της Αγάπης Κόρμπε* (Instagram: @agapikorbe Facebook: Agapi Korbe)
Λένε πως ο Βούδας έφτασε στη θεία φώτιση αφού πρώτα πέρασε χρόνια ολόκληρα σιωπής.
Πίστευε πως η αλήθεια βρίσκεται μέσα σου. Όταν τον προκαλούσαν, δεν απαντούσε. Όχι γιατί δεν είχε τι να πει, αλλά γιατί ήξερε πως το να μιλήσεις είναι το εύκολο. Το δύσκολο είναι να αντέξεις τη στιγμή που όλοι περιμένουν να μιλήσεις.
Καθόταν σιωπηλός. Ανέπνεε. Παρατηρούσε.
Και όταν τελικά άνοιγε το στόμα του, το έκανε μόνο αφού η σιωπή είχε ξεχωρίσει ποιος άξιζε να ακούσει.
Στην εκπαίδευση των μοναχών Σαολίν, η σιωπή δεν είναι αδυναμία. Είναι πειθαρχία. Πρώτα μαθαίνεις να αντέχεις. Να μη σπας. Να μη σε παρασύρει ο θόρυβος.
Η αλήθεια, λένε, δεν φωνάζει. Περιμένει να κουραστούν οι άλλοι.
Κάπως έτσι, σε μια απρόσμενη μεταφυσική σύμπτωση, ο Βούδας συναντά τον Γιώργη τον Ξυλούρη. Όχι στα Ιμαλάια. Στη γη της προανακριτικής. Εκεί όπου η σιωπή δεν είναι αρετή, αλλά μέθοδος. Όχι δρόμος προς τη φώτιση, αλλά προς την εξάντληση του εξεταστή. Ο Γιώργης φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο εσωτερικής γαλήνης: κάθεσαι, κοιτάς το κενό και περιμένεις η ερώτηση να εγκαταλείψει πρώτη.
Τα μουστάκια του θυμίζουν εκείνα των γερόντων Σαολίν. Ακίνητα, πειθαρχημένα, εκπαιδευμένα να αντέχουν τον άνεμο χωρίς να δείχνουν κατεύθυνση.
Δεν μαρτυρούν πρόθεση. Δεν προδίδουν σκέψη. Είναι εκεί απλώς για να θυμίζουν ότι τίποτα δεν κινείται αν δεν χρειάζεται.
Ο Ξυλούρης δεν προσέρχεται για να διαφωτίσει. Προσέρχεται για να αντέξει.
Να περάσει το τεστ. Να σταθεί ακίνητος σαν μοναχός μπροστά σε φλεγόμενο κερί, μέχρι να καεί η ερώτηση από μόνη της.
Δεν απαντά. Ποτέ.
Και όλοι προσπαθούν να καταλάβουν αν αυτό είναι σοφία ή εξαιρετική φυσική κατάσταση. Γιατί η επιλεκτική σιωπή δεν είναι για αρχάριους. Θέλει εμπειρία, θεσμική τριβή και πνευμόνια μαραθωνοδρόμου. Να ακούς δεκάδες ερωτήσεις και να μη σου ξεφεύγει ούτε συλλαβή. Ούτε κατά λάθος. Ούτε από ανθρώπινη αδυναμία.
Ο Ξυλούρης δεν καταθέτει. Διαλογίζεται δημόσια.
Κάθε ερώτηση είναι πειρασμός. Κάθε απάντηση, κίνδυνος. Βλέπει την ερώτηση, την αναγνωρίζει, αλλά δεν ενδίδει.
Η άσκηση είναι απλή:
Σου ζητούν να μιλήσεις; Αναπνέεις.
Σου ζητούν να θυμηθείς; Διαλογίζεσαι.
Σου ζητούν να πάρεις θέση; Μπαίνεις σε στάση λωτού.
Έτσι ο μάρτυρας δεν φθείρεται από την αλήθεια. Τη φθείρει με την απουσία της.
Δεν είναι πανικός. Είναι αυτοέλεγχος με πολιτική εμπειρία.
Κάποιοι, αφελώς, πιστεύουν ότι ο μάρτυρας καλείται να βοηθήσει τη διαδικασία.
Λάθος. Καλείται να μην τη βαραίνει με λεπτομέρειες: γεγονότα, ποσά, ονόματα, χρονολογίες. Γιατί η πληροφορία είναι βαριά, ενώ η σιωπή είναι ελαφριά σαν πούπουλο. Κυλάει. Δεν αφήνει ίχνη.
Έτσι γεννιέται η νέα φιλοσοφική σχολή:
«Δεν απαντώ, άρα υπάρχω».
Στην Ελλάδα μπορείς να συμμετέχεις πλήρως σε μια διαδικασία χωρίς να συμβάλεις καθόλου στο αποτέλεσμά της. Μπορείς να αποσυρθείς πνευματικά, παραμένοντας σωματικά παρών.
Και κάπου εδώ μπαίνει ο Κούδας.
Γιατί αν ο Βούδας δίδαξε τη σιωπή και οι Σαολίν την αντοχή, ο Κούδας δίδαξε το πιο ελληνικό μάθημα απ’ όλα: κράτα τη μπάλα.
Την πατάς κάτω, γυρίζεις πλάτη, καλύπτεις. Οι ερωτήσεις έρχονται κατά κύματα, το γήπεδο βράζει, αλλά εσύ δεν πασάρεις.
Διαβάζεις τον χώρο. Ξέρεις πότε να κινηθείς και πότε να παγώσεις. Πότε να αφήσεις την ερώτηση να περάσει δίπλα σου χωρίς επαφή.
Δεν παίζεις για να σκοράρεις. Παίζεις για να περάσει η ώρα.
Γιατί ξέρεις ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ σου.
Και ο χρόνος, σε αυτή τη χώρα, δεν αποκαλύπτει την αλήθεια. Την ξεπλένει.
.
.
Δεν οδηγούν όλες οι σιωπές στη φώτιση.
Άλλες είναι τεχνική, άλλες καθυστέρηση, άλλες συγκάλυψη.
Άλλες είναι Βούδας. Άλλες είναι Κούδας.
Και υπάρχει κι εκείνη η σιωπή που δεν σώζει την ψυχή. Σώζει το τομάρι.
Η σιωπή του Ιούδα.
*H Aγάπη Κόρμπε είναι Οικονομολόγος/Διεθνολόγος, με εξειδίκευση στην Πολιτική Επικοινωνία & τα Media
