Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
Του Δ. Γιαννακόπουλου
Την ασύδοτη τακτική να αξιώνουν εισπράξεις χρηματικών ποσών που βεβαιώθηκαν σε διάστημα μεγαλύτερο των 5 ετών, εξακολουθούν να εφαρμόζουν οι δήμοι χωρίς μάλιστα να ενημερώνουν τους πολίτες με αποτέλεσμα να ευρίσκονται προ δυσάρεστων εκπλήξεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί περίπτωση εταιρείας η οποία την περασμένη εβδομάδα επρόκειτο να συμμετάσχει σε δημόσιο διαγωνισμό για τη διάθεση λεωφορείων σε δρομολόγια της Περιφέρειας Αττικής, όμως δεν μπορούσε να λάβει φορολογική ενημερότητα ένεκα οφειλών από τροχαίες παραβάσεις των ετών 2008, 2011, 2013 και 2023 τις οποίες αγνοούσε.
H θεμελιώδης συνθήκη της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ διοίκησης και διοικούμενου εγκαταλείπεται, το δικαίωμα της ακρόασης πριν την εκτέλεση της δυσμενούς διοικητικής πράξης αναιρείται και η νομολογία σε τρία σημεία, τα οποία παρουσιάζει σήμερα η Today Press με αφορμή σχετική εξώδικη δήλωση που απέστειλε στις δημοτικές υπηρεσίες για λογαριασμό των εντολέων της η δικηγόρος Βασιλική Καπερνάρου.
Ξεκάθαρο είναι, σύμφωνα και με την ενημέρωση του υπουργείου Εσωτερικών από τον Φεβρουάριο του 2023, ότι τέτοιες οφειλές έχουν παραγραφεί και δεν αναζητούνται. Άρα όταν συμβαίνει το αντίθετο, οι ενέργειες της διοίκησης είναι αξιόποινες και αντιμετωπίζονται ως δόλιες και μεθοδευμένες.
(ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ/EUROKINISSI)
Το πλαίσιο
Το νομοθετικό πλαίσιο, ορίζεται από την υπ’ αριθ. 534/38880/2023 Εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία αφορά σε διευκρινίσεις για την εφαρμογή του ν. 5027/2023, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το ν. 5043/2023, περί βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων των δήμων.
Σε ότι αφορά το ζήτημα των μικρότερων προθεσμιών, ελλείψει ειδικότερων διατάξεων στο νομικό καθεστώς που διέπει την είσπραξη των εσόδων των δήμων (ΔΠΑ 88166/2021, ΔΕφΑθ 3402/2019), για το δικαίωμα ταμειακής βεβαίωσης απαιτήσεων που αφορούν αυτοτελή πρόστιμα (π.χ. πρόστιμα από παραβάσεις Κ.Ο.Κ.), εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 71 του ν. 542/1977, κατά τις οποίες οι ως άνω απαιτήσεις βεβαιώνονται εντός αποσβεστικής προθεσμίας τριών μηνών από τη λήξη του μήνα εντός του οποίου αποκτήθηκε ο τίτλος βεβαίωσης.
Σε κάθε περίπτωση όχι πέραν των τριών ετών, από τη λήξη του έτους εντός του οποίου αποκτήθηκε ο εν λόγω τίτλος βεβαίωσης. Επίσης, το αρ. 166Α στον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων αναφέρει ότι υφίσταται αυστηρή αποσβεστική προθεσμία πέντε (5) ετών για την είσπραξη των βεβαιωθέντων ποσών.
Κατόπιν των ανωτέρω προκύπτει ότι: ακόμη και αν ήθελε υποτεθεί ότι οι όλως αοριστολογικώς τιθέμενες χρονικοί περίοδοι βεβαίωσης ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, έχει απωλεσθεί το δικαίωμα σας προς είσπραξης των προστίμων που αφορούν στα έτη 2008, 2011 και 2012!
(EUROKINISSI/ÔÁÔÉÁÍÁ ÌÐÏËÁÑÇ)
Ενέργειες
Οι θιγόμενοι λοιπόν θα πρέπει να ζητούν αποδεικτικά έγγραφα από τα οποία να προκύπτουν:
α) οι ακριβείς ημερομηνίες τέλεσης της παράβασης, συνοδευόμενα από τις σχετικές κλήσεις,
β) επίσημα δημόσια έγγραφα από τα οποία να προκύπτει η ημερομηνία βεβαίωσης των οφειλών
γ) αιτιολογημένη απάντηση επί της εξάντλησης της τριετίας και
δ) γνωμοδότηση αναφορικά με το νομικό πλαίσιο επί του οποίου κινηθήκαν οι δημοτικές διευθύνσεις και προέβησαν στην δέσμευση.
