Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
του Κωνσταντίνου Μπούρα
Η Δάφνη Μαρία Γκυ-Βουβάλη είναι ποιήτρια, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Πτυχιούχος Γαλλικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, γνωρίζει επίσης αγγλικά και ρωσικά. Έχει εργαστεί επί πολλά χρόνια σε εφημερίδες ως συντάκτης εξωτερικών ειδήσεων, καθώς και ως μεταφράστρια. Είναι μέλος της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, του PEN Greece και της ΕΣΗΕΑ.
Από το 2011 έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές, ένα βιβλίο με ποιητικά πεζά, έναν τόμο λαογραφικού περιεχομένου-πρόταση για την διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Καλύμνου στην UNESCO, κι ένα βιβλίο με μικρά δοκίμια-βιβλιοκρισίες. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα ιταλικά, τα ρουμανικά και τα πολωνικά. Επιπλέον ασχολείται με την κριτική λογοτεχνίας.
Η ποιήτρια και συγγραφέας Δάφνη Μαρία Γκυ-Βουβάλη μιλάει στον Κωνσταντίνο Μπούρα για το βιβλίο της «Κριτικές Περιπλανήσεις στη Λογοτεχνία», Εκδόσεις Κοράλλι.
Βραβευμένη ποιήτρια, διακεκριμένη πεζογράφος, λιμπρετίστα, δημοσιογράφος, είστε και Κριτικός Λογοτεχνίας; Πότε προέκυψε αυτή η εμπεριστατωμένη σας ανάγκη;
Δεν μπορώ να πω ότι είμαι και κριτικός λογοτεχνίας, είναι μεγάλη κουβέντα αυτό. Δεν το λέει κανείς εύκολα. Λέω απλώς ότι γράφω και κριτικές προσεγγίσεις για λογοτεχνικά κυρίως έργα. Πάντως ναι, το κάνω. Ξεκίνησα το 2012 γράφοντας κριτικές ως επί το πλείστον για ξένα μυθιστορήματα στον λογοτεχνικό ιστότοπο www.bookbar.gr, και σιγά-σιγά εξάπλωσα αυτή μου την δραστηριότητα και σε άλλα site και περιοδικά, ηλεκτρονικά και μη, ενώ στράφηκα ως επί το πλείστον στα ελληνικά λογοτεχνικά πράγματα. Ξεκίνησα από απλό ενδιαφέρον, όταν μου το πρότειναν, και μάλιστα είχα και μεγάλη αγωνία για το πώς θα πάει το όλο εγχείρημα.
Τώρα πια μου αρέσει πάρα πολύ, η κριτική λογοτεχνίας έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της όλης συγγραφικής μου δραστηριότητας, και αυτή που με έχει κερδίσει περισσότερο είναι η ποίηση. Είναι συναρπαστικό να καταφέρνεις να «ξεκλειδώνεις» τη σκέψη του άλλου, και να πετυχαίνεις να διαβάζεις πίσω από τις λέξεις του!
Γυρίσατε πρόσφατα από την Πολωνία, όπου βραβευτήκατε στο Πόζναν. Μιλήστε μας παρακαλώ γι’ αυτό.
Ναι, αυτή ήταν μια πολύ συγκινητική έκπληξη των Πολωνών λογοτεχνών, και συγκεκριμένα της Ένωσης Πολωνών Συγγραφέων, Παράρτημα της Μεγάλης Πολωνίας. Πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του 9ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης που έγινε στην πόλη του Πόζναν. Βράβευσαν την δίγλωσση έκδοση (στα πολωνικά και στα ελληνικά) της πιο πρόσφατης ποιητικής συλλογής μου «Κόκκινο στο Χώμα», εκδόσεις Εύμαρος 2024, ως την καλύτερη δίγλωσση έκδοση βιβλίου στην Πολωνία για το 2025. Ειλικρινά, αισθάνθηκα μεγάλη τιμή.
Ποιήματά σας έχουν συμπεριληφθεί στο λιμπρέτο τής σύγχρονης όπερας «Καποδίστριας» που συνέθεσε ο μουσουργός Zorzes Katris. Πώς νιώθετε για αυτό και πότε θα κυκλοφορήσει σε δίσκο;
Νιώθω καταγοητευμένη! Μεγάλη συγκίνηση και χαρά. Πρώτον διότι η όπερα που συνέθεσε ο κύριος Katris είναι καταπληκτική (ολοκληρώνεται αυτό τον καιρό, και τα αποσπάσματα που έχω κατά καιρούς ακούσει είναι συναρπαστικά), και δεύτερον γιατί ο Καποδίστριας είναι από τις πιο αγαπημένες μου προσωπικότητες στον ελληνικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας μας. Ο Zorzes Katris είναι μεγάλος μουσουργός.
