Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
της Μάρθας Λεκκάκου
Η Σαντορίνη, το νησί-σύμβολο του ελληνικού τουρισμού, εισέρχεται σε μια νέα εποχή γεμάτη προκλήσεις και ευκαιρίες. Η χρονιά που διανύουμε δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό: σεισμική δραστηριότητα, μείωση τουριστικών εσόδων, ανάγκη για νέο αναπτυξιακό μοντέλο και επιτακτική προστασία του περιβάλλοντος θέτουν στο επίκεντρο το ερώτημα: μπορεί η Σαντορίνη να παραμείνει κορυφαίος διεθνής προορισμός χωρίς να χάσει την αυθεντικότητά της;
Όπως λέει χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος Θήρας Νίκος Ζώρζος, «το νησί μας είναι η ομηρική Ελένη – πανέμορφο, αλλά και ευάλωτο. Αν δεν το προστατεύσουμε τώρα, αύριο ίσως είναι αργά».
Σεισμοί και οικονομικός απολογισμός
Η αλήθεια είναι ότι η χρονιά ξεκίνησε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Στις 31 Ιανουαρίου ξεκίνησε ένα ντόμινο δυσφήμησης του νησιού με την ακολουθία σεισμών κοντά στη βραχονησίδα Άνυδρος να κορυφώνεται τον Φεβρουάριο, οδηγώντας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έως τις 3 Μαρτίου. Παρά το γεγονός ότι οι φυσικές ζημιές ήταν περιορισμένες, η εικόνα της Σαντορίνης ως «ασφαλούς προορισμού» δέχτηκε πλήγμα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να είναι αποκαλυπτικά:
– Ο κύκλος εργασιών στις επιχειρήσεις καταλυμάτων έπεσε κατά 22,1%, από τα 145,1 στα 113,1 εκατ. ευρώ.
– Στην εστίαση η πτώση άγγιξε το 21%, τη μεγαλύτερη σε όλη τη χώρα.
– Η κατά κεφαλήν δαπάνη μειώθηκε κατά 25%, έναντι 35% στις αρχές του έτους.
Την ίδια στιγμή, σε ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως η Κέρκυρα και η Ζάκυνθος καταγράφηκαν αυξήσεις, δείχνοντας ότι η Σαντορίνη είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη σε εξωτερικούς κραδασμούς.
«Δεν θέλουμε άλλες κλίνες» – Το μήνυμα του Δημάρχου
«Δεν θέλουμε άλλες κλίνες. Θέλουμε εξορθολογισμό της ανάπτυξης και διατήρηση του τοπίου», τονίζει ο Δήμαρχος Θήρας, Νίκος Ζώρζος, ζητώντας να μπει τέλος στη λογική της αλόγιστης τουριστικής επέκτασης και να παρέμβει η Πολιτεία καίρια με μεγάλα έργα υποδομής που τόσο ανάγκη έχει το νησί.
Αναλύοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό του Δήμου ο κ. Ζώρζος προτάσσει αναπλάσεις λιμένων και υποδομών, μικρούς παρακαμπτήριους δρόμους για την αποσυμφόρηση του βεβαρυμμένου οδικού δικτύου, έργα ύδρευσης και διαχείρισης νερού, με αφαλατώσεις και αναβάθμιση – επέκταση του υφιστάμενου δικτύου, δημιουργία νέου μουσείου, ανασύσταση του αρχαίου θεάτρου στην Αρχαία Θήρα, όπως και ίδρυση Κέντρου Τεκμηρίωσης της ιστορίας της Θηρασιάς. Σημειωτέον, όπως ο ίδιος τονίζει, «πάνω από 600 κιβώτια αρχαιολογικών ευρημάτων περιμένουν να αναδειχθούν. Δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον πολιτισμό, ο Δήμαρχος υπογραμμίζει ότι «η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι απλώς στολίδι, είναι η ψυχή του τόπου».
Πρόεδρος Ένωσης Ξενοδόχων Σαντορίνης: «Ονειρεύομαι το μέλλον – στρατηγική έως το 2035»
Ο Αντώνης Παγώνης, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Σαντορίνης, είναι κατηγορηματικός: «Αν δεν υπήρχε ο τουρισμός, θα είχαμε τραγικά αρνητικό πρόσημο στην οικονομία μας» και συνεχίζει ότι «Η Σαντορίνη, αν και μικρή σε έκταση αντιπροσωπεύει το 10% του ελληνικού τουρισμού και συμβάλλει κατά 3,1% στο ΑΕΠ της χώρας. Γι’ αυτό απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός έως το 2035, με τρεις βασικούς άξονες: 1) Κατανομή επισκεπτών για αποφυγή κορεσμού, 2) χωροταξικός σχεδιασμός με σαφείς κανόνες και 3) βιώσιμη ανάπτυξη που δεν θα θυσιάζει το περιβάλλον για βραχυπρόθεσμα κέρδη». «Δεν αναπολώ το παρελθόν, ονειρεύομαι το μέλλον», λέει με νόημα ο κ. Παγώνης.
