει ίδια:
η ενίσχυση θα δοθεί με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε να κατευθυνθεί κυρίως στα νοικοκυριά που πλήττονται περισσότερο από την αύξηση της τιμής των καυσίμων.

Ποιοι αναμένεται να είναι δικαιούχοι

Αν και τα τελικά κριτήρια δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, το πιθανότερο σενάριο είναι να κινηθούν σε παρόμοια επίπεδα με τα προηγούμενα προγράμματα.

Στους προηγούμενους κύκλους του Fuel Pass δικαιούχοι ήταν:

• φυσικά πρόσωπα με ετήσιο εισόδημα έως 30.000 ευρώ

• έγγαμοι με προσαυξήσεις εισοδήματος

• οικογένειες με παιδιά

• ιδιοκτήτες αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών

Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν:

• το όχημα να βρίσκεται σε κυκλοφορία

• να έχει υποβληθεί φορολογική δήλωση

Επιπλέον, υπήρχε αυξημένη επιδότηση για τους κατοίκους νησιωτικών περιοχών, όπου το κόστος καυσίμων είναι υψηλότερο.

Πόσα χρήματα εξετάζεται να δοθούν

Το ύψος της νέας ενίσχυσης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, όμως σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το ποσό θα μπορούσε να κυμανθεί μεταξύ:

50 έως 100 ευρώ ανά δικαιούχο

Παρόμοια ήταν τα ποσά και στους προηγούμενους κύκλους του μέτρου.

Στον πρώτο κύκλο του 2022 η ενίσχυση κυμαινόταν:

• 30 έως 50 ευρώ για τρίμηνο

• μεγαλύτερα ποσά για νησιωτικές περιοχές

Στον δεύτερο κύκλο (Fuel Pass 2) τα ποσά αυξήθηκαν λόγω της εκτόξευσης των τιμών, φτάνοντας έως και:

100 ευρώ για αυτοκίνητα σε νησιά μέσω ψηφιακής κάρτας.

Οι δικαιούχοι μπορούσαν να λάβουν την επιδότηση είτε:

• μέσω ψηφιακής κάρτας για χρήση σε πρατήρια καυσίμων

• είτε με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, με μικρότερο ποσό.

Το «καμπανάκι» στα 100 δολάρια το βαρέλι

Η ενεργοποίηση των μέτρων φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει δηλώσει ότι το όριο συναγερμού για κυβερνητική παρέμβαση βρίσκεται στα:

100 δολάρια ανά βαρέλι.

«Με πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια κινητοποιούμαστε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μητσοτάκης και Πιερρακάκης: Στήριξη χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τονίσει ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να παρέμβει εφόσον εμφανιστούν φαινόμενα κερδοσκοπίας στην αγορά καυσίμων.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι τα μέτρα θα είναι:

• στοχευμένα

• οικονομικά ελεγχόμενα

• συμβατά με τη δημοσιονομική ισορροπία

Με άλλα λόγια, η στήριξη θα δοθεί εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, χωρίς να δημιουργηθεί νέα πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ευρωπαϊκός συντονισμός για την ενεργειακή κρίση

Η νέα ενεργειακή αναταραχή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη.

Για τον λόγο αυτό δεν αποκλείεται να υπάρξει ευρωπαϊκός συντονισμός τόσο ως προς τα μέτρα στήριξης όσο και ως προς το δημοσιονομικό πλαίσιο που θα επιτραπεί στα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν.

Η πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η εξέλιξη των τιμών ενέργειας τις επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουν τελικά αν και πότε θα ενεργοποιηθεί το νέο Fuel Pass.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι με το πετρέλαιο να κινείται πάνω από τα 100 δολάρια, η πίεση στις οικονομίες και στα νοικοκυριά μεγαλώνει και οι κυβερνήσεις αναζητούν ήδη λύσεις για να περιορίσουν τις συνέπειες.