Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Το «Θέμις και Νέμεσις» (εκδόσεις ΟΤΑΝ) είναι ένα συναρπαστικό μυθιστορηματικό μάθημα πολιτικής οικονομίας, ιστορίας, χρηματοοικονομικών, τραπεζικών, επιχειρηματικότητας, έρωτα και δύναμη ψυχής, οι μοίρες των ατόμων και οι μοίρες των λαών κρίνονται σε ένα απροσδιόριστο γιγαντιαίο παιχνίδι τάβλι, με ζάρια που σφυρίζουν ασύλληπτα για το ανθρώπινο μυαλό.
Κάποιοι νομίζουν ότι είναι θύματα κι άλλοι το παίζουν θύτες, το κοινό σημείο όμως όλων αυτών είναι ότι είναι απειροελάχιστοι κόκκοι λιπαντικού (ή άμμου, αντίστοιχα) σε μια «Δαιμόνια Μηχανή», όπως θα έλεγε ο Κοκτώ.
Ο πρωτοεμφανιζόμενος ιδιοφυής πεζογράφος Σπύρος Βαλάτας κατέχει την τέχνη τού σασπένς, ξέρει να στήνει σκηνικά, να συμπλέκει τα πρόσωπα και να τα εξελίσσει με έναν τρόπο μοναδικό, μαγικό κι απαράμιλλο.
Δεν θα βρει μιμητές γιατί αυτή η τέχνη είναι προσωπική και το ύφος του δεν αντιγράφεται. Πρόκειται για ιδιοκατασκευή νοητική, συναισθηματική, γλωσσική και εικονοποιητική (αφού ξέρει να δημιουργεί εικόνες ψυχολογικού θρίλερ που είναι αποκλειστικά και μόνον δική του επινόηση).
Η εφευρετικότητά του έγκειται στην εναλλαγή τού αφηγηματικού φακού από διάφορα ύψη σε πολυποίκιλές οπτικές γωνίες με καθαρή πάντα ιστορική προοπτική, χωρίς όμως να καταφεύγει στη μεταφυσική, σε αλλοδιαστασιακές ακροβασίες, δίχως να καταφεύγει σε παράλληλα σύμπαντα, «ποιητική αδεία» βεβαίως. Γι’ αυτόν ο αφηγούμενος κόσμος είναι και αληθοφανής και «πραγματικός», καθημερινός, συνήθης, δεν έχει να επιδείξει τίποτα το ξεχωριστό, εκτός ίσως από τα παιχνίδια τής Τύχης, που παίζονται όμως σε υπερανθρώπινο πεδίο, σε κλίμακα πολύ ανώτερη τού κοινού μέσου (αλλά και του ξεχωριστού) ανθρώπου.
Αριστοκράτες και λαός συμμετέχουν σε μια παρτίδα σκάκι που οι μόνοι κερδισμένοι βγαίνουν οι πλουτοκράτες, οι αδίστακτοι, οι ανελέητοι απατεώνες, οι σφετεριστές τού πλούτου των άλλων, των αδυνάμων, αυτών που βρίσκονται κάτω από τον φρικτό Τροχό τής Ιστορίας, που είναι και η μοναδική πρωταγωνίστρια σε αυτό το ψηφιδωτό.
Μελοδραματικά στοιχεία από γνωστές όπερες («Τόσκα») συνυφαίνονται με το Χρηματιστήριο και τα ψυχολογικά αδιέξοδα των θυμάτων. Οι θύτες ποτέ δεν κατατρύχονται από ενοχές. Από αυτή την άποψη, υποφώσκει η άποψη ότι ο άνθρωπος ΔΕΝ είναι φύσει καλός, αλλά εξαρτάται από την ιδιοσυγκρασία (από την «πάστα», από την κάστα) και από τις επιλογές του. Φυσικά, τα ιδεώδη τού Διαφωτισμού υπερισχύουν στο τέλος. Η τραγική Νέμεσις αποδίδει συμπαντική Δικαιοσύνη και η Ελευθερία, η Ισονομία, η Αδελφοσύνη όλων τών έμψυχων όντων είναι εξασφαλισμένη, επιβεβαιωμένη για άλλη μια φορά, τουλάχιστον στον ασφαλή και ελεγχόμενο χώρο τής Μυθοπλασίας, που μας ανακουφίζει από το παράλογο τού κόσμου έξω μας και γύρω μας. Η ανάγκη τού ανθρώπου να τακτοποιήσει γεγονότα, εμπειρίες, γνώσεις, μετεικάσματα, συναισθηματικά ίχνη και να ταξινομήσει αξιολογώντας τα γέννησε την ανάγκη τής αφηγηματικής Τέχνης κι εξ αυτής όλων των Καλών Τεχνών. Χαιρετίζουμε μία νέα, ελπιδοφόρα φωνή στην παγκόσμια Ιστορική Οικονομολογική Μυθιστοριογραφία.
