Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
του Δημήτρη Κυριακόπουλου, δημοσιογράφου ipaper
Πρέπει να το πάρουμε απόφαση, ζούμε μια νέα πραγματικότητα με την κλιματική κρίση και η χώρα μας θα βρίσκεται σε πύρινο κλοιό για αρκετούς μήνες κάθε χρόνο.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές της προηγούμενης εβδομάδας στη Χίο και την Παλαιά Φώκαια της Αττικής υπενθύμισαν με ζοφερό τρόπο την μόνιμη παρουσία του πύρινου εφιάλτη, ο οποίος είναι εδώ και θα μείνει.
Αν ανατρέξουμε στα στοιχεία της τελευταίας τετραετίας, θα θυμηθούμε, μεταξύ άλλων, την μεγάλη πυρκαγιά στην Εύβοια το 2021, που αποτέφρωσε πάνω από 500.000 στρέμματα, αφήνοντας πίσω της καμένα χωριά, κατεστραμμένες περιουσίες και μια κοινωνία σε απόγνωση. Το 2023 στον Έβρο σημειώθηκε η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη πυρκαγιά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ανθρώπινα θύματα και περισσότερα από 950.000 στρέμματα να γίνονται στάχτη. Την ίδια χρονιά κάηκε το 12% της Ρόδου (πάνω από 150.000 στρέμματα) και χρειάστηκε η μεγαλύτερη επιχείρηση εκκένωσης από πυρκαγιά στην Ελλάδα, για να απομακρυνθούν 20.000 κάτοικοι και τουρίστες από τα πύρινα μέτωπα.
Συνολικά, μέσα σε τέσσερα χρόνια υπολογίζεται ότι πάνω από 3 εκατομμύρια στρέμματα δασικών και αγροτικών εκτάσεων έχουν καταστραφεί στη χώρα, με δραματικές επιπτώσεις για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Η Ελλάδα, μαζί με τις άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης (Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία) ανήκει στις γεωγραφικές ζώνες με τη μεγαλύτερη έκθεση στον κίνδυνο πυρκαγιών παγκοσμίως (οι άλλες είναι η δυτική ακτή των ΗΠΑ, μαζί με τον δυτικό Καναδά, η νότια και ανατολική Αυστραλία).
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Emerging Risk Trend Talk της Allianz Commercial η συχνότητα, η σφοδρότητα και η γεωγραφική εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, της ανθρώπινης δραστηριότητας και της μεταβολής στις χρήσεις της γης.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές γίνονται ολοένα μεγαλύτερες και συχνότερες. Οι επιπτώσεις των χειρότερων πυρκαγιών της τελευταίας δεκαετίας, όσον αφορά τις υλικές ζημιές και τις απώλειες ανθρώπινων ζωών, είναι σημαντικά μεγαλύτερες από οποιαδήποτε καταγεγραμμένη περίοδο των τελευταίων 50 έως 100 ετών σε ορισμένες περιοχές.
Η κλιματική αλλαγή εντείνει τον κίνδυνο καθώς αυξάνει τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη, την ξηρότητα της βλάστησης, την ένταση των ανέμων, τη συχνότητα κεραυνών και την εξάπλωση εύφλεκτων ειδών χλωρίδας. Τα 10 θερμότερα έτη από το 1850 έως σήμερα καταγράφηκαν όλα την τελευταία δεκαετία (2015–2024), με το 2024 να είναι το θερμότερο καταγεγραμμένο έτος.
Εκτός από την κλιματική αλλαγή, αυξάνεται η έκθεση σε κινδύνους λόγω αλλαγών στη χρήση γης, ειδικά στις λεγόμενες «ζώνες διεπαφής άγριας φύσης και αστικού ιστού», δηλαδή σε περιοχές όπου η ανθρώπινη ανάπτυξη επεκτείνεται μέσα σε φυσικές περιοχές με βλάστηση που είναι επιρρεπείς σε πυρκαγιές.
Συμπερασματικά, η χώρα μας είναι σε κατάσταση διαρκούς πολέμου με τις φλόγες και για να περιορίσει τις απώλειες χρειάζεται: εθνική συμμαχία, στρατηγικό σχέδιο και μεγάλες επενδύσεις –αντίστοιχες εκείνων για την άμυνα- σε προσωπικό και μέσα.
