Ρένος Χαραλαμπίδης: «Η εμπλοκή με την πολιτική τελικά με δικαίωσε»

Με αφορμή τον θεατρικό Όλιβερ Τουίστ στον οποίο πρωταγωνιστεί, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης μιλά έξω απ’ τα δόντια για την τέχνη και την πολιτική.

Ο Ρένος Χαραλαμπίδης πρωταγωνιστεί για δεύτερη χρονιά στην άκρως επιτυχημένη παράσταση,   «ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ» του Καρόλου Ντίκενς σε απόδοση, θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία της Κωνσταντίνας Νικολαΐδη με έναν 20μελή θίασο εξαιρετικών ηθοποιών. Η συζήτηση μαζί του μοιάζει σαν μια μεγάλη βόλτα σε μια άδεια Αθήνα, για να μπορείς να εισχωρήσεις στον τρόπο σκέψης ενός ανθρώπου που αγαπάει την ποίηση αλλά και την ειρωνεία, με μια παιχνιδιάρικη διάθεση παραλληλισμών. Άλλωστε, ο ίδιος δεν αρνήθηκε ποτέ ότι αρέσκεται στις αλλαγές και τις μεταμορφώσεις, όπως αυτή που επιδιώκει για τον ρόλο του Φάγκιν. “Χτίζω έναν Φάγκιν γητευτή των παιδιών. Έναν Φάγκιν Πήτερ Παν”.

“Ο Όλιβερ Τουίστ, όμως, μέσα από τη δύναμη του καλού θα αλλάξει τον κόσμο. Όπως άλλαξε, για λίγο, έστω, τον κόσμο ένα χαμόγελο κατανόησης που είδα να χαρίζει ένας νεαρός σε καροτσάκι σε έναν ηλίθιο που είχε κλείσει την διάβαση με το αυτοκίνητό του”.

-Πρωταγωνιστείτε σε ένα από τα πιο διαβασμένα και πολυπαιγμένα έργα της κλασικής λογοτεχνίας. Αυτό εμποδίζει μια φρέσκια ολοζώντανη προσέγγισή του;

Η φρεσκάδα, που αποτελεί μυστήριο, είναι συστατικό υλικό κάθε αυθεντικού κλασικού έργου τέχνης. Είναι εκεί, μέσα στον πυρήνα του έργου, τοποθετημένη από το εκρηκτικό ταλέντο του Ντικενς.Την εντοπίζω και την φέρνω στην επιφάνεια, όπως τους αστερίες στις βουτιές που έκανα παιδί.

-Αποτέλεσε κομμάτι των παιδικών αναγνωσμάτων σας;

Όχι. Έρχομαι από μια οικογένεια εργατών και αγροτών που το διάβασμα δεν είχε την πρώτη θέση στην οικογενειακή κουλτούρα. Το είδα πρώτη φορά σαν παιδί στην τηλεόραση. Δεν μπορώ να πω ότι με συγκίνησε. Έπρεπε να το διαβάσω ως ενήλικας για να νιώσω το ποιητικό και αντιφατικό-γι’ αυτό και πάντα ζωντανό- σύμπαν του Ντίκενς.

-Είστε ο κακός στην υπόθεση, που ίσως χωρίς αυτόν να μην υψωνόταν τόσο η δύναμη της καλοσύνης και της ανθρωπιάς. Τι είναι αυτό που μας γοητεύει στους κακούς ήρωες και ποιος ο θεμελιώδης ρόλος τους;

Το κοινό μαγνητίζεται από τους κακούς γιατί έχουν ένα αίνιγμα. Ένας γρίφος πρέπει να απαντηθεί. Και βαθιά μέσα μας θέλουμε να τον δικαιολογήσουμε. Γιατί βαθιά μέσα μας το κακό είναι και ακατανόητο αλλά και ένδειξη χαμηλής ευφυΐας. Ο κακός είναι αυτός που έχει να κάνει την μεγαλύτερη εσωτερική διαδρομή. Αυτός είναι και ο θεμελιώδης ρόλος του. Να αποκαλύψει το ποσό ρηχό είναι τελικά το κακό μέσα από το προσωπικό του, αντιπαθητικό ίσως, ταξίδι.
Ο ρόλος του Φάγκιν έχει παιχτεί από σπουδαίους ηθοποιούς και οφείλω να καταθέσω μια δική μου μάτια. Χτίζω έναν Φάγκιν γητευτή των παιδιών. Έναν Φάγκιν Πήτερ Παν.

