Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
του Γιάννη Καντέλη
Ύστερα από 50 ημέρες, οδεύει σε εκτόνωση η αγροτική κρίση και η κυβέρνηση καλείται το αμέσως επόμενο διάστημα να επουλώσει τις πληγές που άνοιξαν σε αυτό το διάστημα.
Ήταν 30 Νοεμβρίου όταν τα πρώτα τρακτέρ βγήκαν στις εθνικές οδούς εκκινώντας το στήσιμο των μπλόκων, τα οποία σταδιακά απλώθηκαν σχεδόν σε όλη τη χώρα. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η συνεπακόλουθη καθυστέρηση των πληρωμών και η αναγκαία αναδιάρθρωση του συστήματος στη βάση των όρων που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οδήγησαν σε ευρείας κλίμακας κινητοποιήσεις των αγροτών. Ενώ, η ευλογιά έβγαλε στους δρόμους και τους κτηνοτρόφους οι οποίοι υπέστησαν μεγάλη ζημιά από την αδυναμία περιορισμού της ζωονόσου. Για πρώτη φορά βγήκαν στο δρόμο τόσο νωρίς μέσα στο χρόνο οι αγρότες, οι οποίοι είχαν τη στήριξη μεγάλου μέρους της κοινωνίας, λόγω των όσων αποκαλύπτονταν για το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ δυσκολεύοντας την εκεχειρία με την κυβέρνηση. Την κατάσταση επιδείνωσε η επικράτηση νέων συνδικαλιστών με ακραίες θέσεις που εμπόδισε την έναρξη του διαλόγου.
Ήπια αντιμετώπιση
Μέσα σε αυτό το κλίμα το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε την ήπια αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων, αναγνωρίζοντας τα προβλήματα που υπάρχουν στον αγροτικό κόσμο, επιχειρώντας ταυτόχρονα να μειώσει τις επιπτώσεις από τα μπλόκα στις μετακινήσεις. Μία δύσκολη ισορροπία που ορισμένες φορές έφερε σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη και με τους αγρότες και με ένα ακροατήριο που ζητούσε από αυτήν να τηρηθεί ο νόμος βρίσκοντας λύση στο αδιέξοδο. Και επιθυμεί από την κυβέρνηση να αποδείξει ότι μπορεί να στηρίξει με τον ίδιο αποτελεσματικό τρόπο και τις κοινωνικές ομάδες που δεν μπορούν με την ευκολία που το κάνουν οι αγρότες να κλείσουν τους δρόμους και να την απειλήσουν.
Η απόφαση, όμως, για αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ ΜΑΤ και αγροτών ήταν οριστική. Η «μπάλα», ως συνήθως, πέρασε στον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος είχε απευθύνει την πρώτη πρόσκληση για διάλογο στις 5 Δεκεμβρίου. Χρειάστηκε να περάσουν 45 ημέρες, ένα γενναίο πακέτο μέτρων και πολλές παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για να φτάσουμε στο πρώτο ραντεβού της περασμένης Τρίτης. Τα όσα διημείφθησαν εκεί και το μήνυμα που εξέπεμψε με την δήλωση του ο κ. Μητσοτάκης έκοψαν τον γόρδιο δεσμό που είχε δημιουργηθεί μεταξύ κυβέρνησης και αγροτών.
Ανατάξιμη φθορά
Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι, δεδομένων των συνθηκών, η φθορά για την κυβέρνηση είναι η ελάχιστη δυνατή. Και κυρίως ανατάξιμη. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών και ειδικά τα αποτελέσματα της συνάντησης με αυτούς που χαρακτηρίστηκαν «πρόθυμοι» από τους συναδέλφους τους «εξέθεσαν τους «σκληρούς των μπλόκων και αποδείχτηκε ότι δεν πρότασσαν την επίλυση των προβλημάτων, αλλά έπαιζαν πολιτικά παιχνίδια», σημειώνει αρμόδιο στέλεχος που χειρίστηκε το θέμα. Οι λύσεις που προέκυψαν για το ιδιοκτησιακό και τις οφειλές στη ΔΕΗ, ύστερα από τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, «επιβεβαιώνουν την θέληση της κυβέρνησης να στηρίξει τους αγρότες με κάθε τρόπο», όπως τονίζει η ίδια πηγή.
