Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
του Απόστολου Χονδρόπουλου
Στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων για την διαμόρφωση ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής στο μεταναστευτικό, βρίσκεται η Αθήνα, κινείται πλέον σε μια αυστηρή αυστηρότητα που παράλληλα με την αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων, δίνει προτεραιότητα και στο ζήτημα των αυξημένων και ταχύτερων επιστροφών. όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας.
Μπορεί στην Ελλάδα το μεταναστευτικό να μην έχει σήμερα τις δραματικές διαστάσεις προηγούμενων περιόδων – γεγονός που η κυβέρνηση αποδίδει στην επιτυχία της «αυστηρής αλλά δίκαιης» μεταναστευτικής πολιτικής που ακολουθήθηκε μετά το 2019- παραμένει όμως στην πρώτη γραμμή των κυβερνητικών προτεραιοτήτων σε δύο αξίες:
– Αυστηροποίηση των πολιτικών για την παράνομη μετανάστευση και αποτελεσματική οργάνωση των επιστροφών
– Ρύθμιση της νόμιμης μετανάστευσης ώστε να γίνει «πιο λειτουργική, πιο αυστηρή και πιο ελεγχόμενη».
Ο κ. Μητσοτάκης, που προγραμματίζει και επισκέπτεται τις επόμενες ημέρες στο υπουργείο Μετανάστευσης, το έθεσε ξεκάθαρα από τις Βρυξέλλες: “Όποιος δικαιούται άσυλο στη χώρα μας είναι ευπρόσδεκτος να παραμείνει στην Ελλάδα. Όποιος δεν δικαιούται, όμως, άσυλο, θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να γυρίσουμε στη χώρα από την οποία ξεκίνησε τη διαδρομή του.”
Στην Αθήνα, ο Π. Ο Μαρινάκης πρόσθεσε ότι «όποιος είναι παράνομος σε μία χώρα, πρέπει να φεύγει από τη χώρα αυτή το γρηγορότερο δυνατό», ενώ ο Μ. Ο Βορίδης προαναγγέλλει παρεμβάσεις δηλώνει ότι ” πρέπει να πιεστούν αυτοί που είναι παράνομα εδώ για να μπουν σε μία διαδικασία επιστροφής”.
Με τα ποσοστά επιστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ στο 20% και με υπαρκτές τις δυσχέρειες από τον κατακερματισμό λόγω των διαφορετικών συστημάτων, στόχος είναι ένα «σύγχρονο, απλούστερο και αποτελεσματικότερο νομικό πλαίσιο» στην ΕΕ, με νέους κανόνες που θα δώσουν στα κράτη μέλη «τα απαραίτητα εργαλεία ώστε οι επιστροφές να γίνουν πιο αποτελεσματικές, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων».
Το νέο πλαίσιο για τις επιστροφές συνιστά βασικό στοιχείο για τη συμπλήρωση του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και τις κατευθυντήριες γραμμές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταξύ άλλων σε κοινές διαδικασίες για την έκδοση επιστροφών, καθώς και σε κανόνες για την αναγκαστική επιστροφή και παράλληλη παροχή κινήτρων για οικειοθελή επιστροφή .
Η Αθήνα θεωρεί το σχέδιο «σημαντικό βήμα στη σωστή κατεύθυνση», δίνει όμως έμφαση και στην ανάγκη εξεύρεσης πιο καινοτόμων ιδεών, τις άλλες αναζητήσεις. και η ίδια συμμετέχοντας σε κλειστή ομάδα χωρών. Το Ταυτόχρονα αναμένει τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για τον νέο κατάλογο ασφαλών χωρών προέλευσης, θεωρώντας ότι θα βοηθήσει να κινηθεί και η χώρα μας γρηγορότερα στις επιστροφές (το 2024 έγιναν πάνω από 6.000 επιστροφές από την Ελλάδα)
Όσον αφορά τη νόμιμη μετανάστευση, που συνδέεται και με υπαρκτές ανάγκες σε συγκεκριμένους τομείς της παραγωγής, κυρίως στον πρωτογενή τομέα, το ελληνικό μήνυμα, δια στόματος Μάκη Βορίδη, είναι ότι «εμείς θα αποφασίσουμε ποιοι έρχονται, πώς έρχονται, πού θα δουλέψουν, για ποιο χρονικό διάστημα θα μείνουν».
Το στίγμα της αυστηροποίησης έχει ήδη δοθεί και από τον ισχυρό συμβολισμό της απόφασής του να ακυρώσει την παράταση των προθεσμιών για τη χορήγηση σε μετανάστες νέου τύπου άδειας διαμονής.
Είναι σαφές πάντως ότι όλες αυτές οι συζητήσεις εξελίσσονται στη σκιά σημαντικών διαρροών στα δεξιά της ΝΔ στην Ελλάδα, ραγδαίας εκλογικής ανόδου της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, αλλά και του παγκόσμιου μηνύματος που εκπέμπει πλέον η απόλυτη σκλήρυνση της νέας αμερικανικής ηγεσίας στο μεταναστευτικό.
Επηρεάζεται η ελληνική στάση και από το κλίμα που δημιουργεί η ατζέντα Τραμπ; Δύσκολα θα μπορούσε κανείς να αρνηθεί τη στιγμή που και ο ίδιος ο κ. Βορίδης μιλά για την ευρύτερη διεθνή συζήτηση που ανοίγει “ειδικά στην εποχή των ΗΠΑ υπό τη διοίκηση Τραμπ, που έχει ορισμένες αντιλήψεις και φέρεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο”.