-Το παιδικό θέατρο μπορεί να μην αποτελεί την απόλυτη καταξίωση ενός ηθοποιού αλλά ενέχει δυσκολίες. Για εσάς πώς ορίζεται;

Ορίζω το παιδικό θέατρο σαν τον καλλιτεχνικό τόπο όπου το παιδί που ο γονέας κουβαλάει μέσα του και το παιδί που συνοδεύει συναντιούνται. Όλοι οι σημερινοί γονείς που φέρνουν τα παιδιά τους στο θέατρο έχουν δει πολλές παιδικές παραστάσεις σαν παιδιά. Άρα, το παιδί που ακόμα ζει μέσα τους έχει οξυμένο κριτήριο και είναι ένας σκοτεινός θεατής που με απασχολεί. Παίζω για τα παιδιά που είναι στην αίθουσα αλλά κυρίως για το κρυμμένο παιδί μέσα σε αυτούς που φέρνουν τα παιδιά τους στο θέατρο. Θα τα έχω καταφέρει αν αυτά τα δύο παιδιά συναντηθούν μέσα από την παράσταση.

-Ο Όλιβερ Τουίστ πάντα θα συγκινεί και θα λαμβάνει διάφορες μορφές. Για εσάς είναι ο σύγχρονος κατατρεγμένος;

Ο πρόσφυγας που δεν έχει για αυτόν θέση ο ειρηνικός κόσμος, ο απαξιωμένος άνθρωπος για την ερωτική του ταυτότητα, ένας άνεργος πατέρας που σφίγγει τα χέρια του στις τσέπες σαν χειροβομβίδες, μια μοναχική μητέρα που ποτέ δεν της αναγνωρίζουν ότι αυτά που δίνει είναι αρκετά. Ο Όλιβερ Τουίστ, όμως, μέσα από τη δύναμη του καλού θα αλλάξει τον κόσμο. Όπως άλλαξε, για λίγο, έστω,  τον κόσμο ένα χαμόγελο κατανόησης που είδα να χαρίζει ενας νεαρός σε καροτσάκι σε έναν ηλίθιο που είχε κλείσει την διάβαση με το αυτοκίνητό του.

-Είναι αδύνατο στην πρώτη αναφορά του ονόματός σας να μη θυμηθεί κανείς τα «Φθηνά Τσιγάρα», πόσα καλοκαίρια παρήλθαν από τότε και γιατί κάθε καλοκαίρι τα αναζητούμε; Εσείς τα αναζητάτε ακόμα;

Όχι πια. Δεν τα αναζητώ. Αλλά επιμένουν να με αναζητούν αυτά. Μου στέλνουν χαιρετίσματα από άλλες εποχές. Από εποχές μεγάλης μοναξιάς. Σαν παλιά χαρτονομίσματα που δεν έχουν πια αξία. Είκοσι καλοκαίρια μετά η ταινία συνεχίζει να αναδύεται από τον βυθό σαν το κίτρινο υποβρύχιο των Μπιτλς. Ακόμα δεν μπορώ να καταλάβω γιατί, αλλά μάλλον δεν μου πέφτει και λόγος. Ξέφυγε από τα χέρια μου σαν τις πίσω μου σελίδες. Δεν μου ανήκει. Ήταν ένα μήνυμα σε μπουκάλι της μποέμικης γενιάς του ‘90 που κάθε καλοκαίρι συνεχίζει να φτάνει στον προορισμό του.

