Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
της Αγάπης Κόρμπε* (Instagram: @agapikorbe Facebook: Agapi Korbe)
Στην Ελλάδα, όταν κάτι δεν δουλεύει, δεν το λύνουμε. Το εκπαιδεύουμε.
Το αφήνουμε να λειτουργεί όπως-όπως και το στέλνουμε για επιμόρφωση.
Έτσι κάναμε και με την ανεργία. Δεν τη μειώσαμε. Δεν τη πολεμήσαμε. Τη μετατρέψαμε από πρόβλημα σε ροή κονδυλίων. 💡
Γιατί τίποτα δεν μυρίζει πιο Ελλάδα από το να μη σχεδιάζεις πολιτικές απασχόλησης, αλλά σεμινάρια κατάρτισης. Να μη λύνεις προβλήματα, αλλά να τα βάζεις σε αίθουσα με προτζέκτορα. Να μη διορθώνεις το πρόβλημα, αλλά να του δίνεις πιστοποιητικό.
Αυτή τη φορά, στο μενού του φαγοποτιού γράφει «κατάρτιση».
Ένα υποκατάστατο πολιτικής που με τον καιρό έγινε επάγγελμα. Όχι για τους ανέργους, αλλά για όσους έμαθαν να κινούνται γύρω της. Να τη διαχειρίζονται, να τη μοιράζουν, να την «τρέχουν».
Ένα πλυντήριο ρόλων, χρημάτων και ευθυνών, με σύντομο πρόγραμμα και πλήρη κύκλο. Για τα λευκά. Για τα μαύρα, υπάρχει πάντα άλλο πρόγραμμα. Και για τα δύσκολα, ειδικό.
Η θεωρία ήταν η αγορά εργασίας. Η πράξη, ήταν η διαχείριση κονδυλίων. Κι έτσι, απλά και ελληνικά, γεννήθηκε ένα σύστημα που λειτουργούσε άψογα, αρκεί να μην το μπέρδευες με λύση προβλήματος.
Η κατάρτιση έγινε το πιο παρεξηγημένο προϊόν της Μεταπολίτευσης. Δεν μειώνει την ανεργία, δεν δημιουργεί δουλειές, αλλά συντηρεί με αξιοθαύμαστη συνέπεια ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω της. Δεν χορταίνει ποτέ κανέναν άνεργο, ταΐζει όμως σταθερά όσους ξέρουν πού είναι η κουζίνα.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά τις τελευταίες ημέρες, η Δικαιοσύνη εξετάζει ένα περίεργο πλέγμα σχέσεων γύρω από προγράμματα κατάρτισης, εταιρείες, τραπεζικούς λογαριασμούς, αναλήψεις μετρητών και θεσμικά πρόσωπα. Όχι βεβαιότητες, ενδείξεις. Αλλά, μάλλον αρκετά σοβαρές ώστε να δεσμεύονται λογαριασμοί, να παραιτούνται αξιωματούχοι και να βγαίνουν ανακοινώσεις που ξεκινούν με τη φράση «είμαι στη διάθεση της Δικαιοσύνης».
Η οποία φράση, παρεμπιπτόντως, είναι το καλημέρα των σκανδάλων.
Το μοτίβο ήταν απλό και απολύτως αναμενόμενο.
Δημόσιο ή ευρωπαϊκό χρήμα, προγράμματα κατάρτισης, αναθέσεις, εταιρείες που εμφανίζονται συχνά, τραπεζικές κινήσεις, λεφτά. Κάργα λεφτά. Τόσα που γεννούν ερωτήματα.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης είναι οι πρωταγωνιστικοί ρόλοι. Συνδικαλισμός, ΜΜΕ, διοίκηση. Τρεις πυλώνες που υποτίθεται ότι ελέγχουν ο ένας τον άλλον. Εδώ, απλώς βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι.
Κανείς δεν σοκάρεται πραγματικά. Γιατί όλοι ξέρουμε ότι η κατάρτιση στην Ελλάδα είναι ολόκληρη βιομηχανία. Ένα ασφαλές, χαμηλού ρίσκου περιβάλλον, όπου το χρήμα αλλάζει χέρια χωρίς να αλλάζει η πραγματικότητα.
Γι’ αυτό και το πολιτικό σύστημα αντιδρά με τη γνωστή αυτοματοποίηση. Αναστολές ιδιοτήτων, ανακοινώσεις αποστάσεων, δηλώσεις τύπου «εμπιστευόμαστε τη Δικαιοσύνη». Το ίδιο σύστημα που μέχρι χθες εμπιστευόταν ανθρώπους, δομές και μηχανισμούς χωρίς πολλές ερωτήσεις.
Όλα αυτά τελούν υπό διερεύνηση. Το τεκμήριο αθωότητας είναι αδιαπραγμάτευτο. Υπάρχει όμως και ένα άλλο τεκμήριο, λιγότερο νομικό αλλά πολύ πιο καλοδιαβασμένο: το τεκμήριο της εμπειρίας. Και η εμπειρία λέει ότι όταν ακούς για δεσμεύσεις λογαριασμών, εταιρείες-οχήματα και μετρητά, δεν μιλάς για παρεξήγηση. Μιλάς για σύστημα που λειτούργησε εξαιρετικά καλά για κάποιους.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα υπάρξουν ευθύνες. Αυτό θα το δούμε.
Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει μάθημα.
Όχι κατάρτιση. Μάθημα!
Αν θα σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τα ευρωπαϊκά κονδύλια σαν χαρτζιλίκι με σφραγίδα. Αν θα πάψουμε να εκπαιδεύουμε ανέργους σε δεξιότητες που δεν ζητά κανείς, ενώ κάποιοι άλλοι εκπαιδεύονται άριστα στο πώς δουλεύει το σύστημα.
Γιατί αν αυτή η χώρα έχει πετύχει σε κάτι, είναι ότι έχει καταρτίσει άριστα τους λάθος ανθρώπους σε λάθος δεξιότητες.
Και μετά απορεί γιατί οι ίδιοι περνούν τάξη κάθε φορά.
Η συνέχεια ανήκει στη Δικαιοσύνη. Αυτή θα δείξει αν θα βγουν καθαροί.
Το πλυντήριο, όμως, δουλεύει.
Και δεν μένει ποτέ άδειο.
*H Aγάπη Κόρμπε είναι Οικονομολόγος/Διεθνολόγος, με εξειδίκευση στην Πολιτική Επικοινωνία & τα Media
