Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου
«Κάτι είναι κι αυτό». Οι αυξήσεις στις συντάξεις του Ιανουαρίου, που καταβλήθηκαν πριν από τα Χριστούγεννα σε 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους, μπορεί να ανέρχονται στα επίπεδα των 20–60 ευρώ μηνιαίως και βεβαίως να απέχουν πολύ από τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, ωστόσο στα εκκαθαριστικά δεν είναι λογιστικές αλλά πραγματικές. Η απόφαση της κυβέρνησης να καταργήσει σταδιακά, σε δύο δόσεις, την «προσωπική διαφορά» που είχε επιβληθεί το 2016 άνοιξε τον δρόμο σε ευρύτερες αναπροσαρμογές των αποδοχών 670.000 συνταξιούχων, οι οποίοι θα λάβουν τη μισή αύξηση (1,2%) το 2026 και από το 2027 θα λαμβάνουν ολόκληρη την αύξηση. Το 1,2% βέβαια δεν είναι δυνατόν να αντισταθμιστεί με τον πληθωρισμό του 12% και 15% σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, ιδίως τώρα τις γιορτές.
Όπως και να ’χει, «δεν είναι η μόνη ωφέλεια που παρατηρούν οι συνταξιούχοι στις αποδοχές τους», εξηγεί το Υπουργείο Οικονομικών. Το 2026, με τα μέτρα που έχουν ψηφιστεί, ωφελούνται κυρίως χαμηλοσυνταξιούχοι και συνταξιούχοι της μεσαίας τάξης, μέσα και από άλλες παρεμβάσεις ύψους 1,3 δισ. ευρώ.
Παρεμβάσεις
Ήδη τον Νοέμβριο καταβλήθηκε για πρώτη φορά η μόνιμη ενίσχυση των 250 ευρώ σε περισσότερους από 1,4 εκατ. συνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και δικαιούχους επιδομάτων αναπηρίας, συνολικού δημοσιονομικού κόστους 360 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό καταβλήθηκε κυρίως σε συνταξιούχους με ατομικό εισόδημα κάτω των 1.000 ευρώ τον μήνα. Καθώς η πλειονότητα των συνταξιούχων με προσωπική διαφορά κινείται σε εισοδήματα κάτω των 1.000 ευρώ τον μήνα, είδαν διπλή αύξηση: τόσο τα 250 ευρώ όσο και την αύξηση λόγω της σταδιακής κατάργησης της προσωπικής διαφοράς. Το μέτρο είναι μόνιμο και θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
Ειδικές κατηγορίες
Με τις συντάξεις του Ιανουαρίου όλοι οι συνταξιούχοι γήρατος, αναπηρίας και χηρείας είδαν τις τακτικές αυξήσεις στους λογαριασμούς τους. Συγκεκριμένα, 1,9 εκατομμύρια είδαν ακέραια την αύξηση του 2,4% και περίπου 700.000 με προσωπική διαφορά είδαν αύξηση 1,2%, δηλαδή το 50% της αύξησης που είχαν οι υπόλοιποι. Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος άγγιξε τα 500 εκατ. ευρώ.
Φορολογία
Σημαντική παρέμβαση αποτελούν και οι αλλαγές στη φορολογική ελάφρυνση, λόγω της τροποποίησης των κλιμάκων άμεσης φορολόγησης. Ήδη οι μειώσεις στις κλίμακες εφαρμόστηκαν στις συντάξεις του Ιανουαρίου. Εκτιμάται ότι το δημοσιονομικό κόστος αγγίζει τα 400 εκατ. ευρώ και αφορά κατά βάση συνταξιούχους που λαμβάνουν μηνιαίες συντάξεις από 750 ευρώ και πάνω.
Ο αντίλογος
Από την πλευρά τους, οι συνταξιούχοι αναγνωρίζουν μεν ότι καταβάλλεται προσπάθεια αποκατάστασης των αδικιών του παρελθόντος, «δυσανάλογη όμως με τον παραγόμενο πλούτο και την κοινωνική ανάγκη». Όπως επισημαίνει η Ανώτατη Γενική Συνομοσπονδία Συνταξιούχων Ελλάδος (ΑΓΣΕΕ), τα τελευταία τρία χρόνια οι αυξήσεις που δόθηκαν ήταν κατώτερες του επίσημου πληθωρισμού.
«Είχαμε δηλαδή –υπογραμμίζουν– και νέες εισοδηματικές απώλειες, καθώς το 2023 η αναπροσαρμογή περιορίστηκε στο 7,75% με Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) στο 9,6%, το 2024 στο 3% έναντι πληθωρισμού 3,6% και για το 2025 στο 2,4% έναντι πληθωρισμού 3%, ενώ ειδικά ο δείκτης τροφίμων, που αφορά τους συνταξιούχους, είναι μεγαλύτερος του 5,7%. Δυστυχώς, τα ίδια προβλέπονται και για το 2026». Επίσης, από τις ονομαστικές αυξήσεις μόνο ένα μέρος καταλήγει στους δικαιούχους, ενώ το υπόλοιπο παρακρατείται από την εφορία και τον ΑΚΑΓΕ (Εισφορά Αλληλεγγύης).
Υγεία
Πρόσθετα, στον τομέα της Υγείας, καίτοι πληρώνουμε εισφορές 6% τόσο στις κύριες όσο και στις επικουρικές συντάξεις, με το τέχνασμα της «ασφαλιστικής τιμής» των σκευασμάτων αυξήθηκε η συμμετοχή μας στα φάρμακα από το επίσημο 25% σε 35% και 40%, ενώ περισσότεροι από 120.000 ασθενείς, πολλοί εκ των οποίων είναι συνταξιούχοι, αναμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε λίστες αναμονής για ένα χειρουργείο, χωρίς να συνυπολογίζουμε και φέτος το 1 ευρώ επιπλέον σε κάθε συνταγή και τα 3 ευρώ σε κάθε είδος απεικονιστικής εξέτασης (ακτινογραφία, αξονική, μαγνητική κ.τ.λ.).
Αιτήματα
Μεταξύ άλλων ζητούν:
- Άμεση κατάργηση ολόκληρης της προσωπικής διαφοράς, μέσω της ενσωμάτωσής της στη βασική σύνταξη.
- Κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), έστω και σταδιακά.
- Πραγματικές αυξήσεις σε κύριες και επικουρικές συντάξεις «που να καλύπτουν τον πληθωρισμό και μέρος των πραγματικών αναγκών των συνταξιούχων, οι οποίες έχουν πολλαπλασιαστεί λόγω των περικοπών της προηγούμενης 15ετίας».
- Χορήγηση σε όλους τους συνταξιούχους των αναδρομικών (για την επικουρική σύνταξη και τα δώρα) της περιόδου Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016, έστω και τμηματικά.
- Ολοκλήρωση όλων των εκκρεμοτήτων που έχουν προκύψει από τον λανθασμένο επανυπολογισμό των συντάξεων και άμεση καταβολή των αναδρομικών που προκύπτουν από αυτές τις διορθωτικές μεταβολές.
- Πλήρη κατάργηση της εισφοράς Υγείας 6% που ισχύει σήμερα στις επικουρικές συντάξεις.
