Η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στη θέση του προέδρου του Eurogroup για τα επόμενα 2,5 χρόνια σηματοδοτεί μια κομβική στιγμή όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την ίδια την Ευρωζώνη.
Για πρώτη φορά, ένας Έλληνας υπουργός Οικονομικών αναλαμβάνει τον ρόλο του συντονιστή των 20 υπουργών της ζώνης του ευρώ, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών, οικονομικών και θεσμικών προκλήσεων.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα, με τον Βέλγο αντίπαλό του να αποσύρεται πριν την τελική ψηφοφορία, εξέλιξη που καταδεικνύει τη συσπείρωση γύρω από την ελληνική υποψηφιότητα. Παράγοντες με γνώση των διεργασιών στις Βρυξέλλες σημειώνουν ότι ο Πιερρακάκης είχε εξασφαλίσει ευρεία στήριξη ήδη από τις πρώτες επαφές, γεγονός που κατέστησε την έκβαση σχεδόν προδιαγεγραμμένη.
Παράλληλα με το Eurogroup, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών αναλαμβάνει και την προεδρία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), του οργανισμού που συνδέθηκε όσο κανένας άλλος με την ελληνική κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας. Ο συμβολισμός είναι ισχυρός: η χώρα που βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης, σήμερα συμμετέχει στον πυρήνα των αποφάσεων που αφορούν τη σταθερότητα της Ευρωζώνης.
Ο ρόλος του προέδρου του Eurogroup δεν είναι τυπικός. Αποτελεί τον βασικό συντονιστή της οικονομικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ, τον άνθρωπο που καλείται να γεφυρώνει διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις, από τον δημοσιονομικά αυστηρό Βορρά έως τον πιο ευέλικτο Νότο, και να διαμορφώνει συναινέσεις σε ζητήματα όπως οι προϋπολογισμοί, το κοινό νόμισμα, η τραπεζική ένωση και οι νέοι κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης.
Στην πρώτη του τοποθέτηση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε το στίγμα των προτεραιοτήτων του, μιλώντας για την ανάγκη υπέρβασης των παλιών διαχωριστικών γραμμών στην Ευρώπη και για στροφή από τη θεωρητική συζήτηση στην εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. Έθεσε στο επίκεντρο την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, την απελευθέρωση κεφαλαίων για επενδύσεις, τη δημοσιονομική υπευθυνότητα και την τεχνολογική και νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης.
Η εκλογή του δεν αποσυνδέεται από τη συνολική εικόνα της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια. Η σταθερή ανάπτυξη, η μείωση του χρέους και η επιστροφή της χώρας σε καθεστώς αξιοπιστίας εντός της Ευρωζώνης αποτέλεσαν βασικά επιχειρήματα υπέρ της ελληνικής υποψηφιότητας, σε μια περίοδο όπου μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν πιέσεις και δημοσιονομικές ανισορροπίες.
Για την Αθήνα, η ανάληψη της προεδρίας του Eurogroup και του ESM συνιστά θεσμική αναβάθμιση. Για την Ευρώπη, αποτελεί μήνυμα αλλαγής σελίδας: η εμπειρία της κρίσης μετατρέπεται σε κεφάλαιο αξιοπιστίας και γνώσης. Το στοίχημα πλέον είναι αν αυτή η πολιτική και θεσμική αναγνώριση θα μεταφραστεί σε ουσιαστικές αλλαγές για την Ευρωζώνη σε μια περίοδο που οι αποφάσεις δεν μπορούν πλέον να αναβάλλονται.
