της Αναστασίας Βασιλικής Γκολέμη

Πανδημία & Οικονομία

Το 2020, όταν ολόκληρος ο πλανήτης ήρθε αντιμέτωπος με έναν ισχυρό ιό, η Ελλάδα έπρεπε να αντιμετωπίσει ορισμένες υποθέσεις που αφορούσαν κυρίως το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης, τη δημοσιονομική και τη νομισματική πολιτική που χρησιμοποιούσαν σε παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης. Ανά καιρούς υπήρχαν προβλέψεις που αφορούσαν τα επόμενα χρόνια 2021, 2022 κ.λπ.

Οι εκτιμήσεις αυτές προέβλεπαν ανάκαμψη της οικονομίας η οποία μάλιστα θα αφορούσε περισσότερο το 2022 και λιγότερο το 2021. Για την Κίνα υπήρχαν εκτιμήσεις για ανάκαμψη τύπου V που σ’ ένα σημαντικό βαθμό επιβεβαιώθηκαν.

Στην εν λόγω εκτίμηση, δεν είχε λάβει υπόψη της δύο θέματα που εντέλει λειτούργησαν με θετικό πρόσημο.

  1. Τον χρόνο έλευσης των εμβολίων, που ήρθαν αντί για 18 μήνες που υπολογίζαμε τον Μάρτιο του 2020 σε επτά μήνες και
  2. τα συμπιεσμένα εισοδήματα από την πανδημία που ενίσχυσαν την κατανάλωση και άρα τις εξαγωγές, κατά τρόπο απότομο και μαζικό.

Η ανάκαμψη έχει σχήμα V

Η ελληνική οικονομία συγκέντρωσε πολλά αρνητικά και λίγα θετικά στοιχεία, πλην μίας ιδιαίτερης ψυχραιμίας που είχε επιδείξει στο πρώτο κύμα του Covid-19. Η ανάκαμψη έχει σχήμα V. Οι υφέσεις στην ελληνική οικονομία το 2020 και το πρώτο τρίμηνο του 2021 ήταν μικρότερες του αναμενόμενου και οι ανακάμψεις το δεύτερο τρίμηνο του 2021 ήταν πολύ μεγαλύτερες του αναμενόμενου.

Εκτιμάται ότι εφόσον το τρίτο τρίμηνο του έτους θα εξελιχθεί με τον τουρισμό να φθάνει το 66% (ή περισσότερο) του 2019 για όλο το έτος, τότε αναμένουμε μία ανάκαμψη που θα κινηθεί γύρω στο 7 με 8%.

Οι λόγοι αυτοί είναι το μεσαίο επίπεδο της οικονομίας που δεν επλήγη από σημαντικές εξαρτήσεις από τη διεθνή παραγωγή που υποφέρει, η επιτυχημένη οικονομική πολιτική παρεμβάσεων (πακέτο ΔΕΘ αλλά και η πολιτική 2020) με τη διαχείριση της επιχειρηματικής δυσπραγίας και της ανεργίας (ας αναγνωρίζουμε επιτέλους τα θετικά πραγματικά γεγονότα), η συγκυριακή αναδιοργάνωση του τραπεζικού συστήματος και η άνοδος των καταθέσεων (ρευστότητα) και η δραστηριοποίηση των επενδύσεων (ακίνητα, μεγάλα ιδιωτικά έργα).

Εάν η οικονομική πολιτική προσέξει το τέταρτο τρίμηνο του έτους θα έχουμε επιτύχει μία θεαματική θετική απόκλιση από την ευρωζώνη γνωρίζοντας ότι έπεται συνέχεια (ταμείο ανάκαμψης κ.λπ.).

Και μετά την Ανάκαμψη τύπου V;

Η απάντηση που δίνεται από τα γεγονότα δικαιώνει το πρώτο σενάριο, της γρήγορης ανάκαμψης. Tα στοιχεία του β΄ τριμήνου (+16,2% από το αντίστοιχο περυσινό), αυτό προβλέπουν για όλο το 2021 μεγάλοι επενδυτικοί και τραπεζικοί οργανισμοί:

  • στο 7,5% βλέπει την οικονομική μεγέθυνση η Εθνική Τράπεζα,
  • για 7,8% μιλάει η UBS,
  • 8,2% η Oxford Economics και
  • η Moody’s Analytics,
  • 8,5% η Capital Economics.

Εφόσον αυτές οι προβλέψεις επαληθευθούν, το ΑΕΠ στα τέλη του έτους θα φτάσει στα επίπεδα που ήταν το 2018 (179,7 δισ. ευρώ), δηλαδή θα βρεθεί λίγο χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2019 (184,5 δισ.) και 8% πάνω από το χαμηλό επίπεδο στο οποίο έπεσε το 2020 (166 δισ. ευρώ).

Σε αυτή τη θετική εξέλιξη είναι σημαντική η συμβολή του τουρισμού. Το δίμηνο Ιούλιος – Αύγουστος η τουριστική κίνηση δεν είχε κάτι να ζηλέψει από το αντίστοιχο το 2019, έτσι τα έσοδα προβλέπεται ότι θα κυμανθούν περί τα 10 δισ. ευρώ φέτος (έναντι 4,3 δισ. ευρώ πέρυσι και 18 δισ. ευρώ το 2019).

Tι υποδηλώνει η ταχύτητα της ανάκαμψης;

Σε αντίθεση με την κρίση χρέους, μετά το δραματικό 2009, τώρα (που δεν ήμασταν μόνοι και απέναντι, αλλά στην ίδια πλευρά με όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρε) διασώθηκε από την καταστροφή η παραγωγική βάση της οικονομίας, χάρη στην κρατική στήριξη με πάνω από 40  δισ. ευρώ. Σε αυτήν τη στήριξη οφείλεται, κυρίως, η μεγάλη αύξηση των καταθέσεων και της κατανάλωσης καθώς και η συγκράτηση της ανεργίας στο 14,2% -την περασμένη Κυριακή, από την 85η ΔΕΘ, χαρίστηκαν άλλα 650 εκατ. (μη) επιστρεπτέες προκαταβολές.  Άρα, στα τέλη του έτους θα βρεθούμε με ένα ΑΕΠ λίγο μικρότερο από εκείνο του 2020 και με χειρότερη ποιότητα – γιατί οι κρατικές ενισχύσεις δεν είναι, στα αλήθεια, νέος πλούτος.