Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
του Δημήτρη Γιαννακόπουλου
Οι αποστάσεις μεταξύ των Αθηνών και του Καϊρου είναι μεγάλες και σε κάθε περίπτωση πολύ μεγαλύτερες από τις χιλιομετρικές οι οποίες είτε αεροπορικώς είτε ακτοπλοϊκώς μπορούν να καλυφθούν.
Η πρόσφατη 4ωρη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογο του Μπαντρ Αμπντελάντι επιβεβαίωσε το αδιέξοδο (σς για την Ελλάδα) στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής της Αγ. Αικατερίνης στους πρόποδες του όρους Σινά και τη διττή στάση της Αιγυπτιακής πλευράς η οποία θέλει να διατηρήσει τις υφιστάμενες συμμαχίες της προσθέτοντας μία ακόμη καινούρια, εκείνη με την έως πρότινος θανάσιμη εχθρό της, Τουρκία.
Ο κ. Αμπντελάντι διαβεβαίωσε μεν ότι πρόθεση της είναι «να παραμείνει αναλλοίωτος ο λατρευτικός και ελληνορθόδοξος χαρακτήρας της Μονής», αυτό, ωστόσο, δεν ήταν το επίδικο κατά την προηγούμενη περίοδο, ούτε δίνει οποιαδήποτε προοπτική όσον αφορά τα ζητήματα ιδιοκτησίας επί των εγκαταστάσεων της Μονής και των περιουσιακών στοιχείων της.
Η πρόσφατη δικαστική απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας, έκτασης 160 σελίδων όπως είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, βασισμένη στη Φαραωνική νομολογία και τους προχριστιανικούς Ναβουχοδονοσόριους κώδικες που εξακολουθούν να αποτελούν αφετηρία του δικαϊικού συστήματος των Αραβικών κρατών, παρήγαγε ανυπέρβλητο δεδικασμένο που μένει να επικυρωθεί και σε ανώτατο βαθμό.
Αν δε, αναλογιστεί κανείς ότι το πρωτοχριστινιακό μοναστήρι που θεμελιώθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό στα μέσα του 6ου μ.Χ. αιώνα, προϋπήρχε όχι μόνο του πολύ μεταγενέστερου Αιγυπτιακού κράτους αλλά και του προφήτη Μωάμεθ (εμφανίζεται τρεις δεκαετίες αργότερα τον ίδιο αιώνα), γίνεται αμέσως αντιληπτό ότι ο ορθόδοξος χριστιανικός χαρακτήρας και η εδαφική του ακεραιότητα δεν νοείται να τίθεται υπό αίρεση ή αντιδικία. Κι όμως συνέβη…
Ιστορία
Η Μονή συνδέθηκε με τη Μεγαλομάρτυρα Αικατερίνη μέσω της παράδοσης ότι τα λείψανά της μεταφέρθηκαν θαυματουργικά εκεί. Αρχικά υπαγόταν στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και βρισκόταν εντός της επισκοπής Φαράν. Μετά την καθαίρεση του τοπικού επισκόπου το 681 μ.Χ. λόγω αιρετικών δοξασιών η έδρα μεταφέρθηκε στο ίδιο το μοναστήρι. Ο ηγούμενος αναγορεύθηκε επίσκοπος, και όταν αργότερα ενώθηκε και η επισκοπή Ραΐθου, όλη η χριστιανική κοινότητα της Χερσονήσου του Σινά πέρασε υπό τη δικαιοδοσία του.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγνώρισε την αυτονομία της Εκκλησίας του Όρους Σινά το 1575 και σήμερα, η Εκκλησία του Σινά που περιλαμβάνει λίγους μοναχούς και κάποιους ντόπιους ψαράδες ηγείται από τον Αρχιεπίσκοπο Δαμιανό. Θεωρείται ιερός τόπος τόσο για Χριστιανούς όσο και για Μουσουλμάνους και Εβραίους. Ενδεικτικό της διαθρησκειακής αναγνώρισης είναι η περίφημη «Διαθήκη του Μωάμεθ (Ahdname)», ένα έγγραφο προστασίας που παραχώρησε στους μοναχούς και φέρει το αποτύπωμα της παλάμης του, διαβεβαιώνοντας την ασφάλειά τους υπό μουσουλμανική εξουσία. Υπό το ως άνω πρίσμα η ελληνική αντιπροσωπεία κάλεσε τους Αιγύπτιους να λειτουργήσουν προς την κατεύθυνση της διατήρησης του status quo και της συνέχειας της Μονής.
