Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
της Αγάπης Κόρμπε* (Instagram: @agapikorbe Facebook: Agapi Korbe)
Στην Ελλάδα, αν σκοτώσεις κόσμο κατά λάθος, είσαι άτυχος. Συμβαίνουν αυτά. Δεν μπορείς να είσαι τυχερός κάθε μέρα. Θα σε πουν αμελή, θα σου ευχηθούν καλή δύναμη και θα σου ζητήσουν λίγη υπομονή μέχρι να βγουν τα πορίσματα. Τα πορίσματα βγαίνουν πάντα όταν έχει περάσει αρκετός καιρός ώστε να μην ενοχλούν κανέναν.
Αν όμως αμφισβητήσεις το σύστημα, δεν είσαι άτυχος. Είσαι πρόβλημα. Και τα προβλήματα δεν μπαίνουν σε αναμονή. Λύνονται γρήγορα, πρόχειρα και παραδειγματικά, για να μην κολλήσουν κι άλλοι την ίδια ιδέα.
Η ελληνική δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή. Είναι επιλεκτικά παρατηρητική.
Για να είσαι ασφαλής, πάρε έναν φρέντο, κάτσε αναπαυτικά και διάβασε τους βασικούς κανόνες.
Κανόνας 1: Αν σκοτώσεις πολλούς, φρόντισε να είναι από αμέλεια
Η αμέλεια είναι το πιο φθηνό έγκλημα στη χώρα. Σκοτώνει χωρίς να πληρώνει. Χωράει εργοστάσια που εκρήγνυνται, τρένα που συγκρούονται, φωτιές που ξεφεύγουν, νερά που πνίγουν. Δεν χρειάζεται πρόθεση, δεν χρειάζεται κακία. Αρκεί ένα «δεν προβλέψαμε» και λίγη υπομονή. H αμέλεια δεν τιμωρείται. Διαχειρίζεται. Μπαίνει σε φάκελο, παίρνει αριθμό πρωτοκόλλου και περιμένει.
Όχι δικαίωση. Λήθη.
Κανόνας 2: Αν σκοτώσεις έναν, φρόντισε να είναι εν βρασμώ
Εδώ, παιδιά, αλλάζει το παιχνίδι. Δεν σε σώζει η αμέλεια. Σε σώζει το συναίσθημα.
Ο θυμός, το πάθος, η κακιά στιγμή. Ο άνθρωπος που θόλωσε δεν είναι δολοφόνος, είναι κάποιος που παρασύρθηκε.
«Ήταν εν βρασμώ ψυχής».
«Η κακιά η ώρα».
«Προηγήθηκε ένταση».
«Δεν υπήρχε πρόθεση».
Κουμπώνεις αυτές τις φράσεις-απορρυπαντικά και από έγκλημα πέφτεις στο ανθρώπινο λάθος. Όσο πιο οικογενειακή η υπόθεση, τόσο πιο εύκολα σερβίρεται το εν βρασμώ. Τα’χει πει κι ο Μπαλάσκας.
Κανόνας 3: Ζήτα συγγνώμη, αλλά ποτέ ευθύνη
Στην Ελλάδα η συγγνώμη δεν είναι παραδοχή. Είναι τεχνική, εργαλείο αποσυμπίεσης. Δεν τη λες για να αναλάβεις κάτι, αλλά για να πέσουν οι τόνοι.
Η σωστή συγγνώμη δεν περιέχει ρήμα σε πρώτο πρόσωπο.
*Δεν λες «έφταιξα». Λες «εκφράζουμε τη λύπη μας».
*Δε λες «παραιτούμαι». Λες «αναλαμβάνουμε το πολιτικό κόστος».
*Δεν λες «ήταν λάθος μου». Λες «δεν ήταν στις προθέσεις μας».
Δηλώνεις σοκαρισμένος, εκφράζεις οδύνη, τονίζεις ότι συνεργάζεσαι πλήρως με τις αρχές και πας παρακάτω.
