Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Ο ελληνοκεντρικός «Καποδίστριας» τού Γιάννη Σμαραγδή ως αντίδοτο στον παρακμάζοντα υλιστικό αντιπνευματικό κι αντιποιητικό Δυτικό Πολιτισμό μας. Χτυπήθηκε πριν καν προβληθεί, απόδειξη ατράνταχτη κι αδιαφιλονίκητη ότι ετάραξεν ύδατα ελώδη.
«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες». Είτε ειπώθηκε πράγματι από τον Βολταίρο είτε όχι, αυτός είναι ο θεμέλιος λίθος τής Δημοκρατίας.
Όσο για τους …αναιτίως κι απροκλήτως διαμαρτυρομένους, «πάταξον μεν, άκουσον δε».
Το μόριο “δεν” ταιριάζει φυσικά με την αρνητική δημοσιότητα. Επιλέγοντας τη θετική ενέργεια, τη σιωπή, την εκτίμηση, την αλληλεγγύη, τη χαρά, την αναγνώριση τής αξίας και τού κόπου τών άλλων πνευματικών ανθρώπων, επιλέγουμε τη Δικαιοσύνη, την Ισότητα, την Ισονομία, την Ελευθερία.
Εκτιμώντας το α-Ληθές αποφεύγουμε τη μανιχαϊστική σύγκρουση Φωτός-Σκότους και ανελισσόμεθα ανωθρώσκοντες αναγνωρίζοντας το ουσιώδες και παρακάμπτοντας ό,τι σαθρό.
Η Αναγέννηση βασίστηκε στην αναβίωση τού Αρχαίου Πνεύματος αμέσως μετά την πτώση τής Κωνσταντινούπολης στους Οθωμανούς. Ακολούθως, ο Διαφωτισμός οδήγησε αναπόδραστα στον Φιλελληνισμό κι αμφότερα αυτά τα ιδεολογικά κινήματα (έτσι όπως εκφράστηκαν από την Λογοτεχνία, τη Φιλοσοφία και την Τέχνη) διαδόθηκαν χάρη στον Γουτεμβέργιο κι έτσι οδήγησαν στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που άλλαξαν μια για πάντα την ανθρωπογεωγραφία στη Χερσόνησο τού Αίμου, αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα.
Συνταρακτική είναι η σκηνή όπου οι πρέσβεις των Μεγάλων Δυνάμεων (Ρωσίας, Αγγλίας, Γαλλίας) συναντούν τον Κυβερνήτη Καποδίστρια (το γύρισμα έγινε στη Μονή Καισαριανής) και ο Ρώσος Πρέσβης (που υποδύεται η ταπεινότητά μου στα αγγλικά με γαλλορωσική προφορά) ξεδιπλώνει τον χάρτη τού νέου Ελληνικού Κράτους και ανακοινώνει τα επιτρεπόμενα σύνορά του, ενόσω οι άλλοι δύο πρέσβεις (ο Γάλλος και ο Άγγλος) συναινούν μεταφέροντας έτσι τις επιταγές τών εντολοδόχων τους.
Ο Ακαδημαϊκός και διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής είναι ένας Αναγεννησιακός Άνθρωπος που πιστεύει ακράδαντα στην ύπαρξη τών Αγγέλων και παραπέμπει ευθέως στην ταινία τού ομοτέχνου του Βιμ Βέντερς «Τα φτερά τού έρωτα», δεν εμφορείται από ομφαλοσκοπικές ατομοκεντρικές αδιέξοδες αυτοαναλύσεις, αλλά πρεσβεύει τη θυσία τού εγώ υπέρ τού Εμείς. Αυτό ακριβώς πράττει ο δικός του Καποδίστριας. Και γράφω «ο δικός του» γιατί η ταινία δεν είναι ιστορικό ντοκιμαντέρ, αλλά προϊόν μυθοπλασίας γύρω από ένα μυθικό πρόσωπο αυτοθυσίας, ανιδιοτέλειας, αδιαμφισβήτητης ηθικής ανωτερότητας.
