Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Ο καταξιωμένος και δραστήριος ποιητής Ηλίας Δ. Παπακωνσταντίνου από τη Φωκίδα συνομιλεί με τον Κωνσταντίνο Μπούρα.
«Γεννήθηκα στη Δεσφίνα Φωκίδας, την Άνοιξη στις 8 του Απρίλη. Η ομορφιά και η αγριάδα του τόπου, η θάλασσα και το βραχώδες τοπίο, μαζί με τους Δελφούς λίγο πιο πέρα, διαμόρφωσαν τον κόσμο μου. Από μικρή ηλικία γεννιόντουσαν ποιητικές ιδέες στη σκέψη μου και όσο περνούσε ο χρόνος φύτρωναν μέσα μου. Στην ποίηση υπάρχει η αλήθεια και η λύτρωση, ακόμη, ο υπερπραγματισμός που έρχεται άξαφνα να σώσει τις στιγμές μας από εκεί που δεν το περιμένουμε. Οι λέξεις, μέσα στο χρόνο ή το άχρονο, έγιναν ποιητικές συλλογές, τραγούδια, μυθιστόρημα, θεατρικός λόγος, διήγημα, επιγράμματα, παραμύθι, μουσικοποιητικές εκδηλώσεις. Κοιτώ στα μάτια τις αντιξοότητες, τις ανισότητες, το δίκαιο, την αγάπη και το φως και τους μιλώ με ποίηση. Η σύμπλευση με τους ανθρώπους της τέχνης και γενικότερα, θέλω να έχει ουσία και ένα ισχυρό αποτέλεσμα για δίκαιο και ανθρώπινο κόσμο, μακριά από εγώ, εσύ, επιτηδευμένο λόγο και ανούσια περιττά υλικά και νοητικά αγαθά. Γι’ αυτό, οι συνεργασίες είναι πολύ σημαντικές για την επίτευξη δημιουργικού χρόνου και αποτελέσματος στο εμείς.»
(Πηγή: “Εκδόσεις Όταν”, 2025)
Ποίηση χωρίς μελοποίηση υπάρχει σήμερα; Λειτουργεί;
Πρώτα απ’ όλα ευχαριστώ για την τιμή της συνομιλίας μας.
Φυσικά και υπάρχει, πιστεύω πως η ίδια η ποίηση έχει μελωδικότητα, μία διαρκή κίνηση, χορεύει στα χείλη και την ψυχή των αναγνωστών. Ακόμη, πιστεύω, πως η ποίηση στέκεται από μόνη της, έχει μια αυτονομία, ένα ανάστημα και μία δύναμη που μπορεί και πορεύεται, ακόμη και μέσα από την μοναχικότητά της. Δεν χρειάζεται, πιστεύω, να μελοποιούνται με το ζόρι, όλα τα ποιήματα. Το λέω αυτό γιατί έχουμε δει, μερικές φορές, όχι και τόσο ωραία αποτελέσματα, μελοποιούνται ποιήματα επειδή ο ποιητής είναι ένα μεγάλο όνομα κι αυτό από μόνο του δεν αρκεί.
Όταν, όμως, η ποίηση μελοποιηθεί και μάλιστα το αποτέλεσμα είναι καλό, τότε παίρνει μια άλλη έκταση, γιατί τραγουδιέται, φτάνει ευκολότερα στον κόσμο. Όπως ξέρουμε, δυστυχώς, δεν υπάρχει μεγάλο ρεύμα στο να διαβάζεται ποίηση στη χώρα μας, αλλά με το τραγούδι γίνεται πιο εύκολο, εισχωρεί μέσα μας, δημιουργείται ένας μουσικός δίαυλος που αναδεικνύει τις λέξεις.
Έχετε την τύχη να δείτε πολλά έργα σας μελοποιημένα και ανεβασμένα στο θέατρο από ικανότατες ηθοποιούς όπως η Γεωργία Ζώη; Τι έχετε να πείτε για αυτή σας την εμπειρία; Πώς είναι να γίνεστε θεατής τού έργου σας;
Η Γεωργία Ζώη είναι μια καταξιωμένη ηθοποιός, αρχιτέκτονας και ένας ωραίος άνθρωπος. Είχα τη χαρά και την τιμή να συνεργαστούμε σε κάποιες μουσικοποιητικές παραστάσεις, διαβάζοντας κείμενα και ποιήματά μου και εύχομαι να έχουμε μια νέα συνεργασία.
Όταν μελοποιείται η ποίησή μου, είναι σαν να υπάρχει μια νέα γέννα, μια νέα έκπληξη, νιώθω μεγάλη χαρά και ικανοποίηση, όπως και όταν γίνομαι θεατής κάποιου έργου μου, παρατηρώ από απόσταση τις σκέψεις μου.