Ο σαν έτοιμος από καιρό πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας οικονομολόγος Σπύρος Βαλάτας εξομολογείται στον Κωνσταντίνο Μπούρα για την TODAY PRESS.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα για αυτό το βιβλίο;
Όλα ξεκίνησαν πριν κάποια χρόνια, όταν ήμουν σε περιοδεία στις ΗΠΑ, ως σύμβουλος υπουργού, συναντώντας εκπροσώπους του AJC (American Jewish Congress) και εκ των υστέρων στο Ισραήλ, πάλι συναντώντας εκπροσώπους της κυβέρνησης. Το θέμα ήταν το Ολοκαύτωμα των Εβραίων κατά τον Β ’Παγκόσμιο Πόλεμο και οι συνέπειες του στους λίγους επιζώντες και το πώς θα μπορούσαμε να εντάξουμε νομοθετική ρύθμιση στο πλαίσιο ενός αντιρατσιστικού νομοσχεδίου για τους αρνητές του.
Αυτό που πραγματικά μάς συγκλόνισε ήταν, αναμφίβολα, η επίσκεψή μας στο Μουσείο Μνήμης τού Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών (US Holocaust Memorial Museum) στην Ουάσιγκτον, καθώς και το Yad Vashem στην Ιερουσαλήμ. Είχαμε επίσης σε αυτή μας την προσπάθεια την αμέριστη συνδρομή, σε κάθε βήμα μας, τής Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών, καθώς και τού Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου. Συναντήθηκα με πολλούς επιζώντες, κυρίως από τη Θεσσαλονίκη. Οι καταστροφικές συνέπειες για τους εβραίους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν ήταν μόνο οι απώλειες αθώων ζωών, αλλά και απώλειες τεράστιων περιουσιών. Κλάπηκαν τιμαλφή και χρήματα, λεηλατήθηκαν ακίνητα. Τράπεζες υφάρπαξαν τεράστια ποσά, κυρίως στην Ελβετία, διότι δεν υπήρχαν επιζώντες να τα διεκδικήσουν.
Η επαγγελματική σας κατάρτιση φαίνεται στην ειδική ορολογία τόσο των ομιλούντων προσώπων όσο και στα αφηγηματικά μέρη αυτού τού αριστουργηματικού μυθιστορήματος. Αυτό εμπλουτίζει την όλη αφήγηση και προσθέτει πληροφοριακό κύρος στο πόνημά σας. Σε επόμενο βιβλίο θα χρησιμοποιήσετε πάλι χρηματοοικονομική ορολογία;
Μου αρέσει να χρησιμοποιώ τις γνώσεις μου στα χρηματοοικονομικά όταν γράφω. Προσπαθώ να συνδυάσω το λυρικό με το πραγματικό, χωρίς να το κάνω πολύ περίπλοκο και κουράσω τον αναγνώστη. Εξάλλου, το οικονομικό κίνητρο αποτελεί βασικό συστατικό στην δράση του ανθρώπου.
Τι σχεδιάζετε μετά;
Το βιβλίο μου μόλις μεταφράστηκε στα αγγλικά. Θα κυκλοφορήσει στην Μεγάλη Βρετανία και θα κατοχυρωθεί στις αγγλόφωνες χώρες. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί στην Ευρωπαϊκή Έκθεση βιβλίου στο Τορίνο τον ερχόμενο Μάιο, όπου η Ελλάδα είναι τιμώμενη χώρα. Ο απώτερος στόχος μου όμως, είναι να γίνει κινηματογραφική ταινία ή σειρά.
Βλέπετε κινηματογράφο; Κι εάν ναι, τι;
Μου άρεσε πολύ η Λίστα του Σίντλερ. Επίσης μου αρέσουν τα έργα του Ταραντίνο, των αδελφών Κοέν και του Γούντι Άλεν.
Ποια μεγάλα έργα Τέχνης ή και Λογοτεχνίας θαυμάζετε;
Οι Άθλιοι του Βίκτωρ Ούγκο, Πόλεμος και Ειρήνη του Τολστόι, ο Φτωχούλης του Θεού του Καζαντζάκη, ο Παίκτης του Ντοστογιέφσκι και πολλά από τα έργα του Καραγάτση, η Μεγάλη Χίμαιρα, ο Γιούγκερμαν, η τριλογία του Κοτζάμπαση του Καστρόπυργου.
