Οστεοαρθρίτιδα στα γόνατα: Θεραπευτικά Πρωτόκολλα και τρόποι αντιμετώπισης για την οριστική λύση

Η οστεοαρθρίτιδα, είναι μία πάθηση που ταλαιπωρεί ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο τρόπος αντιμετώπισής της σε αρχικά στάδια, επιτυγχάνεται με συντηρητική αντιμετώπιση, όπως είδαμε και σε προηγούμενη αρθρογραφία, ακολουθώντας, απλές συμβουλές. Παρ΄όλα αυτά με την επιδείνωση της νόσος η οποία ενδεχομένως να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία, η παχυσαρκία, τυχόν τραυματισμοί της άρθρωσης, βαριά επαγγελματική απασχόληση, έντονη άσκηση, κ.α. τότε είναι απαραίτητη η ολιστική, ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, που περιλαμβάνει συγκεκριμένο θεραπευτικό πλάνο, για τον κάθε έναν ασθενή ξεχωριστά.

Α. Συμπληρώματα διατροφής για αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα (I-II βαθμού)
Για τους ασθενείς με αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα και ήπια συμπτωματολογία μπορεί να βοηθήσει η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Τα πιο συχνά από αυτά είναι ο συνδυασμός γλυκοζαμίνης-χονδροιτίνης, ενώ, επίσης, έχει περιγραφεί η ευεργετική δράση του κουρκουμά. Δυστυχώς, η βιβλιογραφία διχάζεται όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της γλυκοζαμίνης και χονδροϊτίνης, αλλά η χρήση τους συνιστάται από πολλούς ορθοπαιδικούς διότι η χρήση τους σε αυτήν την περίπτωση είναι απόλυτα ασφαλής. Η συνήθης πρακτική είναι λήψη των εν λόγω συμπληρωμάτων για το χρονικό διάστημα 2-3 μηνών. Στην περίπτωση βελτίωσης των συμπτωμάτων, προτείνεται η συνέχιση αυτών (ανάλογα το σκεύασμα), ενώ αντίθετα, εφόσον δεν υπάρχει κάποια βελτίωση, συστήνεται η διακοπή τους. Ο κουρκουμάς έχει γνωστή αντιφλεγμονώδη δράση και υπάρχουν στοιχεία στην βιβλιογραφία που υποστηρίζουν την χρησιμότητά του σε καταστάσεις επώδυνων γονάτων από οστεοαρθρίτιδα. Η χρήση γίνεται είτε με λήψη από το στόμα ως συμπλήρωμα, είτε μέσα στο φαγητό ως καρύκευμα. Να σημειωθεί πως μπορεί να έχει ελαφρά αντιπηκτική δράση και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να διακόπτεται πριν από οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση αφενός, και αφετέρου ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα δεν μπορούν να κάνουν χρήση του κουρκουμά.

Β. Σωστή χρήση φαρμακευτικών ουσιών

Υπάρχουν διάφορα σκευάσματα τα οποία μπορεί να πάρει κανείς χωρίς ειδική ιατρική συνταγή και τα οποία έχουν όφελος, όσον αφορά την αντιμετώπιση του άλγους της οστεοαθρίτιδας. Η παρακεταμόλη, είναι ένα απλό παυσίπονο χωρίς αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα ή παρενέργειες. Συνιστάται για συχνή καθημερινή χρήση σε περιπτώσεις ήπιου άλγους. Δεν έχει αντιφλεγμονώδη δράση αλλά παυσίπονη.  Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), είναι περισσότερο αποτελεσματικά, διότι δρούν ως παυσίπονα, μειώνοντας παράλληλα, και την φλεγμονή. Ωστόσο δεν είναι αθώα φάρμακα και ενέχουν κινδύνους με πιθανές επιπλοκές και ανεπιθύμητες παρενέργειες. Τα ΜΣΑΦ μπορεί να δημιουργήσουνε πρόβλημα στο στομάχι, προκαλώντας έλκος ή γαστρορραγία. Επίσης, επιβαρύνουν την νεφρική λειτουργία. Δυνητικά μπορεί να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση και, τέλος, μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στην καρδιά. Για τον λόγο αυτόν, η μακροχρόνια λήψη ΜΣΑΦ αντενδείκνυται. Οι ασθενείς μπορούν να τα λαμβάνουν σε περιόδους έξαρσης των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας για 3-5 ημέρες και μετά να γίνεται διακοπή αυτών ή να τα λαμβάνουν σε μεγαλύτερες περιόδους αλλά μόνο 1-2 φορές την εβδομάδα. Θα πρέπει να σημειωθεί πως η χρόνια λήψη ΜΣΑΦ έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η δραστικότητά τους. Για το λόγο αυτό, συνιστάται η τοπική χρήση ΜΣΑΦ τα οποία έχουν λιγότερες πιθανότητες επιπλοκών.