Και η ηθοποιία; Σας θέλγει; Θα ερμηνεύατε τον εαυτό σας ή κάποιο άλλο πρόσωπο;
Όλες οι τέχνες με θέλγουν. Έχω ερμηνεύσει, πιο παλιά κάποιους ρόλους, όμως, δεν θα το επιχειρούσα πάλι, ειδικά να ερμηνεύσω τον εαυτό μου. Χρειάζεται χρόνο και μεγάλη αφοσίωση η ενασχόληση με την ηθοποιία κι εγώ την έχω στραμμένη αλλού.
Γράφετε για έναν ή περισσότερους υποθετικούς αποδέκτες; Γράφετε για τον εαυτό σας; Χρησιμοποιείτε τα βιώματά σας σε πρώτο πρόσωπο;
Όταν γράφω δεν σκέφτομαι τους αποδέκτες, μού αρκεί η στιγμή της σύλληψης που είναι μια μαγική στιγμή. Κι όταν το κείμενο περάσει στον κόσμο, χαίρομαι αν έχει αποδοχή. Κάποιες φορές, ένα κείμενό μου, που εμένα μου αρέσει πολύ, μπορεί να έχει λιγότερη αποδοχή στο κοινό σε σχέση με άλλα. Τα βιώματά μου, νομίζω, πως έχουν παίξει ασυνείδητα ρόλο στη γραφή μου, περνούν στο χαρτί χωρίς να το σκεφτώ, γιατί σίγουρα έχουν ριζώσει μέσα μου κι αυτό βγαίνει στη ποίησή μου.
Είστε δραστήριο μέλος τής Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών (Π.Ε.Λ.). Πώς βλέπετε τον ποιητικό συνδικαλισμό;
Τον συνδικαλισμό τον βλέπω σαν μια μικρή κοινωνία μέσα στην κοινωνία μας, που παλεύει συλλογικά, με στόχους, δράσεις και αγώνες για το κοινό καλό, που είναι η λογοτεχνία, πέρα από καρέκλες κι ονόματα στην μαρκίζα, πέρα από εγώ, εσύ και μικροσυμφέροντα. Το μεγαλύτερο κέρδος τελικά για μένα είναι η γνωριμία και η φιλία μου με πολλούς αξιόλογους ανθρώπους που συνεχίζουμε το ταξίδι πλάι πλάι, δουλεύοντας για την ομορφιά του κόσμου μας, γιατί δεν μας έμεινε και τίποτα άλλο.
Γεννηθήκατε αγκαλιά με τη Φύση σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία τής Φωκίδας. Πώς βλέπετε το ψηφιακό παγκόσμιο χωριό; Παίρνετε μαζί σας το κινητό τηλέφωνο όταν περπατάτε ανάμεσα στα δέντρα;
Όντως, είναι ειδυλλιακός τόπος, όπως άλλωστε, όλη η Ελλάδα. Η Δεσφίνα και η Φωκίδα γενικότερα, είναι ένας τόπος που συνδυάζει την θάλασσα με το βουνό, τον ξερό βράχο με την πυκνή βλάστηση, την ιστορία και το μέλλον, ένα μέλλον για τον τόπο που φαίνεται πως μπορεί να υπάρξει, το βλέπουμε, αρκεί να το αφήσουν/με να υπάρξει.
Το παγκόσμιο ψηφιακό χωριό μάς δίνει κάποιες ή πολλές ανέσεις, ευκαιρίες και η ταχύτητα έχει εισβάλει στην ζωή μας. Όμως τείνει στο να ξεχάσει τη φύση, την πηγή των πραγμάτων και την ουσιαστική επικοινωνία. Γι’ αυτό, χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην χρήση των ψηφιακών συσκευών και θεωρώ πως πρέπει να θέτουμε στον εαυτό μας κάποια όρια. Πιστεύω πως κάποια στιγμή, οι άνθρωποι, μελλοντικά, θα απέχουν από τις ψηφιακές συσκευές για ένα χρονικό διάστημα, ίσως για λίγες ή πολλές ώρες την ημέρα ή και για μέρες ακόμη, σαν μια άσκηση, ώστε να επανέλθουν κάποιες χαμένες πραγματικότητες, που ίσως σήμερα, πολλοί, να μην αντιλαμβάνονται.
Το κινητό το παίρνω μαζί μου, όχι πάντα, για να φωτογραφίζω τα απίθανα της δασκάλας φύσης.
Έρρωσθε!!! Υγιαίνετε!! Να είστε πάντα γερός, δημιουργικός, ανθεκτικός πάντα!
Σας ευχαριστώ θερμά για την ωραία συζήτηση, για το συνταξίδεμα μέσα από την τέχνη, την στήριξη και την ομορφιά ψυχής. Να είστε πάντα καλά, με υγεία, δύναμη και φως!
