Του Σπύρου Μουρελάτου

Έξις, δευτέρα φύσις…
Εθισμένος στην… παραβατικότητα εξακολουθεί να είναι ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, παρά το προσωπείο της ηπιότητας και της μετριοπάθειας, που προσπαθεί ανεπιτυχώς να ενδυθεί τους τελευταίους μήνες.

Αν και προαναγγελθείσα, η ύπουλη πρωτοβουλία του να ανακοινώσει το άνοιγμα μέρους της περίκλειστης Αμμοχώστου φαίνεται πως οδηγεί στα ακριβώς αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Και αυτό γιατί ο νέος γύρος προκλητικότητας, που εγκαινίασε η Άγκυρα με επίκεντρο την Κυπριακή Δημοκρατία, την φέρνει απολογούμενη ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Είχαν προηγηθεί, δε, αυστηρές προειδοποιήσεις από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, την Ευρωπαική Ένωση, αλλά και περιφερειακούς παίκτες, όπως το Ισραήλ: όλες συνέκλιναν στο συμπέρασμα πως μονομερείς προκλήσεις, που καταπατούν βάναυσα τις Διεθνείς Συνθήκες αποτελούν εκ των πραγμάτων αποσταθεροποιητικούς παράγοντες σε μία γεωπολιτικά εύθραυστη περιοχή, όπως αυτή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Η Αθήνα, που ουδέποτε επείσθη στην πραγματικότητα για τις… αγνές τουρκικές προθέσεις, όπως αυτές διαφημίστηκαν επί βελγικού εδάφους κατά την πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν βρίσκεται σε επιφυλακή – ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας μετέβη εσπευσμένα σε Ισραήλ και Κύπρο – και συντονίζει τις επόμενες διπλωματικές κινήσεις της με την Λευκωσία, όπως προδίδει η χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Υπενθυμίζεται, εξάλλου, πως έναντι των διαβεβαιώσεων Ερντογάν ότι «οδεύουμε προς ένα ήσυχο καλοκαίρι», ο κ. Μητσοτάκης είχε υπενθυμίσει πως απαράβατος όρος για τη νηνεμία στον άξονα Αθήνα – Άγκυρα είναι η αποχή της τελευταίας από επιθετικότητα και προκλήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Και αυτό προφανώς εμπεριέχει και τις εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό.

Και τώρα τι; Κυβερνητικοί αξιωματούχοι δείχνουν απρόθυμοι να προβούν σε εκτιμήσεις για το κατά πόσον η πρόκληση Ερντογάν στα Βαρώσια εγκαινιάζει ένα νέο κύκλο τουρκικής επιθετικότητας στην ευρύτερη περιοχή ή αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, ευθέως συνδεδεμένο με την επέτειο της εισβολής του Αττίλα στη Μεγαλόνησο. Ας μην ξεχνούμε, εξάλλου, πως ο Τούρκος πρόεδρος δεν αποτελεί και την επιτομή του ορθολογικού δρώντα.

Το μόνο σίγουρο, όπως τονίζεται από τα πλέον επίσημα χείλη, είναι πως η κατάφωρη παραβίαση των Διεθνών Συνθηκών και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ επιβαρύνει ουσιωδώς το κλίμα τόσο στις ελληνοτουρκικές, όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις. Το δήλωσε έξω από τα δόντια ο Υπουργός Εξωτερικών από τη Λευκωσία: «Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας και ΕΕ και Τουρκίας όσο η τελευταία παρανομεί στην Κύπρο».

Όμως τι επιδιώκει να επιτύχει ο Ερντογάν; Εάν είναι η ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας του στο Κυπριακό, τότε μάλλον επέλεξε έναν αδιέξοδο δρόμο. Γιατί δυνάμεις, που εμπλέκονται ενεργά ή εκ του σύνεγγυς στις πολυετείς διαπραγματεύσεις, όπως οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία, έσπευσαν να καταδικάσουν τις τουρκικές ενέργειες.

Γενικώς, η πρωτοβουλία Ερντογάν κατόρθωσε να προκαλέσει την διεθνή κατακραυγή διαμορφώνοντας εκ νέου αντί τουρκικές συσπειρώσεις. Από αυτές απουσιάζει για ακόμη μία φορά, δυστυχώς, το Βερολίνο, που παραδοσιακά αρέσκεται περισσότερο να κατευνάζει παρά να επιπλήττει την Άγκυρα.

Εάν πάλι η μύχια στόχευση Ερντογάν είναι να ενδυναμώσει την θέση του στο εσωτερικό της χώρας του εν όψει και του επόμενου εκλογικού ραντεβού το 2023, τα αποτελέσματα δεν είναι καθόλου βέβαια, καθώς τους τελευταίους μήνες καταγράφεται ευκρινώς σε κάθε δημοσκόπηση ένα ισχυρό ρεύμα αποδοκιμασίας της προεδρίας του.

Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων τις τελευταίες δεκαετίες βρίθει τουρκικών διαβεβαιώσεων για αποφυγή της έντασης και βελτίωση των διμερών σχέσεων, χωρίς πρακτικό αντίκρυσμα.

Ο ελέφαντας μέσα στο δωμάτιο παραμένει η ενσυνείδητη τουρκική επιθετικότητα, ως το κατεξοχή μέσο επίτευξης των στόχων της τουρκικής διπλωματίας. Και έναντι αυτής της στρατηγικής η μόνη ασφαλής οδό για την Ελλάδα παραμένει η οικοδόμηση ενός ισχυρού αποτρεπτικού, είτε αυτό μεταφράζεται σε συνεχώς αναβαθμιζόμενες Ένοπλες Δυνάμεις, είτε σε ενεργοποίηση των συμμαχιών μας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Και ασφαλώς διαρκής επιφυλακή για την έγκαιρη ευαισθητοποίηση εταίρων και συμμάχων γύρω από τις πολλαπλές τουρκικές προκλήσεις.

Πηγή: afteroffice.gr