Γ. Ενδαρθρικές ενέσεις
Ένα ακόμα όπλο στην φαρέτρα της αντιμετώπισης της οστεοαρθρίτιδας, είναι οι ενδαρθρικές εγχύσεις με φάρμακα τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα την μακροχρόνια ανακούφιση από το άλγος, έχοντας παράλληλα μικρά ποσοστά επιπλοκών και ρίσκων. Η χρήση cocktail κορτικοστεροειδούς και τοπικού αναισθητικού βοηθάει σημαντικά στον πόνο, παρέχοντας αντιφλεγμονώδη δράση, απευθείας, μέσα στην άρθρωση του γόνατος. Τα οφέλη μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες έως και 6 μήνες και διαφέρουν ανάλογα το περιστατικό. Κατά μέσο όρο οι εγχύσεις μπορεί να έχουν ανακούφιση των συμπτωμάτων των ασθενών περίπου 3 μήνες, αλλά οι ασθενείς μπορεί να ανακουφιστούν από μερικές ημέρες έως και 1 χρόνο. Μία παρενέργεια η οποία πρέπει να αναφερθεί στον ασθενή είναι πως το κορτικοστεροειδές μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και για τον λόγο αυτόν οι εν λόγω ενέσεις δεν πρέπει να πραγματοποιούνται σε ασθενείς που έχουν αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη. Μία άλλη επιλογή είναι η ενδαρθρική έγχυση υαλουρονικού οξέως, η οποία βοηθάει την ιξωδοελαστικότητα της άρθρωσης (χρησιμοποιείται, δηλαδή, ώς «λιπαντικό» για την καλύτερη κίνηση της άρθρωσης). Φυσιολογικά, υπάρχει σημαντική ποσότητα υαλουρονικού οξέως στην άρθρωση του γόνατος και έχει αποδειχθεί πως τα οστεοαρθριτικά γόνατα στερούνται σημαντικά της φυσιολογικής ποσότητας. Το αποτέλεσμα της ενδαρθρικής έγχυσης υαλουρονικού οξέως και τα οφέλη αυτής, έχουν μια χρονοκαθυστέρηση συγκρινόμενα με την έγχυση του κορτικοστεροειδούς φάρμακου, αλλά η ανακούφιση από τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να κρατήσει από 6-12 μήνες. Δύο άλλες επιλογές ενδαρθικής έγχυσης είναι αυτές των PRPs και των Βλαστοκυττάρων τα οποία όμως θα πρέπει να γίνονται σε πολύ αρχικό στάδιο εκφύλισης του γόνατος. Βιβλιογραφικά τα PRPs  υπερτερούν συγκριτικά με τα βλαστοκύτταρα. Καμία, όμως, εκ των δύο αυτών επιλογών και τεχνικών δεν συνιστάται σε προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν θεραπεία για αυτήν.

Δ. Μόνιμη αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας με τη μέθοδο της Ολικής Αρθροπλαστικής
Οι παραπάνω επιλογές που αναλύσαμε σε αυτήν, αλλά και σε προηγούμενη αρθρογραφία, αλλά και ο συνδυασμός αυτών, αποτελεί την αρχική θεραπευτική προσέγγιση στη βελτίωση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας, βάσει των πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται σε διεθνώς αναγνωρισμένα κέντρα αντιμετώπισης της οστεοαρθρίτιδας παγκοσμίως, μεταξύ άλλων, στο Emory University USA, στο Oxford University UK, στο Bristol University UK, κ.α. Όταν αυτές αποτύχουν και η ποιότητα ζωής της/του ασθενούς έχει μειωθεί σημαντικά, τότε η επιλογή της αρθροπλαστικής του γόνατος, είτε με την μορφή της μονοδιαμερισματικής αρθροπλαστικής (αντικαθίσταται μόνο το διαμέρισμα του γόνατος που έχει φθαρεί), είτε με την μορφή της ολικής αρθροπλαστικής του γόνατος αποτελεί το επόμενο βήμα. Με τα fast truck πρωτόκολλα, την ημερήσια νοσήλια, την ελάχιστη απώλεια αίματος, αλλά και την χρήση ρομπότ που μας βοηθά να τοποθετούμε τα υλικά με ακρίβεια χιλιοστού, η διαδικασία του χειρουργείου είναι πολύ καλά ανεκτή από τον ασθενή, με ελάχιστη καταπόνηση και άριστα αποτελέσματα, ακόμα και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις.

Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι ακόμη και στη δύσκολη περίοδο που βιώνουμε, δε θα πρέπει να παραμελούμε, ποτέ, την υγεία μας. Στον Όμιλο Ιατρικού Αθηνών, πέραν της παροχής υπηρεσιών υγείας υψηλού επιπέδου, κορυφαία προτεραιότητα παραμένει η ασφάλεια των ασθενών, του προσωπικού και των ιατρών του. Για το σκοπό αυτό, εφαρμόζονται πλήρως τα αυστηρά μέτρα και πρωτόκολλα εισαγωγής και παραμονής που έχουν θεσπιστεί, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής διενέργειας μοριακού ελέγχου για τον ιό, όλων των ασθενών και των συνοδών τους.

Πηγή: iefimerida