Γράφει ο Δημήτριος Βουδούρης *
Η αναθεώρηση της πυραμίδας διατροφής από το USDA (όπως και κάθε προηγούμενη εκδοχή της) δημιουργεί συχνά την ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα της παχυσαρκίας είναι πρωτίστως πρόβλημα γνώσης. Ότι δηλαδή «τρώγαμε λάθος γιατί μας είπαν λάθος». Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη…
Ο κόσμος δεν πάχυνε επειδή έτρωγε πολλά φρούτα, όσπρια ή δημητριακά ολικής άλεσης. Δεν πάχυνε επειδή ακολούθησε πιστά την προηγούμενη πυραμίδα. Πάχυνε επειδή: Καταναλώνει τροφές σε μεγαλύτερες ποσότητες απ’ όσο έχει ανάγκη, τις καταναλώνει γρήγορα, τις καταναλώνει δίχως συναίσθηση. Και κυρίως καταναλώνει τρόφιμα σχεδιασμένα να παρακάμπτουν τα φυσικά σήματα κορεσμού.
Η παγκόσμια παχυσαρκία δεν είναι αποτυχία μιας γραφικής απεικόνισης τροφίμων. Μιας διατροφικής πυραμίδας δηλαδή. Είναι αποτέλεσμα ενός τροφικού περιβάλλοντος υπερδιέγερσης, όπου η υπερ-επεξεργασία, η ζάχαρη, το λίπος και το αλάτι λειτουργούν σαν νευροχημικά «κουμπιά».
Η υπερφαγία τις περισσότερες φορές δεν ξεκινά από το πιάτο. Ξεκινά από το συναίσθημα.
Μοναξιά, χρόνια θλίψη, συσσωρευμένη ματαίωση, αίσθηση κενού.
Οπότε η τροφή μετατρέπεται σε εργαλείο το οποίο προσφέρει:
- παρηγοριά,
- αντιπερισπασμό
- τρόπο αυτορρύθμισης,
- μερικές φορές τον μόνο «διάλογο» με τον εαυτό.
Γι’ αυτό και καμία πυραμίδα, κανένα guideline, καμία λίστα «καλών και κακών τροφών» δεν μπορεί από μόνη της να λύσει το πρόβλημα. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο τι τρώμε, αλλά γιατί τρώμε.
Η βάση της αλλαγής δεν είναι η νέα πυραμίδα. Είναι, ίσως, η αυτοσυμπόνια.
Όχι με την έννοια της χαλαρότητας ή της δικαιολογίας, αλλά με την έννοια:
- να μπορέσει κάποιος να δει τον εαυτό του χωρίς μαστίγιο,
- να αναγνωρίσει τις ανάγκες του,
- να θέσει όρια,
- να σταματήσει να χρησιμοποιεί το φαγητό ως μοναδικό εργαλείο ανακούφισης.
Η διατροφή, τελικά, είναι συμπεριφορά. Και η συμπεριφορά αλλάζει μόνο όταν αλλάζει η σχέση με τον εαυτό.
Γι’ αυτό και ίσως η πιο τίμια «πυραμίδα» θα έπρεπε να έχει στη βάση της άλλα συστατικά. Να ρίξω ιδέες;
- ψυχική ανθεκτικότητα,
- κοινωνική σύνδεση,
- αίσθηση νοήματος,
- και, ασφαλώς, στοιχειώδη φροντίδα σώματος μέσω άσκησης και ποιοτικού ύπνου.
Χωρίς αυτά, όποια πυραμίδα κι αν σχεδιάσουμε, ο κόσμος θα συνεχίσει να κάνει αυτό που ήδη κάνει.
* ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒSc, HND, PhDc
O Βουδούρης Δημήτρης γεννήθηκε το Δεκέμβριο του 1972 στην Αθήνα. Πραγματοποιώντας την επιθυμία του, κατόπιν Πανελλήνιων Εισαγωγικών εξετάσεων το 1991 εισήχθη στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών απ΄όπου και αποφοίτησε με την ειδικότητα της Ειδικής Φυσικής Αγωγής. Από τα φοιτητικά του, κιόλας, χρόνια μπήκε στην αγορά του Fitness εργαζόμενος σε μεγάλα γυμναστήρια της Αθήνας ως Fitness instructor ενώ περιοδικά εμφανιζόταν σε τηλεοπτικές εκπομπές με σχετική θεματολογία.
Από το 2000 κι έπειτα ασχολήθηκε με την προσωπική εκγύμναση ανθρώπων με σκοπό την βελτίωση της λειτουργικότητάς των ασκούμενων και την βελτίωση της φυσικής τους κατάστασης. Η δίψα του για νέα γνώση και βελτίωση των επαγγελματικών του δεξιοτήτων τον οδήγησε σε ένα νέο κύκλο σπουδών, 2ετούς διάρκειας, στο Αττικό κολέγιο στην επιστήμη της Διατροφής. Έπειτα από 2 χρόνια σπουδών απέκτησε το HND in Dietetics από το Cambridge Regional College (2013) και ένα χρόνο μετά εκπαιδεύτηκε πάνω στις Διατροφικές Διαταραχές και την Παχυσαρκία μέσω του προγράμματος του National Centre of Eating Disorders στη Μεγάλη Βρετανία (2014), αποκτώντας 6 μήνες μετά τον σχετικό τίτλο.
Το 2018 εισήχθη ως Μεταπτυχιακός φοιτητής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών στο πρόγραμμα της Μοριακής και Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας απ’ όπου και αποφοίτησε με «Άριστα» (9,7) τον Οκτώβρη του 2020. Από τον Μάη του 2023 συνεχίζει τις σπουδές του ως Διδακτορικός Φοιτητής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών με το ερευνητικό του ενδιαφέρον να εστιάζει στην γυναικεία εμμηνόπαυση, την παχυσαρκία και το Healthy Ageing.
Είναι εκπαιδευτής στο Κέντρο Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών και συνεχίζει, ακούραστα να γυμνάζει ως προσωπικός trainer στο γυμναστήριό του στο Νέο Ηράκλειο κόσμο και να τους εκπαιδεύει ταυτόχρονα σε ένα φροντιστικό μοντέλο σκέψης.
Eπικοινωνία: voudoudi@med.uoa.gr , Επικοινωνήστε μαζί μου – Βουδούρης Δημήτριος (healthex.gr), Facebook