Ζήτημα διεθνούς δικαίου
Έγκριτοι παράγοντες της νομικής επιστήμης εξηγούν πως η Ελλάδα δεν ενδείκνυται να προσεγγίζει και να υπερασπίζεται «την νομική φύση του καθεστώτος της Ιεράς Μονής με όρους εσωτερικού δικαίου και δικαστικού συστήματος της Αιγύπτου». Ο δρόμος αυτός «είναι οπωσδήποτε «ολισθηρός», γιατί μας εγκλωβίζει στα ζητήματα της έννομης τάξης της Αιγύπτου και του τρόπου εφαρμογής των κανόνων της από τα αιγυπτιακά δικαστήρια». Κατά την άποψη τους, «το νομικό καθεστώς «πρέπει να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως ζήτημα Διεθνούς Δικαίου το οποίο ρυθμίζεται κανονιστικώς από τις οικείες διατάξεις της Σύμβασης της UNESCO του 1972 για την Παγκόσμια Πολιτιστική και Φυσική Κληρονομιά». Η δεσμευτική αυτή σύμβαση -στην οποία έχουν προσχωρήσει 191 Κράτη-Μέλη του ΟΗΕ- θεσπίζει ολοκληρωμένο ενιαίο σύνολο κανόνων του Διεθνούς Δικαίου για την προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς. Μεταξύ των Κρατών τούτων περιλαμβάνεται και η Αίγυπτος. Άρα- κατά τον καθηγητή πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο η Αίγυπτος οφείλει να σέβεται, την Σύμβαση ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εσωτερικού της δικαίου.
Μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς
Ειδικότερα, εφαρμόζοντας την Σύμβαση της UNESCO του 1972 η Αίγυπτος ζήτησε και αποδέχθηκε, το 2002, την ένταξη της Ιεράς Μονής στο καθεστώς των Μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Οι ενταξιακές διατάξεις εγγυώνται το «τρίπτυχο» της θρησκευτικής, της πνευματικής και της λειτουργικής ταυτότητας του, δηλαδή ότι είναι πλέον προορισμένη να διατηρεί, αδιαλείπτως, ανέπαφη την εν γένει θρησκευτική της ταυτότητα, ενώ παραλλήλως -και συμπληρωματικώς- πρέπει να μπορεί να διασφαλίζει, επίσης αδιαλείπτως, την πνευματική και την λειτουργική της ιδιοσυστασία ως Κέντρου της Ορθόδοξης Πνευματικότητας.
Τούτο «ενισχύεται και από τις διατάξεις του άρθρου 18 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα του ΟΗΕ, οι οποίες καθιερώνουν το θεμελιώδες δικαίωμα, ατομικό και συλλογικό, της Θρησκευτικής Ελευθερίας». Κι αυτό σημαίνει πως «εντός του Κέντρου της Ορθόδοξης Πνευματικότητας του Σινά κάθε πιστός πρέπει να είναι ελεύθερος να ασκεί, ατομικώς και συλλογικώς, το δικαίωμα της Θρησκευτικής Ελευθερίας». Άρα, «η Ελλάδα οφείλει, δίχως καθυστέρηση, να κινητοποιήσει προς την ίδια κατεύθυνση και την UNESCO, δοθέντος ότι είναι υποχρέωσή της να εγγυάται τον σεβασμό και την αποτελεσματική εφαρμογή στην πράξη της Σύμβασης του 1972 για την προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς» καταλήγει ο καθηγητής.
