Λίγες ημέρες μετά το Πάσχα, στην Αθήνα αναμένεται να πέσουν οι υπογραφές για την ανανέωση της Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη Συνεργασία στην Άμυνα και την Ασφάλεια ανάμεσα σε Ελλάδα και Γαλλία. Οι ημερομηνίες που εμφανίζονται ως επικρατέστερες για την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν είναι η 22α και η 23η Απριλίου, με στόχο να κλείσει εγκαίρως ένα κείμενο που λήγει μέσα στο 2026. Το βασικό σενάριο προβλέπει πενταετή παράταση χωρίς τροποποιήσεις, κάτι που θα πάει τη συμφωνία έως το 2031. Παράλληλα, αναμένεται να προστεθεί παράρτημα ή ξεχωριστό μνημόνιο κατανόησης που θα αφορά συνεργασία στο πεδίο της αμυντικής καινοτομίας.
Η καινοτομία, όπως περιγράφεται, θα «τρέξει» μέσα από τους θεσμικούς φορείς των δύο χωρών. Από την ελληνική πλευρά θα συμμετέχει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας, το ΕΛΚΑΚ, ενώ από τη γαλλική πλευρά το AID, η Agence de l’innovation de défense, το οποίο αναφέρεται ως ένα από τα πρότυπα που αξιοποιήθηκαν για τη δημιουργία του ΕΛΚΑΚ. Με αυτό τον τρόπο, το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στην κλασική αμυντική συνεργασία, αλλά ανοίγει και το σκέλος της τεχνολογίας και των εφαρμογών που συνδέονται με άμυνα, έρευνα και νέες δυνατότητες.
Το κρίσιμο πολιτικό σημείο είναι ότι διατηρείται η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση παραβίασης κυριαρχίας, δηλαδή εδαφικής ακεραιότητας της μιας ή της άλλης χώρας. Η γαλλική πλευρά εμφανίζεται να θεωρεί πως το κείμενο του 2021 παρέχει επαρκείς εγγυήσεις και για αυτό προκρίνει την απλή ανανέωση, χωρίς αλλαγές. Από την άλλη, η ελληνική πλευρά, με δεδομένο ότι απομένουν περίπου δύο μήνες μέχρι τις τελικές υπογραφές, κάνει προσπάθειες ώστε η νέα συμφωνία να είναι περισσότερο δεσμευτική. Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό παζάρι διατυπώσεων, όπου η Αθήνα θα ήθελε κάτι πιο «σφιχτό», ενώ το Παρίσι δείχνει να προτιμά τη διατήρηση των ισορροπιών.
Στο παρασκήνιο προβάλλεται ως βασική ανησυχία της γαλλικής πλευράς η ρευστή πολιτική κατάσταση στο εσωτερικό της Γαλλίας και η πιθανότητα μια ανανεωμένη συμφωνία με αλλαγές να ανοίξει κύκλο εσωτερικής πολιτικής συζήτησης. Αυτό, όπως σημειώνεται, μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις είτε λόγω γραφειοκρατίας είτε λόγω διαφορετικής διαδικασίας κύρωσης στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση. Για το Παρίσι, λοιπόν, η ασφαλής επιλογή μοιάζει να είναι μια ομαλή ανανέωση, με όσο το δυνατόν λιγότερες «γωνίες» που θα μπορούσαν να τραβήξουν εσωτερικά πυρά.
Η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών, πάντως, παρουσιάζεται ως ήδη ενεργή και πολυεπίπεδη. Δεν περιορίζεται στις προμήθειες των προηγούμενων ετών, όπως τα 24 μαχητικά Rafale και τις τέσσερις φρεγάτες FDI, με την πρώτη φρεγάτα να έχει ήδη παραληφθεί και να είναι ο «Κίμων». Περιλαμβάνει ένα ευρύ πλαίσιο ασκήσεων, με αναφορά και σε χερσαίες επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι ο Στρατός Ξηράς θα συμμετέχει στη μεγάλη πολυεθνική άσκηση ORION ’26 στη Γαλλία, από τις 8 Φεβρουαρίου έως τις 30 Απριλίου, με άρματα μάχης, μηχανοκίνητες μονάδες πεζικού και ειδικές δυνάμεις.
Όσο για το πλήρες πρόγραμμα του Μακρόν, δεν θεωρείται ακόμη γνωστό, με υπενθύμιση ότι είχε βρεθεί στην Αθήνα και είχε μιλήσει στην Πνύκα τον Σεπτέμβριο του 2017 για το μέλλον της Ευρώπης. Η επίσκεψη του Απριλίου 2026, εφόσον υλοποιηθεί, σημειώνεται ότι γίνεται ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027, στις οποίες ο Μακρόν δεν θα μπορεί να είναι υποψήφιος. Αυτό δίνει σε αρκετούς την αίσθηση ότι, πέρα από το αμυντικό σκέλος, η επίσκεψη μπορεί να εντάσσεται και σε ένα ευρύτερο μήνυμα ευρωπαϊκής συνοχής σε μια κρίσιμη συγκυρία.