Η μάχη του πρωτογενούς τομέα
Ο Μάρκος Καφούρος, εκτός από βουλευτής Κυκλάδων της ΝΔ είναι και ο πρόεδρος της Ένωσης Θηραϊκών Προϊόντων και ο επικεφαλής της Santo Wines. Υπενθυμίζει ότι η Σαντορίνη δεν είναι μόνο ξενοδοχεία και τουρισμός. Με 15.000-20.000 ελαιόδεντρα και τρία ΠΟΠ προϊόντα (κρασί, φάβα, ντοματάκι), το νησί επαναφέρει την ελαιοκαλλιέργεια στο προσκήνιο. Όμως, η κλιματική αλλαγή χτυπάει την πόρτα: οι αμπελώνες κινδυνεύουν αν δεν βρεθούν λύσεις για το νερό.
«Η αυθεντικότητα του νησιού περνά μέσα από τα προϊόντα του», λέει ο κ. Καφούρος, επισημαίνοντας ότι η γαστρονομία είναι το κρυφό χαρτί της Σαντορίνης για τον απαιτητικό ταξιδιώτη.
Πρόεδρος Λιμενικού Ταμείου Θήρας: «Περιβάλλον και καινοτομία: Το νέο στοίχημα»
Ο πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Θήρας, Γιώργος Νομικός, από την άλλη, παρουσιάζει ένα φιλόδοξο περιβαλλοντικό πρόγραμμα με τρεις λέξεις-κλειδιά: πρόληψη, εκπαίδευση, καινοτομία. Μεταξύ των δράσεων: Ψηφιακή εφαρμογή με αισθητήρες για καταγραφή ρύπων, Plastic Club για μείωση πλαστικών και ανακύκλωση, Δημοπράτηση της μαρίνας Μονόλιθου μέσα στο 2025.
«Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια, είναι προϋπόθεση για το μέλλον του νησιού», τονίζει ο κ. Νομικός.
Οι αριθμοί μιλούν: 3 εκατομμύρια επισκέπτες
Παρά τις δυσκολίες, η Σαντορίνη υποδέχτηκε πέρυσι πάνω από 3 εκατομμύρια επισκέπτες: 2,1 εκατ. μέσω αεροδρομίου και λιμανιού, 1,3 εκατ. μέσω κρουαζιέρας.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι η ποσότητα, αλλά η ποιότητα. Οι τοπικοί φορείς ζητούν στήριξη και επενδύσεις για να βελτιωθεί η εμπειρία των επισκεπτών και να προστατευτεί το νησί από τον υπερτουρισμό.
Η μεγάλη εικόνα: Σαντορίνη του μέλλοντος
Η Σαντορίνη βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Από τη μία, η ανάγκη για οικονομική ανάπτυξη και διεθνή προβολή. Από την άλλη, η προστασία της φύσης, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Οι προκλήσεις είναι πολλές: Διαχείριση φυσικών κινδύνων όπως οι σεισμοί, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, υποδομές που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του 21ου αιώνα, στρατηγική για βιώσιμο και ποιοτικό τουρισμό. «Η Σαντορίνη δεν μπορεί να είναι θύμα της επιτυχίας της», λένε οι φορείς του νησιού. «Η ανάπτυξη χωρίς όρια είναι βραχυπρόθεσμη νίκη αλλά μακροπρόθεσμη ήττα».
Το 2025 λοιπόν, αποδεικνύεται χρονιά-σταθμός για τη Σαντορίνη. Οι σεισμοί κλόνισαν την τουριστική της εικόνα, αλλά ταυτόχρονα λειτούργησαν ως καμπανάκι κινδύνου με τους αριθμούς να δείχνουν την ανάγκη για νέο αναπτυξιακό μοντέλο που θα βασίζεται στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα. Με έργα υποδομής, επενδύσεις στον πολιτισμό, προστασία του περιβάλλοντος αλλά και στροφή στον πολυτελή και βιώσιμο τουρισμό, η Σαντορίνη μπορεί να ξανακερδίσει το στοίχημα.
Γιατί, όπως λέει ο Αντώνης Παγώνης, «το νησί δεν πρέπει να αναπολεί το παρελθόν – πρέπει να ονειρεύεται το μέλλον».
Πολυτελής τουρισμός: Στο επίκεντρο η Σαντορίνη
Οι καλές πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της ελληνικής τουριστικής ναυαρχίδας δεν σταματούν, καθώς τον Οκτώβριο που μάς έρχεται στο νησί διεξάγεται το Συνέδριο Τουρισμού Πολυτελείας που θα πραγματοποιηθεί για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, υπό την αιγίδα της ΠΟΞ και της Ένωσης Ξενοδόχων Σαντορίνης, με χορηγό την Aegean Airlines.
Φέτος, ξεχωρίζει η συμμετοχή της Ράντι Ζάκερμπεργκ, αδελφής του ιδρυτή του Facebook, η οποία ηγείται της Zuckerberg Media. «Ο διάλογος για την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος είναι κρίσιμος για την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης», τονίζει η γενική διευθύντρια της διοργάνωσης, Έλλη Σπυροπούλου.
Η Σαντορίνη φιλοδοξεί να εδραιώσει τη θέση της στον χάρτη του premium τουρισμού, συνδυάζοντας πολιτισμό, τοπικά προϊόντα και υποδομές υψηλής ποιότητας. Είναι το στοίχημά της.