-Κάποια στιγμή εμπλέκεστε  με την πολιτική. Τι σας έπεισε να το κάνετε και πόσο αλλοίωσε την καλλιτεχνική σας εικόνα;

Η αλήθεια είναι ότι έχω μια ροπή στην περιπέτεια. Και το 2012 η πολιτική ήταν η απόλυτη περιπέτεια. Γενικά προτιμώ να με ποδοπατάει ο ταύρος στην αρένα παρά να είμαι θεατής στην κερκίδα. Αλλά σήμερα που ούτε ο Κραουνάκης δεν υπερασπίζεται τον ΣΥΡΙΖΑ και η Μποφίλιου που είχε ανακοινώσει ότι είναι έτοιμη να πάρει τα άρματα και να βγει στο αντάρτικο βγήκε τελικά σε κεντρικές νυχτερινές πίστες, αποφάσισα να περιμάζεψω εκείνο το «Ν»που έβγαλε ο Βαρουφάκης από το «Γιάνης» και να το βάλω στο όνομά μου. Από εδώ και στο εξής «Ρέννος» παρακαλώ.
Όσο για την καλλιτεχνική μου εικόνα φροντίζω μεθοδικά να την υπονομεύω κυρίως με τις αντιφατικές μου καλλιτεχνικές επιλογές. Έχω επηρεαστεί βαθιά από το σουρεαλιστικό μανιφέστο και με κάθε ευκαιρία καλώ τον εαυτό μου να το εφαρμόσει. Η εμπλοκή με την πολιτική τελικά με το όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα με δικαίωσε. Ενώ εκείνη την εποχή είχα σκεφτεί να ζητήσω άδεια οπλοφορίας σήμερα μοιάζουν όλα τόσο διασκεδαστικά!

-Πολιτική πράξη αποτελούν ένα σύνολο συμβολικών πραγμάτων, ο καλλιτέχνης από την άλλη θα είναι πάντα το ανήσυχο πνεύμα που θα επιθυμεί να εκφράζεται και να παίρνει ανοιχτά πολιτική θέση. Πού τέμνονται αυτά τα δυο και πού υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές;

Στον τρόπο. Στην αισθητική. Όπως το να λες την αλήθεια θέλει αισθητική έτσι και το να είσαι καλλιτέχνης και να εκφράζεις τις πολιτικές σου θέσεις θέλει βαθιά αισθητική. Ένα χαρακτηριστικό και τολμηρό παράδειγμα είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του Nick Cave για το πως τα άκρα αγγίζονται. Ο καλλιτέχνης πρέπει να δείχνει ποιος είναι ο δημιουργικός τρόπος να διαφωνείς. Όποιος δεν συμφωνεί μαζί σου δεν πρέπει να πιστεύεις ότι είναι φασίστας .

-Φέτος που θα σας δούμε εκτός από τον Όλιβερ Τουίστ;

Στο Μέγαρο μουσικής συμμετείχα στην «ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΔΟΞΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ» στις 30 Οκτωβρίου. Μαζί με τον τενόρο Γιάννη Χριστόπουλο και την πιανίστρια Σοφία Ταβακοπούλου, αναζητώντας τον απόηχο των ποιητών που δημιούργησαν στο ευρύτερο πλαίσιο του μεσοπολέμου και καταδικάστηκαν στη λήθη. Χάθηκαν στους πολέμους, στα ναρκωτικά, στα τρελοκομεία, στις αστοχίες. Με λόγια μουσική της εποχής που και αυτή καταδικάστηκε στη λήθη ή στο ημίφως. Θα ακολουθήσει στο Μέγαρο το θεατρικό αναλόγιο «Gadenza για ηθοποιό και βιολί» με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Σκαλκώτα. Επίσης, οργανώνεται η συνέχεια των παραστάσεων του «Ιουλίου Καίσαρα» του Σαίξπηρ με το Θέατρο Τέχνης στην Ιταλία. Και μέσα στο 2020 η νέα μου ταινία θα βρει τον δρόμο της.

-Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας μια φράση από τον ρόλο σας ή το έργο γενικότερα που σας εκφράζει απόλυτα;

«Όλα γίναν όπως έπρεπε να γίνουν καλέ μου Όλιβερ…». Έχει μια μακρινή συγγένεια με τον Καρυωτάκη των εφηβικών μου χρόνων. Τότε που αγόραζα τις ποιητικές του συλλογές από καρότσια στην λαϊκή.

Πηγή: lifo.gr