Γκολέμη Αναστασία Βασιλική

Το ΔΝΤ αξιολογεί την αντιμετώπιση της COVID-19

Το ΔΝΤ αξιολόγησε θετικά την ελληνική οικονομία, έπειτα από την επίσκεψη της 9ης Ιουλίου, την οποία ενέκρινε η εκτελεστική επιτροπή του Ταμείου.

«Η Ελλάδα εισήλθε στην πανδημία με μια ημιτελή ανάκαμψη, αλλά η χώρα έχει επιδείξει ανθεκτικότητα στην αντιμετώπιση της COVID-19», αναφέρει η αξιολόγηση του ΔΝΤ.

«Η οικονομία της Ελλάδας συρρικνώθηκε κατά 8,2% το 2020, καλύτερα από το αναμενόμενο, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης της Ελλάδας από τον τουρισμό και τις προϋπάρχουσες ευπάθειες», αναφέρει η Δήλωση Συμπερασμάτων της Αποστολής του ΔΝΤ του Άρθρου 4».

Οι μεταρρυθμίσεις εξελίχθηκαν σε διάφορους τομείς

Η κυβέρνηση παρείχε μεταξύ των μεγαλύτερων δημοσιονομικών κινήτρων στον προϋπολογισμό και η εποπτεία και η στέγαση της ΕΚΤ προστάτευσαν τον τραπεζικό τομέα και διατήρησαν τις συνθήκες χρηματοδότησης εξαιρετικά ευνοϊκές. Παρά την πανδημία, οι μεταρρυθμίσεις εξελίχθηκαν σε διάφορους τομείς, αν και με βραδύτερο ρυθμό από ό, τι τα τελευταία χρόνια.

«Ενώ ο πλήρης εμβολιασμός προχωρά με ρυθμό πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, μια πιο παρατεταμένη πανδημία θα προσθέσει άνευ προηγουμένου αβεβαιότητα και μειονεκτικούς κινδύνους για όλους τους τομείς της οικονομίας», αναφέρει το ΔΝΤ.

Οι επενδύσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης επιχορηγούν τη χρηματοδότηση, η κατανάλωση που χρηματοδοτείται από την ανάληψη καταθέσεων και το άνοιγμα του τουρισμού αναμένεται να είναι οι βασικοί παράγοντες της ανάκαμψης με την ανάπτυξη να εκτιμάται σε 3,3% φέτος και στο 5,4% το 2022. Τα επίπεδα δημόσιου χρέους αναμένεται να μειωθούν μεσοπρόθεσμα, και οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης και η ικανότητα αποπληρωμής του ΔΝΤ παραμένουν επαρκείς.

«Η μεγέθυνση της οικονομίας, σε συνδυασμό με την αύξηση της πιστωτικής επέκτασης και τη μείωση της φορολογίας μαζί με την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας σε investment grade θα συμβάλλουν μεταξύ άλλων στην περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων και τη βελτίωση της βιωσιμότητας του Δημοσίου Χρέους», προσθέτει το ταμείο.

Βιωσιμότητα του μακροπρόθεσμου χρέους

Για το δημόσιο χρέος το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ αναφέρει πως αναμένεται να μειωθεί μεσοπρόθεσμα και πως τόσο οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες, όσο και η ικανότητα της χώρας να αποπληρώσει το Ταμείο , είναι εξασφαλισμένες από διάφορους αρνητικούς κινδύνους.

«Μετά από μια ανοδική πορεία το 2020, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να κορυφωθεί το 2021 και να μειωθεί σταδιακά μεσοπρόθεσμα, αν και παραμένει σε υψηλότερα επίπεδα από τα προβλεπόμενα πριν από την πανδημία. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει βιώσιμο μεσοπρόθεσμα, στηριζόμενο από την διαφορά επιτοκίου-ανάπτυξης και τη σταδιακή επιστροφή στα πρωτογενή πλεονάσματα. Το μεγάλο απόθεμα μετρητών της κυβέρνησης και η ενεργητική η διαχείριση του χρέους μειώνουν περαιτέρω τους κινδύνους αναχρηματοδότησης», γνωστοποίησε το ΔΝΤ.

«Αυτό σηματοδοτεί μια απόκλιση από την προηγούμενη μακροπρόθεσμη ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους του προσωπικού του ΔΝΤ, που δημοσιεύθηκε το 2018, που αναγνώριζε επίσης μεγάλη αβεβαιότητα, αλλά εντούτοις κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους δεν διασφαλιζόταν με μια ρεαλιστική σειρά μακροοικονομικών υποθέσεων», αναφέρεται στην ανακοίνωση και προστίθεται ότι ενώ οι ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα της Ελλάδας να διατηρήσει τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα έχουν διευρυνθεί μεσούσης της πανδημίας και παραμένει η αβεβαιότητα σχετικά με την πιθανή πορεία της ανάπτυξης, αυτές οι ανησυχίες αντισταθμίζονται από τη σημαντική μείωση του spread και την απότομη πτώση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων.