Ελληνική Επανάσταση χωρίς ευεργέτες δεν νοείται. Εκεί όμως που θυσιάζονται οι ήρωες αναφύονται κι οι προδότες. Ιστορική νομοτέλεια; Απόρροια τού υλοενεργειακού πεδίου τού πανέμορφου αυτού γαλαζοπράσινου πλανήτη με το θηλυκό όνομα Γαία; Θεοσοφικόν παίγνιον, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο; Φιλοσοφικό παράδοξο; Λογικόν οξύμωρον;
Εκεί όμως όπου σταματάει ο μεσαιωνικού τύπου Ορθολογισμός-Ρασιοναλισμός έρχεται το Ά-Λογο, που δοξάζει την Ελληνική Σκέψη εσαεί και παρεξηγείται από τους ιρασιοναλιστές ως «παράλογο». Ας ξαναδιαβάσουμε το έργο τού E.R. Dodds «Οι Έλληνες και το Παράλογο» στο οποίο παραπέμπει ο Νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης. Εκεί γίνεται εκτενής αναφορά σε μια κοσμοθεωρία που οδηγεί στις Σουλιώτισσες, που αρνούνται την αντρική τυραννία, δεν αποδέχονται τη σκλαβιά, δεν πρεσβεύουν την επιβίωση πάση θυσία και πεθαίνουν ηρωικά.
Αυτή ακριβώς είναι η απόδειξη τής Ελληνικής Ψυχής τού Ιωάννη Καποδίστρια: δεν φοβάται τον Θάνατο. Προτιμάει την αξιοπρέπεια τής Ελευθερίας, τής αυτοδιάθεσης, τής αυτοπραγμάτωσης. Αυτή είναι η κεντρική ιδέα αυτού του εμβληματικού έργου τής Έβδομης Τέχνης, αυτό είναι και το παράδειγμα προς μίμησιν: «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή». Ο Καποδίστριας τού Σμαραγδή δεν πέθανε για να αγιάσει, υπολογίζοντας σε μια ευνοϊκή υστεροφημία, αλλά απορροφήθηκε τόσο πολύ στον ακάματο Αγώνα για την Ελευθερία που ξέχασε, λησμόνησε, παραγνώρισε το ατομικό του συμφέρον, παραπέταξε τον εαυτό του (με την ταπεινότητα ενός πρωτοχριστιανού μάρτυρα) κι αφέθηκε εν πλήρει συνειδήσει και με ανοικτά μάτια να ακολουθήσει τον δρόμο, την ατραπό που οδηγούσε στη θυσία του, την οποία δεν ήθελε και δεν μπορούσε να πιστέψει, γιατί ήταν ουμανιστής, πίστευε στο Καλό κι έβλεπε μόνον την φωτεινή πλευρά τών ανθρώπων. Επίστευεν εμπράκτως ότι «ο άνθρωπος φύσει καλός εστί». Κι αυτή την αγγελική του αφέλεια πλήρωσε με το αίμα του. Όμως η ψυχή του διεσώθη, πέταξε ελεύθερη στον ουρανό τής λύτρωσής του, γιατί «υπάρχει Θεός και βλέπει», ο Παντεπόπτης Οφθαλμός.
Θεός, θέα, θεώμαι, αλλά και θέω (τρέχω). Ακτίνες με ταχύτητες πολλαπλάσιες τού Φωτός είμαστε και το Σύμπαν, ο Κόσμος ένας χαρούμενος κυματισμός ιριδίζουσας, παιγνιώδους Υλοενέργειας.
Μακάριοι οι πραείς, οι μολαΐμικοι, μακάριοι οι ειρηνοποιοί, μακάριοι την Α-Λήθειαν ομιλούντες… μέσα από το έργο τους το διαχρονικό. Η μόνη αθανασία που μας είναι επιτρεπτή, σε εμάς «τα βιαστικά άπειρα όντα τής στιγμής», όπως μας χαρακτηρίζει ο Μεγάλος Αλεξανδρινός Ποιητής Καβάφης.
