Σε μια ιστορική τομή για τη μεταπολίτευση, το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο αποφάσισε την οριστική έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα τριών εκλεγμένων βουλευτών του κόμματος «Σπαρτιάτες», μεταβάλλοντας τη σύνθεση της Βουλής στους 297. Η απόφαση αφορά τους Βασίλη Στίγκα, Πέτρο Δημητριάδη και Αλέξανδρο Ζερβέα, χωρίς πρόβλεψη για αναπλήρωση των εδρών τους, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα θεσμικής και πολιτικής φύσης.
Νόμιμη συμμετοχή με… παράνομη καθοδήγηση
Η απόφαση βασίζεται στο συμπέρασμα ότι η πραγματική ηγεσία των «Σπαρτιατών» στις εκλογές του Ιουνίου 2023 ασκούνταν από τον Ηλία Κασιδιάρη – καταδικασμένο πρωτόδικα για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. Έτσι, το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο έκρινε συνολικά παράνομη τη συμμετοχή του κόμματος, αλλά ενεργοποίησε τις συνέπειες μόνο για τους τρεις βουλευτές κατά των οποίων είχαν υποβληθεί προσφυγές. Οι υπόλοιποι εννέα διατηρούν τις έδρες τους.
Η Βουλή αναμένει – το Συνταγματικό ερώτημα παραμένει
Το Προεδρείο της Βουλής αναμένει το επίσημο κείμενο της απόφασης προκειμένου να προχωρήσει στη διαγραφή των τριών βουλευτών. Ταυτόχρονα, φουντώνει η συζήτηση για το αν η μείωση του αριθμού των μελών της Βουλής επηρεάζει και τις απαιτούμενες πλειοψηφίες για κρίσιμες κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Διαμορφώνονται δύο αντικρουόμενα νομικά στρατόπεδα:
-
Η άποψη της «μεταβολής» υποστηρίζει πως οι πλειοψηφίες πρέπει να υπολογίζονται επί των 297, άρα η απόλυτη πλειοψηφία πέφτει από 151 σε 149. Τη θέση αυτή στήριξε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
-
Η άποψη της «σταθερότητας» ερμηνεύει το άρθρο 74 του Κανονισμού της Βουλής ως σαφές: οι κρίσιμες πλειοψηφίες αφορούν τον συνολικό αριθμό των εδρών (300) ανεξαρτήτως αν είναι πλήρως καλυμμένες ή όχι. Υποστηρικτής της θέσης αυτής είναι, μεταξύ άλλων, ο Παναγιώτης Δουδωνής (ΠΑΣΟΚ), που προειδοποιεί για συνταγματικό ολίσθημα.
Στο μικροσκόπιο η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής
Η τελική ερμηνεία του Κανονισμού θα δοθεί από τη Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, μετά από σχετικό αίτημα του Προεδρείου. Αν υιοθετηθεί η πρώτη άποψη, τα όρια πλειοψηφίας θα αναπροσαρμοστούν (π.χ. 149 για απόλυτη πλειοψηφία, 178 για συνταγματική αναθεώρηση). Αν επικρατήσει η δεύτερη, τα όρια θα παραμείνουν ως έχουν, στηριζόμενα στον προβλεπόμενο αριθμό των 300 εδρών.
Ντε φάκτο διάλυση της ΚΟ «Σπαρτιάτες» – Βουλή 8 κομμάτων
Με την αποβολή των τριών, η Κοινοβουλευτική Ομάδα των Σπαρτιατών χάνει τον απαιτούμενο αριθμό βουλευτών και διαλύεται αυτοδικαίως, αφήνοντας τη Βουλή με οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα. Οι υπόλοιποι εννέα παραμένουν ως ανεξάρτητοι.
Αντιστίξεις στη Δικαιοσύνη
Αξιοσημείωτη είναι η απόκλιση μεταξύ των αποφάσεων της Δικαιοσύνης: το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο και η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου κινήθηκαν σε εναρμόνιση, απαγορεύοντας και την κάθοδο των Σπαρτιατών στις ευρωεκλογές. Αντίθετα, το Μονομελές Εφετείο Αθηνών έκρινε αθώους τους βουλευτές σε ποινικό επίπεδο για το αδίκημα της εξαπάτησης εκλογέων.
