Σε κατάσταση γενικευμένης αναταραχής βρίσκεται το Ιράν, καθώς μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα, με τις Αρχές να προχωρούν σε πανεθνική διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Η εικόνα στους δρόμους μεγάλων πόλεων παραπέμπει σε σκηνικό κρίσης, με συγκρούσεις, φωτιές και δεκάδες θύματα.
The first government building in the Iranian capital of Tehran is on fire. pic.twitter.com/jjNyZHwa69
— (((Tendar))) (@Tendar) January 8, 2026
Χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους εκφράζοντας ανοιχτά την αντίθεσή τους στο θεοκρατικό καθεστώς, με βασικό υπόβαθρο την οικονομική κατάρρευση, τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό και τη βίαιη αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Το μπλακ άουτ και η στρατηγική της απομόνωσης
Η διακοπή της πρόσβασης στο ίντερνετ και στις τηλεπικοινωνίες επιβλήθηκε σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη των διαδηλώσεων στην Τεχεράνη και σε άλλα αστικά κέντρα. Παρά τους περιορισμούς, οπτικοακουστικό υλικό συνέχισε να διαρρέει, καταγράφοντας σκηνές χάους και συγκρούσεων, καθώς το κύμα διαμαρτυρίας μπαίνει πλέον στη δεύτερη εβδομάδα.
Όπως ανέφερε στο CNN ο διευθυντής της οργάνωσης κυβερνοασφάλειας NetBlocks, Άλπ Τόκερ, τα πανεθνικά μπλακ άουτ αποτελούν πάγια τακτική του καθεστώτος όταν προετοιμάζεται η χρήση ακραίας βίας. Στόχος, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ο περιορισμός της πληροφόρησης και η αποφυγή διεθνούς ελέγχου.
Διαδηλώσεις σε πάνω από 100 πόλεις – Βαρύς απολογισμός
Από τις κουρδικές περιοχές στα δυτικά έως την Τεχεράνη και τη Μασχάντ στα βορειοανατολικά, κινητοποιήσεις έχουν καταγραφεί σε περισσότερες από 100 πόλεις μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights, τουλάχιστον 45 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ανάμεσά τους και παιδιά, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί και χιλιάδες έχουν συλληφθεί. Σε αρκετές περιπτώσεις, βίντεο δείχνουν πολίτες να στήνουν οδοφράγματα και να βάζουν φωτιές, ενώ ακούγονται συνθήματα τόσο υπέρ όσο και κατά της κυβέρνησης.
Μέρος των διαδηλωτών ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του εξόριστου διαδόχου του θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, με συνθήματα που κάνουν λόγο για «τελική μάχη». Ο ίδιος κάλεσε τους Ιρανούς, μέσω ανάρτησής του, να βγουν στους δρόμους ενωμένοι, στέλνοντας μήνυμα μαζικής κινητοποίησης.
Η παρέμβαση Τραμπ και το διεθνές μήνυμα
Καθώς η ένταση κλιμακώνεται, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε δημόσια τις απειλές προς την Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι η Ουάσιγκτον δεν θα μείνει αδρανής σε περίπτωση μαζικών δολοφονιών διαδηλωτών από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι δηλώσεις αυτές προσθέτουν διεθνή πίεση σε ένα ήδη εύθραυστο περιβάλλον, με το Ιράν να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής.
Πώς άναψε το φιτίλι
Η σπίθα των κινητοποιήσεων άναψε από το Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης και τα πανεπιστήμια, όταν έμποροι και φοιτητές αντέδρασαν στις οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης. Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά μετά την απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας να τερματίσει ειδικό καθεστώς ευνοϊκής ισοτιμίας για εισαγωγείς, οδηγώντας σε εκτόξευση των τιμών βασικών αγαθών μέσα σε λίγες ώρες.
Η απόφαση των εμπόρων να κλείσουν τα καταστήματά τους –μια κίνηση με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς αποτελούν παραδοσιακό στήριγμα του καθεστώτος– έδωσε νέα ώθηση στις διαδηλώσεις.
Η κυβέρνηση επιχείρησε να κατευνάσει την οργή ανακοινώνοντας περιορισμένη οικονομική ενίσχυση, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να παραδέχεται δημόσια ότι τα μέτρα δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστεί η κρίση.
Γιατί αυτές οι διαδηλώσεις δεν μοιάζουν με τις προηγούμενες
Αν και πρόκειται για τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις μετά το 2022 και τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, η σημερινή εξέγερση έχει μια κρίσιμη διαφορά: στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι έμποροι του παζαριού, μια κοινωνική ομάδα που ιστορικά έχει επηρεάσει καθοριστικά τις πολιτικές εξελίξεις στο Ιράν.
Παρά το εύρος των διαδηλώσεων, αναλυτές επισημαίνουν ότι η απουσία ενιαίας πολιτικής εναλλακτικής περιορίζει τις πιθανότητες άμεσης αλλαγής καθεστώτος. Όπως σημειώνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης Αράνγκ Κεσαβαρζιάν, το καθεστώς δείχνει να έχει απομείνει μόνο με ένα εργαλείο: την καταστολή.
