Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
του Γιάννη Καντέλη
Την περασμένη Δευτέρα το πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο έμοιαζε με ένα …μουσείο της πρόσφατης πολιτικής ιστορίας της χώρας. Στην εκδήλωση της εφημερίδας Δημοκρατία για τα 15 χρόνια λειτουργίας της συγκεντρώθηκε ένα ποικιλόμορφο και ταυτόχρονα ετερόκλητο κοινό από πρόσωπα που διαδραμάτισαν ή επιχείρησαν να διαδραματίσουν ρόλο στην πολιτική ζωή της χώρας, ωστόσο εδώ και μερικά χρόνια έχουν βρεθεί στα πίσω καθίσματα του δημόσιου βίου αναπολώντας το παρελθόν τους. Όχι με ιδία βούληση, αλλά με την ψήφο του ελληνικού λαού. Και όσοι από αυτούς επιχειρούν ανά διαστήματα να ζήσουν λίγη από τη λάμψη της επικαιρότητας είτε θυμίζουν καρικατούρες είτε γρήγορα διαψεύδονται οι προσδοκίες τους, αφού το …κοινό συνεχίζει να έχει γυρισμένη την πλάτη του.
Από τον Ευάγγελο Αντώναρο στον Άρη Σπηλιωτόπουλο και από τη Βασιλική Θάνου στον Πάνο Καμμένο, η μεγάλη, κρύα αίθουσα με το τσιμέντο να κυριαρχεί στον χώρο και με φόντο την παλιά, φθαρμένη είσοδο του καπνεργοστασίου είχε γεμίσει με φυσιογνωμίες από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους και μετερίζια που τα ενώνει ένα αδιόρατο νήμα: η εχθρότητα και η αντιπάθεια για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Και μία ελπίδα: να φύγει από την εξουσία.
Η περίπτωση Καραμανλή
Έμοιαζαν με πιστούς που περίμεναν το από άμβωνος ευαγγέλιο από τα χείλη του Κώστα Καραμανλή και του Ευάγγελου Βενιζέλου που θα έδειχνε το δρόμο προς την εκπλήρωση του οράματος τους, με τις ευλογίες και του Αντώνη Σαμαρά που καθόταν στην πρώτη σειρά. Τρεις πρώην που έχουν βάλει στο στόχαστρο τους τον Πρωθυπουργό. Με διαφορετικές αφετηρίες, ξεχωριστές διαδρομές, διακριτό αποτύπωμα στο δημόσιο βίο, που τα ενώνουν σε ένα κοινό μέτωπο. Ο κ. Καραμανλής έχει ισχυρές αναφορές στη βάση και την ιστορία του κόμματος. Οι σχέσεις του κ. Καραμανλή με τον κ. Μητσοτάκη δεν ήταν ποτέ ειδυλλιακές. Η άρνηση του κ. Μητσοτάκη να ψηφίσει τον Προκόπη Παυλόπουλο για Πρόεδρο της Δημοκρατίας το 2015, αφήνοντας αιχμές για τη θητεία του στην κυβέρνηση του κ. Καραμανλή και οι υπόγειες συγκρούσεις κατά την διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν άφηναν περιθώριο για κάτι άλλο. Η καχυποψία ήταν το κυρίαρχο συναίσθημα και το «μακριά κι αγαπημένοι» ήταν ό,τι πιο λειτουργικό στη συνύπαρξη τους από την εκλογή του κ. Μητσοτάκη στην προεδρία της ΝΔ. Άλλωστε, η δημόσια σιωπή με την οποία πορευόταν ο κ. Καραμανλής τα προηγούμενα χρόνια βοηθούσε σε αυτό. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι παρεμβάσεις του πρώην Πρωθυπουργού άρχισαν να πυκνώνουν με αφετηρία την ομιλία του το 2022 στην Κρήτη, όπου είχε αιχμές για την υπόθεση των υποκλοπών. Στο επίκεντρο τα εθνικά θέματα και οι σχέσεις με την Τουρκία, παίρνοντας διακριτές αποστάσεις από την κυβερνητική πολιτική, αλλά με …διπλωματικό τρόπο και χωρίς να ξεπερνά κόκκινες γραμμές. Παραμένοντας εντός, εκτός κι επί τιμή στο κόμμα, δείχνοντας προς άλλη πορεία.
Η περίπτωση Σαμαρά
Ο κ. Σαμαράς εκφράζει ένα διαφορετικό κομμάτι του κόμματος. Την δεξιά πτέρυγα, φροντίζοντας να το κάνει σαφές με κάθε ευκαιρία τραβώντας το σχοινί σε τέτοιο σημείο που κόπηκε και οδήγησε στη διαγραφή του. Η διαγραφή του πρώην Προέδρου και Πρωθυπουργού ήταν μία μεγάλη ρήξη για τη ΝΔ και μία τολμηρή κίνηση από τον κ. Μητσοτάκη. Γυρίζοντας το χρόνο πίσω στο 2016 κανείς δεν θα πόνταρε σε αυτή την εξέλιξη. Ο κ. Σαμαράς είχε στηρίξει τον κ. Μητσοτάκη για την εκλογή του στην προεδρία του κόμματος, είχαν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας και ήταν παρών στις εκλογικές αναμετρήσεις τόσο το 2019 όσο και το 2023. Ωστόσο, τα σύννεφα που σταδιακά πύκνωναν, έφεραν καταιγίδα. Σε πολιτικό επίπεδο το γυαλί άρχισε να ραγίζει με το νόμο για το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Και κορυφώθηκε για την πολιτική απέναντι στην Τουρκία. Μαζί με τον κ. Καραμανλή συνέθεσαν από το καλοκαίρι του 2024 ένα δίδυμο που έκανε κοινές εμφανίσεις, κοινές ομιλίες και παρεμβάσεις έχοντας πάντα στο στόχαστρο την κυβέρνηση και προσωπικά τον Πρωθυπουργό. Και μένει να αποδειχθεί η πρόθεση του να κάνει νέο κόμμα προκειμένου να κόψει με όποιον τρόπο μπορεί μονάδες από τη ΝΔ και την τρίτη τετραετία του κ. Μητσοτάκη.