Κανόνας 4: Αν μπλέξεις με λεφτά, φρόντισε να είναι πολλά και διάσπαρτα
Σκάνδαλα τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ δεν οδηγούν στη φυλακή. Οδηγούν σε επιτροπές.
Και οι επιτροπές δεν έχουν σκοπό να βρουν ευθύνη. Έχουν σκοπό να τη διαλύσουν σε τόσα κομμάτια που στο τέλος να μην ανήκει σε κανέναν.
Τα λεφτά χάνονται, οι υπογραφές μπερδεύονται, ο χρόνος περνά.
Και στο τέλος κανείς δεν θυμάται ποιος υπέγραψε τι. Άρα, τεχνικά, κανείς δεν φταίει.
Κανόνας 5: Αν ασκήσεις βία, κάν’ το κοινωνικά αποδεκτά
Βία κατά γυναικών; Οικογενειακή υπόθεση.
Βιασμός; Να δούμε τι φορούσε.
Κακοποίηση ανηλίκου; Ευαίσθητο θέμα, θέλει χρόνο ν’αναλυθεί στα πρωινάδικα.
Το σύστημα δεν αρνείται τα γεγονότα. Απλώς δεν βιάζεται. Ο χρόνος δουλεύει πάντα υπέρ αυτού που έχει λιγότερα να χάσει. Το θύμα κουράζεται, ο δράστης προσαρμόζεται, η υπόθεση ξεθωριάζει. Όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο.
Κανόνας 6: Αν φας ξύλο από το κράτος, φρόντισε να μην υπάρχει καθαρό βίντεο
Η κρατική βία δεν λέγεται βία. Λέγεται μεμονωμένο περιστατικό. Οι έρευνες γίνονται εσωτερικά, δηλαδή από ανθρώπους που έχουν κάθε λόγο να μη βρουν τίποτα. Αν υπάρχει υλικό, θα κοπεί. Αν υπάρχουν μάρτυρες, θα αμφισβητηθούν. Αν υπάρχει ευθύνη, θα χαθεί στο μοντάζ.
Κανόνας 7: Μην είσαι ο τελευταίος κρίκος
Στα Τέμπη για παράδειγμα, μπήκε μέσα ένας σταθμάρχης. Όχι γιατί έφταιγε μόνος. Αλλά γιατί κάποιος έπρεπε να μπει. Και ποιος θέλατε να μπει; Ο Καραμανλής;
Το σύστημα δεν αντέχει αλυσίδες. Αντέχει μόνο τον τελευταίο κρίκο. Αυτόν που δεν έχει φωνή, δίκτυο, πλάτη.
Μη γίνεις σταθμάρχης.
Κανόνας 8 (ο σημαντικότερος): Μην αμφισβητήσεις
Εδώ βαράει συναγερμός.
Δε χρειάζεται να σκοτώσεις, να χτυπήσεις, ή να κλέψεις.
Αρκεί να αμφισβητήσεις. Να μην είσαι βολικός. Να μην παίζεις το παιχνίδι.
Ένα δακτυλικό αποτύπωμα σε σακούλα αρκεί.
Είναι απολύτως επαρκές εύρημα όταν το πρόβλημα δεν είναι η πράξη, αλλά το πρόσωπο.
Η προφυλάκιση δεν είναι ποινικό μέτρο. Είναι μήνυμα. «Μέχρι εδώ».
Μη γίνεις Νίκος Ρωμανός.
Τελική σημείωση χρήσης
Στην Ελλάδα δεν πας φυλακή για τους νεκρούς. Πας για το πρόβλημα που δημιουργείς στο σύστημα.
Οι νεκροί είναι διαχειρίσιμοι. Η ανυπακοή όχι.
Αυτός είναι ο άτυπος Ποινικός Κώδικας της χώρας.
Η ελληνική Δικαιοσύνη δεν ρωτά τι συνέβη. Ρωτά αν μπορεί να εξηγηθεί.
Αν μπορεί, συγχαρητήρια. Είσαι ελεύθερος.
*H Aγάπη Κόρμπε είναι Οικονομολόγος/Διεθνολόγος, με εξειδίκευση στην Πολιτική Επικοινωνία & τα Media
