Ο Δεκαπενταύγουστος, η «Πάσχα του καλοκαιριού», αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθοδοξίας και σημείο αναφοράς για τους Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται. Σε κάθε χωριό, νησί ή πόλη, η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται με λαμπρές τελετές, θρησκευτική κατάνυξη και παραδοσιακά πανηγύρια. Από τα φιδάκια της Κεφαλονιάς μέχρι την επιβλητική πομπή στην Τήνο, κάθε τόπος βάζει τη δική του σφραγίδα στο εορταστικό μωσαϊκό της Ελλάδας.
Κεφαλονιά – Τα φιδάκια της Παναγίας
Στο χωριό Μαρκόπουλο, η Παναγία η Φιδούσα προσελκύει χιλιάδες πιστούς χάρη σε ένα μοναδικό φαινόμενο που θεωρείται θαύμα. Από τις 6 έως τις 16 Αυγούστου, μικρά ακίνδυνα φίδια με χαρακτηριστικά σημάδια σε σχήμα σταυρού εμφανίζονται γύρω και μέσα στην εκκλησία. Ο θρύλος λέει πως, όταν πειρατές απείλησαν τη Μονή, η Παναγία προστάτεψε τις μοναχές, στέλνοντας φίδια που τρόμαξαν τους εισβολείς. Έκτοτε, η παρουσία τους θεωρείται ευλογία.
Πάτμος – Ο Επιτάφιος της Παναγίας
Στο νησί της Αποκάλυψης, η γιορτή παίρνει βυζαντινό χαρακτήρα. Ο χρυσοποίκιλτος Επιτάφιος της Παναγίας περιφέρεται στα σοκάκια, συνοδευόμενος από τις καμπάνες που χτυπούν ασταμάτητα. Το μοναδικό αυτό τελετουργικό γεμίζει την ατμόσφαιρα με κατάνυξη και σεβασμό, θυμίζοντας στους πιστούς την πνευματική διάσταση της γιορτής.
Σέριφος – Η Ξυλοπαναγιά
Στο χωριό Παναγιά, το πανηγύρι της Ξυλοπαναγιάς κρατά τρεις ολόκληρες μέρες, με φαγητό, κρασί, νησιώτικη μουσική και χορό. Το όνομα προέρχεται από ένα παλιό έθιμο, όπου οι νέοι τσακώνονταν με κλαριά πικροδάφνης για το ποιος θα ξεκινήσει πρώτος τον χορό με το ταίρι του. Το νικηφόρο ζευγάρι συχνά κατέληγε σε γάμο την ίδια χρονιά.
Κάρπαθος – Ο Κάτω Χορός στην Όλυμπο
Στην παραδοσιακή Όλυμπο, η γιορτή συνδυάζει πένθος και χαρά. Μετά τη λειτουργία, οι άντρες και οι γυναίκες –οι δεύτερες φορώντας εντυπωσιακές παραδοσιακές στολές– χορεύουν τον αργόσυρτο Κάτω Χορό στην πλατεία μπροστά στην εκκλησία. Ο ρυθμός, η μουσική της λύρας και η μυρωδιά του βασιλικού δημιουργούν μια ατμόσφαιρα ανεπανάληπτη.
Πάρος – Η Εκατονταπυλιανή και το λιμάνι που φλέγεται από φως
Η Παναγία Εκατονταπυλιανή είναι το επίκεντρο των εκδηλώσεων στο νησί. Μετά την περιφορά της εικόνας και του Επιταφίου, το λιμάνι φωτίζεται από δεκάδες βεγγαλικά και καΐκια με αναμμένα δαδιά. Η γιορτή συνεχίζεται στην παραλία με παριανό κρασί, μεζέδες και παραδοσιακούς χορούς.
Τήνος – Το μεγαλύτερο προσκύνημα
Η Παναγία της Τήνου αποτελεί το πιο διάσημο θρησκευτικό προσκύνημα της Ελλάδας. Χιλιάδες πιστοί, πολλοί από αυτούς γονατιστοί από το λιμάνι, ανηφορίζουν προς τον Ναό της Ευαγγελίστριας για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα. Οι εκδηλώσεις διαρκούν έως τις 23 Αυγούστου, ενώ η ημέρα σηματοδοτεί και την επέτειο της βύθισης του αντιτορπιλικού «Έλλη» το 1940.
