Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπαίνει πλέον ο τρόπος με τον οποίο είναι σχεδιασμένο το TikTok, με τις Βρυξέλλες να εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες ότι βασικές λειτουργίες της εφαρμογής ενισχύουν τον εθισμό, πλήττοντας κυρίως παιδιά και εφήβους. Η Επιτροπή εξετάζει αν ο σχεδιασμός της πλατφόρμας παραβιάζει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ανοίγοντας τον δρόμο για ριζικές αλλαγές ή ακόμα και βαριά πρόστιμα.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, λειτουργίες όπως η άπειρη κύλιση, η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, οι συνεχείς ειδοποιήσεις και το υπερβολικά εξατομικευμένο σύστημα συστάσεων ωθούν τους χρήστες σε καταναγκαστική χρήση. Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζουν δυσανάλογα παιδιά και ευάλωτους εφήβους, μειώνοντας τον αυτοέλεγχο και παρατείνοντας τον χρόνο παραμονής στην εφαρμογή χωρίς συνειδητή επιλογή.
Η Επιτροπή επικαλείται επιστημονικές μελέτες που δείχνουν ότι τέτοιου είδους ψηφιακοί μηχανισμοί ενεργοποιούν συμπεριφορές «αυτόματου πιλότου», όπου ο χρήστης συνεχίζει να καταναλώνει περιεχόμενο χωρίς να αντιλαμβάνεται πόσος χρόνος έχει περάσει. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, είναι αυξημένος κίνδυνος για τη σωματική και ψυχική υγεία, ειδικά σε ανήλικους χρήστες.
Τα στοιχεία που παρουσίασε η Επιτροπή ενισχύουν τις ανησυχίες αυτές. Περίπου 170 εκατομμύρια χρήστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποιούν το TikTok, με μεγάλο ποσοστό να είναι παιδιά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το 7% των παιδιών ηλικίας 12 έως 15 ετών περνά καθημερινά τέσσερις έως πέντε ώρες στην εφαρμογή, ενώ το TikTok χαρακτηρίζεται ως η πιο χρησιμοποιούμενη πλατφόρμα μετά τα μεσάνυχτα για ηλικίες 13 έως 18 ετών.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα υφιστάμενα εργαλεία του TikTok, όπως οι γονικοί έλεγχοι και οι υπενθυμίσεις χρόνου οθόνης, δεν επαρκούν. Όπως επισημαίνει, τα μέτρα αυτά μπορούν εύκολα να παρακαμφθούν και δεν περιορίζουν ουσιαστικά την υπερβολική χρήση. Για τον λόγο αυτό ζητά αλλαγές στον ίδιο τον πυρήνα του σχεδιασμού της πλατφόρμας, όπως περιορισμό της άπειρης κύλισης, υποχρεωτικά διαλείμματα και προσαρμογή του συστήματος συστάσεων.
Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και το TikTok έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Ωστόσο, σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας, στέλνοντας σαφές μήνυμα για το πώς πρέπει να σχεδιάζονται οι ψηφιακές πλατφόρμες του μέλλοντος.