Ο νόμος του 1977
Κατά το άρθρο 71 παρ. 1 του ν. 542/1977 «1. Η βεβαίωσις οιουδήποτε φόρου, τέλους, προστίμου, δικαιώματος ή εισφοράς υπέρ του Δημοσίου, μετά των πάσης φύσεως προσθέτων και υπέρ τρίτων, ενεργείται εντός προθεσμίας τριών μηνών από της λήξεως του μηνός εντός του οποίου εκτήθη ο τίτλος βεβαιώσεως…
Ανεξαρτήτως των υπό του προηγουμένου εδαφίου οριζομένων, η βεβαίωσις δύναται να ενεργηθή και μετά την πάροδον της τριμήνου προθεσμίας και ουχί πέραν των τριών ετών, από της λήξεως του έτους εντός του οποίου εκτήθη ο τίτλος βεβαιώσεως».
Εφόσον, από του χρόνου εκδόσεως του νόμιμου τίτλου μέχρι του χρόνου διενέργειας της ταμειακής βεβαίωσης έχει παρέλθει η τριετία εντός της οποίας έπρεπε να βεβαιωθεί ταμειακώς το εν λόγω χρέος, η ταμειακή αυτή βεβαίωση, βάσει της οποίας επισπεύσθηκε η διοικητική εκτέλεση σε βάρος του διοικουμένου είναι άκυρη λόγω αποσβέσεως του σχετικού δικαιώματος του Δημοσίου.
Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων
Σύμφωνα τώρα με τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (αρ 166 Α):
«Η βεβαίωσις οιουδήποτε φόρου, τέλους, προστίμου, δικαιώματος ή εισφοράς υπέρ του Δημοσίου μετά των πάσης φύσεως προσθέτων και υπέρ τρίτων, ενεργείται εντός προθεσμίας τριών μηνών από της λήξεως του μηνός εντός του οποίου εκτήθη ο τίτλος βεβαιώσεως. Η παράλειψις της βεβαιώσεως εντός της προθεσμίας ταύτης, συνιστώσα πειθαρχικόν αδίκημα, επισύρει, κατά των υπευθύνων, τας υπό του Ν. 1811/1951 “περί Κώδικος Καταστάσεως των δημοσίων διοικητικών υπαλλήλων”, ως ούτος τροποποιηθείς ισχύει, προβλεπομένας ποινάς. Ανεξαρτήτως των υπό του προηγουμένου εδαφίου οριζομένων, η βεβαίωσις δύναται να ενεργηθή και μετά την πάροδον της τριμήνου προθεσμίας και ουχί πέραν των τριών ετών, από της λήξεως του έτους εντός του οποίου εκτήθη ο τίτλος βεβαιώσεως».
Ο Συνήγορος του Πολίτη
Παρεμβαίνοντας με πόρισμα τον περασμένο Ιούνιο ο Συνήγορος του Πολίτη ( 2/6/2025) με αφορμή την εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου (ν. 5043/2023) σημειώνει , μεταξύ άλλων, ότι «η ταμειακή βεβαίωση πέραν της τριετίας είναι καταχρηστική, καθώς αποτελεί καταστρατήγηση τόσο της λειτουργίας της αποσβεστικής προθεσμίας, η οποία επιτάσσει οι διαφορές των εννόμων σχέσεων να επιλύονται ή να τερματίζουν και οι αξιώσεις να αναζητούνται μέσα σε χρονικά πλαίσια που δικαιολογούνται κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας σε ένα κράτος δικαίου και χρηστής διοίκησης, όσο και της εν γένει λειτουργίας και του πνεύματος του νόμου αναφορικά με την επιβολή προστίμων Κ.Ο.Κ., ο χαρακτήρας των οποίων είναι, ως γνωστόν, πρωτίστως αποτρεπτικός μελλοντικών παραβάσεων και παιδευτικός και όχι εισπρακτικός». Και συνεχίζει: «Μία οφειλή από παράβαση Κ.Ο.Κ. και δη παράβαση λόγω παράνομης στάθμευσης, όπως η πλειονότητα εξ αυτών, που βεβαιώνεται έτη, συχνά και δεκαετίες, μετά την τέλεσή της, επειδή η διοίκηση αδυνατεί να προσδιορίσει τον παραβάτη, έχει απωλέσει την λειτουργία για την οποία θεσπίστηκε, την αποτροπή τέλεσης παρόμοιων παραβάσεων στο μέλλον από τον ίδιο παραβάτη, καθώς αυτός δεν επιβαρύνεται με κανένα πρόστιμο επί μακρά σειρά ετών, κατά τα οποία επίσης για τον ίδιο λόγο δεν αποτρέπεται να τελεί νέες παραβάσεις».
Επιπρόσθετα «και η νομολογία πάγια δέχεται ότι η τριετής προθεσμία άρχεται από την κτήση του τίτλου βεβαίωσης (κλήση), συμβάλλοντας καθοριστικά στην αποσαφήνιση του όρου του νόμιμου τίτλου κατά την είσπραξη εσόδων από τους δήμους».