Αλλά είναι πολύ νωρίς ακόμη να μιλάμε για δίσκο. Τον πρώτο λόγο έχει ο Zorzes Katris σχετικά με το τι και πότε θα γίνει από δω και μπρος…
Στον τόμο αυτό που κυκλοφόρησε από τις πάντα επιμελημένες και άριστες εκδόσεις «Κοράλλι» συμπεριλαμβάνονται τριάντα ένα κριτικά σας δοκίμια. Πρόκειται κυρίως για βιβλιοκριτικές ή ασχολείστε και με την Τέχνη γενικότερα;
Πρόκειται για βιβλιοκριτικές. Η λογοτεχνία με προσελκύει περισσότερο για να την προσεγγίσω και να την αναλύσω. Με τις υπόλοιπες Τέχνες δεν έχω ασχοληθεί.
Η δημοσιογραφία τι σας προσέφερε;
Στον δημοσιογραφικό χώρο χρημάτισα συντάκτης εξωτερικών ειδήσεων και αναλύσεων, ενώ έκανα και μεταφράσεις. Η κορυφαία στιγμή της δημοσιογραφικής μου πορείας υπήρξε η εβδομαδιαία στήλη «Εδώ είναι Βαλκάνια», που επιμελούμουν στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία την δεκαετία του 1990, κατά την διάρκεια του πολέμου στην πρώην Γιουσκοσλαβία (1991-1995).
Είναι συναρπαστικό να μαθαίνεις πρώτος την είδηση, και να την μετατρέπεις σε δημοσιογραφικό κείμενο. Η στήλη «Εδώ είναι Βαλκάνια» όμως, μέσω των τηλεγραφημάτων που έρχονταν στην εφημερίδα, (τότε δεν υπήρχαν κομπιούτερ, ή ήταν σε εμβρυική μορφή…), με μετέφερε επιπλέον νοερά στα πεδία των μαχών, και στις αίθουσες συσκέψεων των Βαλκάνιων ηγετών, παρόλο που δεν ταξίδεψα ποτέ επιτόπου στο πεδίο των συγκρούσεων. Αυτό ήταν τρομερό για μένα. Με γέμιζε απίστευτη θλίψη και πόνο. Ήταν απίστευτα αυτά που διάβαζα. Στο ευρύ κοινό δεν έφτασαν ποτέ αυτές οι ειδήσεις και οι φρικτές τους λεπτομέρειες, δεν υπήρχε χώρος στο χαρτί για να μεταφερθούν – ο όγκος τους ήταν πρωτοφανής. Μην κοιτάτε σήμερα με την Γάζα που μαθαίνονται όλα χαρτί και καλαμάρι. Τότε ήταν αλλιώς…
Εγώ λοιπόν μετέτρεπα αυτές τις ειδήσεις όχι μονάχα σε ένα δημοσιογραφικό, λιτό και περιεκτικό κείμενο 400 λέξεων, αλλά, από την απελπισία μου, και σε λογοτεχνικό, πεζό και ποιητικό ποτάμι. Δύο λογοτεχνικά κείμενα που αφορούν εκείνη την περίοδο, συμπεριλαμβάνονται στην πιο πρόσφατη ποιητική συλλογή μου «Κόκκινο στο Χώμα». Δεν έχετε παρά να την διαβάσετε. Είναι γραμμένα με το αίμα της καρδιάς μου…
Υπάρχουν νέοι πνευματικοί άνθρωποι σήμερα που εγγράφουν σοβαρές υποθήκες για το μέλλον;
Ευτυχώς υπάρχουν. Πάντα σ’ ένα (κακό στην περίπτωσή μας) κανόνα, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Θετικό είναι το γεγονός ότι η τεχνολογία δίνει σήμερα τα μέσα της συγγραφής σε πάρα πολλούς νέους ανθρώπους, και ανάμεσά τους ξεπροβάλλουν διαμάντια…
Η εικόνα μπορεί να υποκαταστήσει μακροπρόθεσμα τον Λόγο;
Μπορεί. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα το κάνει. Πρέπει να υπάρχει κάποια ισορροπία μεταξύ των δύο.
