Η έναρξη του διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης σηματοδοτεί ένα σημαντικό διπλωματικό άνοιγμα με γεωπολιτικές προεκτάσεις, αλλά και υψηλό βαθμό δυσκολίας.
Παρά τον ερευνητικό χαρακτήρα της πρώτης συνάντησης, η κίνηση αυτή αποτυπώνει μια έμμεση παραδοχή εκ μέρους της Τρίπολης ότι η Αθήνα δεν μπορεί να αγνοείται στη διαδικασία χάραξης θαλάσσιων ορίων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει από την αρχή ότι η συζήτηση πρέπει να αφορά ολόκληρη την ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων και των περιοχών που καλύπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο – μια συμφωνία που η Αθήνα και η Ε.Ε. θεωρούν άκυρη και νομικά ανυπόστατη. Αν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, η Ελλάδα διατηρεί ανοιχτή την επιλογή της παραπομπής στη Χάγη, ώστε το σύνολο της διαφοράς –συμπεριλαμβανομένης της νομικής αμφισβήτησης του μνημονίου– να κριθεί από το Διεθνές Δικαστήριο.
Η Λιβύη, από την πλευρά της, προσέρχεται στον διάλογο εν μέσω εσωτερικών αντιθέσεων. Η Ανατολική Λιβύη και η πλευρά Χάφταρ δεν αναγνωρίζουν τη νομιμότητα της κυβέρνησης της Τρίπολης, ούτε θεωρούν δεσμευτικές τις συμφωνίες που εκείνη υπογράφει. Παρ’ όλα αυτά, η λιβυκή πλευρά δείχνει διάθεση να συμμετάσχει ενεργά, τόσο υπό την πίεση των ελληνικών ενεργειακών κινήσεων στη Νότια και Δυτική Κρήτη, όσο και λόγω της επιθυμίας της να ενισχύσει το προφίλ της απέναντι στην Ε.Ε.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει τη διαδικασία ως ευκαιρία μεν, αλλά και ως πεδίο προσεκτικών χειρισμών. Το ξεκίνημα έγινε με την παρουσία τεχνικών επιτροπών, τη δέσμευση για συνέχιση των επαφών στην Τρίπολη και συζήτηση για σειρά διμερών ζητημάτων, όπως η μετανάστευση, η ενέργεια και οι μεταφορές. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η επανέναρξη απευθείας πτήσεων Αθήνας–Τρίπολης, καθώς και η πραγματοποίηση επιχειρηματικής αποστολής.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τη συνέπεια της λιβυκής πλευράς, τη στάση της Βεγγάζης και τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα θα επιχειρήσει να επηρεάσει τις εξελίξεις. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, συνεχίζει να επενδύει στη νομιμότητα, τη διεθνή στήριξη και την ψύχραιμη διπλωματία.