Στις εκλογές του 2023, σύμφωνα με τα exit polls, σχεδόν οι μισοί αγρότες είχαν ψηφίσει τη ΝΔ (48%). Πρόκειται για ένα παραδοσιακά προνομιακό εκλογικό σώμα για την κεντροδεξιά παράταξη που διατηρεί ισχυρούς δεσμούς. Και είναι ένας από τους ισχυρούς λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση απέφυγε με κάθε τρόπο μία ευθεία σύγκρουση με τα μπλόκα. Διότι, παρά την ηγεσία αγροτοσυνδικαλιστών από το ΚΚΕ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, υπήρχε ισχυρή παρουσία γαλάζιων αγροτών που είχαν λόγο στις εξελίξεις. Η συνάντηση της Τρίτης έδειξε πως οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, όπως και η σχέση με ένα σημαντικό τμήμα του αγροτικού κόσμου. Κυβερνητικά στελέχη πιστεύουν πως «η αποκατάσταση των πληρωμών, τα μέτρα που ανακοινώσαμε και η ειλικρίνεια με την οποία μιλήσαμε και για τα λάθη μας, αλλά και τα όσα σωστά κάναμε για τον αγροτικό κόσμο θα βοηθήσουν να ξαναβρούμε το νήμα αυτής της σχέσης». «Δεν είναι μία εύκολη αποστολή», παραδέχονται άλλες πηγές. Κόμματα, όπως η Ελληνική Λύση στη Μακεδονία, το ΚΚΕ και η Πλεύση Ελευθερίας στη Θεσσαλία έχουν κερδίσει πόντους αυτό το διάστημα. Στους επόμενους μήνες κυβερνητικά και κομματικά στελέχη καλούνται να «βγουν στο δρόμο και να μιλήσουν στους ανθρώπους μας», σημειώνει συνεργάτης του Πρωθυπουργού, προκειμένου να καλυφθεί το χαμένο έδαφος. «Υπάρχει η δυνατότητα να το καλύψουμε», συμπληρώνει, «από τους 400 χιλ. αγρότες στα μπλόκα ήταν 6 με 8 χιλ., υπάρχουν και οι υπόλοιποι που περιμένουν να δουν την υλοποίηση των δεσμεύσεων μας και να μας κρίνουν στη συνέχεια.
Τα πάγια αιτήματα
Η πραγματικότητα είναι πως για πρώτη φορά ικανοποιήθηκαν πάγια αιτήματα του αγροτικού κόσμου. Η Θεσμοθέτηση αποζημίωσης στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας μέσω του ΕΛΓΑ και την αύξηση του ανώτατου ορίου αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ, χωρίς αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, η επέκταση του αγροτικού τιμολογίου «ΓΑΙΑ» με σταθερή τιμή για δύο έτη και μείωση της τιμής της κιλοβατώρας έως τα 8,5 λεπτά και η επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» μέσω ψηφιακού συστήματος από το 2026, είναι τρία αιτήματα που είχαν τεθεί πολλές φορές στο παρελθόν, όμως, πρώτη φορά νομοθετούνται από μία κυβέρνηση. Στο Μέγαρο Μαξίμου περιμένουν και τη συνάντηση με τους «σκληρούς» των μπλόκων τη Δευτέρα για να υπάρξει η πολυπόθητη αποκλιμάκωση και η αποχώρηση των τρακτέρ από τους δρόμους για να μπει τέλος στην κρίση. Και από την επόμενη μέρα να ξεκινήσει η προσπάθεια ανασύνταξης.