Ο δανεισμός

Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ επισημαίνει ότι όλα θα κριθούν από το κόστος που θα δανείζεται η Ελλάδα από τον ιδιωτικό τομέα στο μέλλον, οπότε και θα αναχρηματοδοτεί τα δάνεια τους επίσημου τομέα, με τα δάνεια που θα παίρνει από τις αγορές.

«Οποιαδήποτε ύπαρξη αρνητικών κινδύνων θα πρέπει να διευθετείται μέσω αυτόματων σταθεροποιητών καθώς και περαιτέρω στοχευμένης υποστήριξης, εάν απαιτείται. Παράλληλα, οι αρχές θα πρέπει να εντείνουν τις μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές στον χρηματοπιστωτικό τομέα, δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνες που ενθαρρύνουν την ταχεία, βιώσιμη ανακατανομή κεφαλαίου και εργασίας και την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς», συμπληρώνει το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ.

Δημοσιονομική πολιτική

Το ΔΝΤ στο σημείο αυτό αναφέρει πως τάσσεται υπέρ μια χαλαρής δημοσιονομικής πολιτικής και το 2022. Σημειώνει δε, ότι τα μέτρα που σχετίζονται με την πανδημία υποδηλώνουν ένα πρωτογενές έλλειμμα περίπου 7,25% του ΑΕΠ το 2021, ενώ το πρωτογενές έλλειμμα για το 2022 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1% του ΑΕΠ.

Το Ταμείο επαναλαμβάνει τις συστάσεις για δημιουργία δημοσιονομικού χώρου μέσα από:

  • τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης στο φόρο εισοδήματος,
  • την αντιμετώπιση των κενών συμμόρφωσης στον ΦΠΑ,
  • την εξοικονόμηση δαπανών από τις συντάξεις,
  • από παρεμβάσεις στους μισθούς του Δημοσίου και
  • από εξοικονομήσεις στις κρατικές επιχειρήσεις (οι οποίες όπως λέει εξακολουθούν να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό).

Σχέδιο «Ηρακλής»

Στο σχέδιο «Ηρακλής» τονίζει ότι θα μπορούσε να επιτύχει την ταχεία μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων τραπεζών υπό την προϋπόθεση ότι οι προσπάθειες συγκέντρωσης κεφαλαίων των τραπεζών θα αποδειχθούν επιτυχημένες.

Το ΔΝΤ καλωσορίζει την επέκταση του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής 2» για την περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων. Ενθαρρύνει την κυβέρνηση να εξετάσει συμπληρωματικά μέτρα, όπως την πρόταση της Τραπέζης της Ελλάδος για τη δημιουργία κακής τράπεζας (asset management company). Και τούτο διότι όπως υποστηρίζει στην περίπτωση που εμφανιστούν διαχειριστικές δυσκολίες, οι οποίες συνδέονται κατά κύριο λόγο με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών, το υψηλό ποσοστό αναβαλλόμενης φορολογίας στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών, θα κλονίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

«Η πανδημία θα μπορούσε να καθυστερήσει περαιτέρω την εξομάλυνση των ισολογισμών των τραπεζών, απαιτώντας μια κυβερνητική προσέγγιση που θα υποστηρίζεται από μια ολοκληρωμένη ανάλυση κόστους-οφέλους όλων των διαθέσιμων επιλογών», αναφέρεται στην σχετική ανακοίνωση.

Τέλος επισημαίνει, ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν προχωρήσει σε αρκετούς τομείς και η διεύρυνση των εξωτερικών ανισορροπιών της Ελλάδας το 2020 αντικατοπτρίζει κυρίως προσωρινούς παράγοντες που σχετίζονται με την πανδημία.

«Η βελτίωση του μείγματος της δημοσιονομικής πολιτικής θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων των ελληνικών Αρχών για την κινητοποίηση του εργατικού δυναμικού, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία (ιδίως χρηματοδοτώντας τη φροντίδα των παιδιών) και επενδύοντας στις προοπτικές της νεολαίας και στον επαναπατρισμό εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Τα κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης (NGEU) έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν τη μετάβαση της Ελλάδας σε ένα μοντέλο πλούσιο σε θέσεις εργασίας, πιο δίκαιο και πιο πράσινο με την προϋπόθεση ότι το δημόσιο επενδυτικό πλαίσιο θα αναβαθμιστεί. Τα στελέχη του ΔΝΤ συνέστησαν ότι η επικείμενη κωδικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας θα πρέπει να ενισχύσει την ευελιξία της αγοράς εργασίας και ότι η προσαρμογή των ελάχιστων μισθών πρέπει να είναι συνετή», αναφέρει το Συμβούλιο του Ταμείου.