Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press
του Δρ. Κωνσταντίνου Μπούρα
Ακούμε πλέον συχνά-πυκνά τις παντοειδείς «Κασσάνδρες» να επισείουν πάνω από τα τρομαγμένα κεφάλια μας την δαμόκλειο σπάθη τής ανεξέλεγκτης πλέον Τεχνολογίας. Εάν κοιτάξουμε όπως πίσω στον Χρόνο, σε όλες τις ιστορικές μεταβάσεις σε άλλα πολιτιστικά συμφραζόμενα οι κοινωνικοπολιτικές ζυμώσεις είχαν ως παράπλευρη συνέπεια παντοειδή «από-βράσματα», «ψευδοπροφήτες» παντός είδους, πάσης κοπής, αμφιβόλου ηθικής, εκπάγλου παρανοήσεως.
Η παραφιλολογία των διαδικτυακών “fake news” ποντάροντας στα διδάγματα τής «Ομαδικής Ψυχολογίας» κι αξιοποιώντας ιδιοτελώς τεχνικές επιρροής τής Κοινής Γνώμης δημιουργούν διάφορα εξωπλάσματα, φαντάσματα στη Συλλογική Συνειδητότητα, που ως Μινώταυροι ή Βρικόλακες λειτουργούν παρασιτικώς στο πανανθρώπινο νοητικό «σώμα» τού ενεργοπληροφοριακού πεδίου.
Βεβαίως το ιδεατό και το φαντασιακό είναι τόσο συνώνυμα όσο η ουτοπία με την ευτοπία, όμως για να περιγράψεις λεπτές εννοιολογικές διακρίσεις προ-απαιτείται η πλήρης κατοχή ενός εύπλαστου γλωσσικού κώδικα που διαρκώς εξελίσσεται κι ανανεώνεται μέσα από την καθημερινή συνδημιουργική επικοινωνία. Η δημοκρατική λειτουργία τού διαλόγου δοκιμάζεται – είναι αλήθεια – και στις μέρες μας, όχι από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά από τους εαυτιστικούς [ας μου συγχωρεθεί ο νεολογισμός] ναρκισσιστικούς αντικατοπτρισμούς ακκιζομένων ατόμων που επιδίδονται σε μια διαρκή αυτοπαθή, εγωκεντρική, ατομιστική “selfie”. Μέσα σε αυτή την αδήριτη ανάγκη τής ψυχωτικής μονοπωλήσεως τού παγκοσμίου (ει δυνατόν πάγκοινου) ενδιαφέροντος, η παραληρηματική ψευδοπροφητεία και η δήθεν επιστημονικές «αναλύσεις» τροφοδοτούν μία παρα-φιλολογία τού φληναφηματικώς ανακυκλώσιμου.
Έτσι, στις συνήθεις καταστροφολογίες για το τάχαμου επικείμενο «τέλος τού κόσμου» τώρα προστέθηκε και η αντιτεχνολογική παράνοια, παράκρουση με διαρκείς ψευδαισθήσεις. Βεβαίως, κάθε αφήγηση για να είναι αποτελεσματική πρέπει να ενέχει το παρά-μυθικό στοιχείο, όμως η διαρκής συνύφανση παθολογικών παραισθήσεων μόνον με τον αργαλειό τής ταλαίπωρης Πηνελόπης μπορούν ενδεχομένως να παραλληλιστούν.
Ως διπλωματούχος μηχανολόγος μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και συστηματικώς σκεπτόμενος άνθρωπος, εραστής Γραμμάτων τε και Τεχνών, γελώ κάθε φορά που κάποιο/κάποια/κάτι παρεμβαίνει ιδεοληπτικώς σε κάθε επιστημονική συζήτηση κι επιχειρεί να επιβάλλει τη μεσαιωνικού τύπου δαιμονολογία του. Είναι καιρός πια να εγκαταλείψουμε πρωτόγονες δεισιδαιμονίες, αναχρονιστικές προκαταλήψεις, να αποδομήσουμε προκατασκευασμένες ιδέες προκειμένου να αναπτύξουμε τον αναγεννησιακό πολιτισμό που δικαιούμαστε ανυπερθέτως αξιοποιώντας ως εφαλτήριο την Τεχνολογία και δη την Κβαντομηχανική.
Από την Τέταρτη Ρομποτική Βιομηχανική Επανάσταση περνάμε τάχιστα στην επόμενη φάση τής αξιοποίησης των λεγομένων «κβαντικών υπολογιστών», οι οποίοι θα υπερβούν τόσο τους αναλογικούς όσο και τους ψηφιακούς (μηδέν-ένα, άσπρο-μαύρο) περιορισμούς και θα εμπλουτίσουν την ανθρώπινη αντίληψη με ηχοχρωματικές δονήσεις ασύλληπτες μέχρι πρότινος για την Κοινή Ανθρώπινη Λογική.
Εδώ ας παραπέμψουμε στους αμφίσημους στίχους τού πρώτου Νομπελίστα Ποιητή μας Γιώργου Σεφέρη: «κι η ζωή είναι πλούσια γιατί είμαστε πολλοί / κι όλοι μας ίδιοι / κι η ζωή είναι πλούσια γιατί βρήκαμε τελειοποιημένα μηχανήματα / όταν οι αισθήσεις παρακμάζουν.» κι ας τους ερμηνεύσουμε (όπως πάντα) κατά το δοκούν. Η ελληνική γλώσσα είναι ελατή και όλκιμη. Επιτρέπει την αποτύπωση λεπταίσθητων νοημάτων με μία «πλαστικότητα» σχεδόν πρωτεϊκή. Έτσι ο Ορθός (Ποιητικός) Λόγος επανευρίσκεται όταν αφουγκραστούμε (προσεκτικά, ενεργητικά) τα κοσμικά-συμπαντικά ρεύματα διαβλέποντας τις πυθαγόρειες αρμονίες τής «χρυσής τομής» (έτσι όπως επαληθεύεται από την μαθηματική ακολουθία των αριθμών Fibonacci). Μόνον μέσα από αυτή την ετεροβαρή «ανοικτότητα» [ας μου συγχωρεθούν και πάλι οι αλλεπάλληλοι νεολογισμοί] μπορούμε να διεκδικήσουμε επαξίως τον τίτλο «πολίτες τού (σύμπαντος) κόσμου» υπερβαίνοντας εσκεμμένα τα εσκαμμένα, διευρύνοντας τα όρια τού Επιστητού πέραν τού αισθητού.
Η Τεχνολογία είναι ένα κλειδί που ΔΕΝ ανοίγει όλες τις πόρτες. Η Φιλότης-Αγάπη, ως αντίπαλον δέος τού Νείκους, δύναται και μπορεί να μας οδηγήσει στην ανακάλυψη ηπείρων, εντός και εκτός των ορίων τού ατόμου μας.
Ας συζητήσουμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη ορθολογικά. Μας αξίζει και το δικαιούμαστε. Τίποτα λιγότερο. Ας βγούμε από τον Λαβύρινθο.
Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από την έκθεση “World of Robots” στο Κέντρο Πολιτισμού “Ελληνικός Κόσμος” του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, Κυριακή 22 Οκτωβρίου 2023. (ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ/EUROKINISSI)
