Καθώς η διαδικασία υποβολής των φετινών φορολογικών δηλώσεων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, οι φορολογούμενοι που απέκτησαν ακίνητη περιουσία το 2024 θα πρέπει να γνωρίζουν λεπτομερώς τι ισχύει για τα τεκμήρια απόκτησης, καθώς και πώς να τα δηλώσουν σωστά ώστε να αποφύγουν περιττούς ελέγχους ή φορολογικές παγίδες.
Τι περιλαμβάνει το τεκμήριο απόκτησης
Η τεκμαρτή δαπάνη δεν περιορίζεται στην τιμή αγοράς του ακινήτου. Αντιθέτως, υπολογίζεται το σύνολο των εξόδων που σχετίζονται με τη μεταβίβαση: τίμημα, φόροι, συμβολαιογραφικά και δικηγορικά έξοδα, ΦΠΑ (όπου προβλέπεται), αμοιβές μηχανικών, άδειες, και κάθε πρόσθετη επιβάρυνση.
Οι φορολογούμενοι οφείλουν να δηλώνουν τα ποσά με ακρίβεια και να τα στηρίζουν με επίσημα παραστατικά, ειδικά σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.
Απόδειξη των πηγών χρηματοδότησης
Εάν το ακίνητο αγοράστηκε με δάνειο, θα πρέπει να προσκομίζονται τα αντίστοιχα τραπεζικά έγγραφα ή ιδιωτικά συμφωνητικά. Σε περιπτώσεις γονικής παροχής ή δωρεάς, απαιτούνται τα σχετικά συμβολαιογραφικά έγγραφα. Ειδική προσοχή απαιτείται και όταν υπάρχουν πολλοί ιδιοκτήτες ή αποκτάται η ψιλή κυριότητα και η επικαρπία από διαφορετικά πρόσωπα — η τεκμαρτή δαπάνη επιμερίζεται με βάση το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή τις σχετικές φορολογικές προβλέψεις.
Το τεκμήριο διαβίωσης «χτυπά» από το πρώτο τετραγωνικό
Πέρα από το κόστος αγοράς, κάθε ιδιοκτήτης ακινήτου επιβαρύνεται και με τεκμήριο διαβίωσης, που ενεργοποιείται από την πρώτη μέρα κυριότητας. Σε αυτό περιλαμβάνονται όχι μόνο η κατοικία, αλλά και αποθήκες, πάρκινγκ, βοηθητικοί χώροι ή άλλα ακίνητα που δηλώνονται στο Ε9.
Αγορές με προσύμφωνα ή σε δόσεις
Όταν η εξόφληση της αξίας γίνεται τμηματικά ή μέσω προσυμφώνου, το τεκμήριο δεν βαρύνει μόνο το έτος υπογραφής. Επιμερίζεται στα έτη που καταβάλλονται τα ποσά, με βάση τα αντίστοιχα παραστατικά πληρωμής και τον χρόνο απόκτησης κυριότητας.
Απόκτηση μέσω πλειστηριασμού
Σε περιπτώσεις δημόσιων ή ιδιωτικών πλειστηριασμών, το τεκμήριο βασίζεται στο ποσό του εκπλειστηριάσματος και στα συνοδευτικά έξοδα. Αν υπάρχουν ενδείξεις για εικονικές συμφωνίες ή επιπλέον «μαύρες» πληρωμές, η Εφορία μπορεί να διενεργήσει έλεγχο.
Περί ανέγερσης και προσθηκών
Όσοι ανεγείρουν οικοδομές, πρέπει να επιμερίζουν τις δαπάνες κατασκευής στα έτη πληρωμής. Αν πρόκειται για δόμηση σε ξένο οικόπεδο (π.χ. με μακροχρόνια μίσθωση), η τεκμηρίωση αφορά αυτόν που πληρώνει, ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας.
Η προσθήκη νέων χώρων (π.χ. δωμάτια, βεράντες που κλείνουν, όροφοι) θεωρείται νέα περιουσία και δηλώνεται, σε αντίθεση με τις απλές εργασίες συντήρησης, οι οποίες δεν υπάγονται στο τεκμήριο απόκτησης.