«Δια χειρός…» Ιωάννη Σμαραγδή αυτή η αριστουργηματική ταινία που διασώζει εμάς και την Α-Λήθεια.
Συντελεστές:
Πρωταγωνιστούν:
Καποδίστριας: ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΥΡΙΑΓΚΟΣ.
Μέτερνιχ: FINBAR LYNCH.
Πρωθυπουργός Σπηλιάδης: ΤΑΣΟΣ ΧΑΛΚΙΑΣ.
Κολοκοτρώνης: ΜΑΞΙΜΟΣ ΜΟΥΜΟΥΡΗΣ.
Νικόδημος: ΝΙΚΟΡΕΣΤΗΣ ΧΑΝΙΩΤΑΚΗΣ.
Ρωξάνδρα: ΗΛΕΚΤΡΑ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ.
Τσάρος Αλέξανδρος: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ.
Άυλη Μορφή: ΝΑΤΑΛΙΑ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ.
Μαντώ Μαυρογένους: ΜΑΙΡΗ ΒΙΔΑΛΗ.
Charlotte de Sor: ΚΑΙΤΗ ΙΜΠΡΟΧΩΡΗ.
Κουντουριώτης: ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΙΔΗΣ.
Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης: ΜΙΧΑΛΗΣ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ.
Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος: ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΔΩΝΗΣ.
Μάντης Έλενος: ΤΑΣΟΣ ΠΑΛΑΝΤΖΙΔΗΣ.
Βοσκός: ΠΑΝΟΣ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΣ.
Γυναίκα Βοσκού: ΜΕΛΙΝΑ ΒΑΜΒΑΚΑ.
Κανάρης: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΑΝΙΚΑΣ.
Αλέξανδρος Στούρτζα: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΥΡΙΟΣ.
Γεώργιος Μαυρομιχάλης: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΛΩΡΑΤΟΣ.
Κωσταντής Μαυρομιχάλης: ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ.
Mason: SEAN JAMES SUTTON.
Γεώργιος Σταύρου: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΥΡΟΣ.
Charles Pictet De Rochemont: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΛΛΑΤΟΣ.
Jean Gabriel Eynard: NATHAN THOMAS.
Βαρόνος Hager DIRK SIKORSKI | Άγγλος Πρέσβης: DUNCAN SKINNER.
Αλέξανδρος Υψηλάντης: ΠΑΝΟΣ ΚΛΑΔΗΣ.
Στρατηγός Blucher: ADRIAN FRIELING.
Ρώσος Πρέσβης: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ.
Τσαρίνα Ελισάβετ: ΕΡΡΙΚΑ ΜΠΙΓΙΟΥ.
Τσάρος Νικόλαος: ΙΒΑΝ ΣΒΙΤΑΪΛΟ.
Τσαρίνα Αλεξάνδρα: ΕΛΕΝΑ ΑΜΒΡΟΣΙΑΔΟΥ.
Ζαΐμης: ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ.
Αλέξανδρος Στούρτζας: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΥΡΙΟΣ.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Γιάννης Σμαραγδής.
Διευθυντής Φωτογραφίας: Άρης Σταύρου.
Μοντάζ: Στέλλα Φιλιπποπούλου.
Μουσική: Μίνως Μάτσας.
Μίξη Ήχου: Κώστας Βαρυμποπιώτης.
Συνεργάτης Σκηνοθέτης: Χάρης Κοντογιάννης.
Σκηνικά: Κατερίνα Ζουράρη, Σπύρος Λάσκαρης, Vlad Vieru, Μιχάλης Σδούγκος.
Κοστούμια: Μιχάλης Σδούγκος, Ελληνικές Στολές – Νίκος Πλακίδας.
Colorist: Άγγελος Μπάλλας.
Steadicam: Μιχάλης Τσιμπερόπουλος.
Συνεργασία στο Σενάριο: Δημήτρης Νόλλας, Ελένη Σμαραγδή, Jackie Pavlenko.
Οργάνωση Παραγωγής: Άρτεμις Λεοντίδου.