Η περίπτωση Βενιζέλου
Ο κ. Βενιζέλος είναι μία ξεχωριστή περίπτωση. Οι παρεμβάσεις του και ο πολιτικός του λόγος κατά την περίοδο 2015-2019 τον κατέταξαν σε μία από τις μορφές του ορθού λόγου και της περιφρούρησης των θεσμών απέναντι στη λαίλαπα των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Το κεφαλαιοποίησε με την μετάβαση του στην μετά-πολιτική, όπως το ονόμασε ο ίδιος, αφού δεν ήταν υποψήφιος το 2019. Δεν απείχε, όμως, από τον δημόσιο λόγο και οι παρεμβάσεις του είχαν πάντα μεγάλη απήχηση σε ένα κοινό του κέντρου. Και είχε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με αρκετά μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Γι’ αυτό, εκ των τριών, είναι το πρόσωπο που ενοχλεί περισσότερο το Μέγαρο Μαξίμου, στελέχη του οποίου δεν κρύβουν την ενόχληση τους για την μεταστροφή του ως ένας από τους βασικούς πολέμιους της κυβέρνησης. Στο ευρύτερο κοινό προκάλεσε έκπληξη η κοινή παρουσία του με τον κ. Καραμανλή στο Καπνεργοστάσιο -στα χρόνια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μιλούσε για τον πρώην Πρωθυπουργό ως την τρίτη συνιστώσα εκείνης της κυβέρνησης – έχουν, όμως, χτίσει εκ νέου τη σχέση τους την τελευταία τριετία. Αφορμή, κι εδώ, η υπόθεση των υποκλοπών. Από τότε υπήρξε, σύμφωνα με πληροφορίες, η πρώτη επικοινωνία με πρωτοβουλία του κ. Καραμανλή και έκτοτε διατηρούν τακτική επικοινωνία είτε τηλεφωνικά είτε δια ζώσης. Αυτό που προκάλεσε μεγαλύτερη έκπληξη ήταν η «νομιμοποίηση» του κ. Βενιζέλου σε ένα κοινό που πριν μερικά χρόνια τον «κρεμούσε στα μανταλάκια». Από επιφανή στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ μέχρι τον Λάκη Λαζόπουλο.
Άσπονδοι φίλοι τους και μέλη της κυβέρνησης βλέπουν στη συμπόρευση των τριών, πέραν των άλλων, και ένα παράπονο. «Θα ήθελαν να έχουν προταθεί από τον κ. Μητσοτάκη για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Δεν το έκανε και μάλλον δεν θα του το συγχωρήσουν ποτέ», σχολιάζει ένας εξ αυτών. Υπάρχει και η άποψη πως το γεγονός ότι δεν προσπάθησε ποτέ την τελευταία διετία το Μέγαρο Μαξίμου και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης να κρατήσουν διαύλους επικοινωνίας με τους πρώην Πρωθυπουργούς έπαιξε ρόλο στην τροπή που πήραν τα πράγματα. Σε κάθε περίπτωση το κρίσιμο είναι αν οι τρεις πρώην μπορούν να προκαλέσουν ανήκεστο βλάβη στη ΝΔ την ώρα της κάλπης. «Αν κοιτάξει κάποιος ποιο ήταν το κοινό στην τελευταία εκδήλωση μπορεί να κάνουν και καλό στον Μητσοτάκη», είναι η εκτίμηση συνεργατών του Πρωθυπουργού. Πρόκειται για πρόσωπα, αντιλήψεις και πολιτικές που ο κ. Μητσοτάκης έχει κερδίσει ήδη στην κάλπη τόσο το 2019 όσο και το 2023, σύμφωνα με την ανάλυση που κάνουν. «Και οι ψηφοφόροι τους έχουν ήδη απορρίψει», συμπληρώνουν.
Η περίπτωση Τσίπρα
Και ο κ. Τσίπρας; Αυτός είναι το «συν ένα» του σχήματος των πρώην. Και ο μόνος που ετοιμάζεται για εφόρμηση στην εξουσία, προσπαθώντας παράλληλα να «ξεπλυθεί» από το παρελθόν του και τους πρώην συντρόφους του, τους οποίους στέλνει στον εξώστη. Ένας πολιτικός αντίπαλος που έχει χάσει πέντε εκλογικές αναμετρήσεις από τον κ. Μητσοτάκη και τόσο σε πολιτικό λόγο όσο και σε ιδέες μοιάζει να μην έχει αλλάξει καθόλου από την τελευταία ήττα του 2023 και σίγουρα χωρίς καμία αυτοκριτική. Εκτός από το να χρεώνει τα λάθη σε όσους μοιράστηκαν μαζί του την εξουσία. «Πρόκειται για άλλον έναν ηττημένο του παρελθόντος που μοιάζει περισσότερο να έχει την ανάγκη της ρεβάνς παρά να παρουσιάσει ένα σχέδιο για το μέλλον της χώρας», σχολιάζουν στελέχη της ΝΔ.
