Γλυπτά του Παρθενώνα: Μήνυμα υπέρ της επιστροφής τους

Μήνυμα υπέρ της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα στέλνει η εφημερίδα Sunday Times με άρθρο με τίτλο «Επιστρέψτε τα αυτοκρατορικά λάφυρα. Η απομίμηση είναι επίσης σέξι – Τέλεια αντίγραφα, 3D μαγικά και τέχνη σε περιοδεία μπορούν να αναδείξουν τα θαύματα του κόσμου».

Η αρθρογράφος Σάρα Μπάξτερ τονίζει πως το μουσείο της Ακρόπολης είναι ικανό να φιλοξενήσει τα γνήσια γλυπτά του Παρθενώνα – που άλλωστε ανήκουν στην κανονική τοποθεσία τους – αντί για καλοφτιαγμένα αντίγραφα. Παραθέτει δε παραδείγματα διάσημων μουσείων, όπως το Victoria and Albert, το Smithsonian, αλλά και το ίδιο το Βρετανικό Μουσείο, που επέλεξαν τον «δανεισμό» και την επιστροφή έργων τέχνης στις χώρες που ανήκουν, όπως επίσης και μεθόδους προβολής έργων μέσα από τις νέες τεχνολογίες και τα «γνήσια αντίγραφα».

«Το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα είναι απόλυτα ικανό να φιλοξενήσει τα γνήσια γλυπτά του Παρθενώνα, αντί για τα καλοφτιαγμένα αντίγραφα. Είναι δύσκολο να αρνηθείς ότι ανήκουν κοντά στην αρχική τους τοποθεσία. Γιατί να μην τα ανταλλάξουμε; Αγωνιζόμαστε έναν χαμένο αγώνα, να μείνουμε γαντζωμένοι στα λάφυρά μας, όταν υπάρχουν καινοτόμοι τρόποι να μοιραστούμε την γνώση μας» υποστηρίζει στο άρθρο της.

Στο μέλλον, αναφέρει, περισσότερα έργα πολιτιστικής κληρονομιάς θα έχουν την ευκαιρία να «ταξιδέψουν», όπως έγινε με τα μπρούντζινα γλυπτά του Μπενίν, που το Βρετανικό Μουσείο συμφώνησε πρόσφατα να «δανειστούν» πίσω στη Νιγηρία. Οι οικονομικότεροι αεροπορικοί προορισμοί καθιστούν πιο συναρπαστική μία επίσκεψη στα μπρούντζινα γλυπτά στην χώρα προέλευσής τους από ότι ανάμεσα σε ανταγωνιστικά έργα τέχνης κάθε πολιτισμού και εποχής στο Μπλούμσμπερι, λέει η Μπάξτερ, όπως αναμεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων. Προσθέτει ότι ο ιστορικός και παρουσιαστής της σειράς «Πολιτισμοί» του BBC2 David Olusoga κατάφερε να στρέψει την προσοχή πολλών περισσότερων Βρετανών στα συγκεκριμένα γλυπτά, φέτος, μέσα από την τηλεόραση, από ότι ένα μουσείο.

Όπως δημοσιεύτηκε στους Times την προηγούμενη εβδομάδα, η νέα τεχνολογία έχει τη δυνατότητα να προβάλει ακόμη περισσότερα θαύματα του κόσμου: Η αρχαία Ρώμη αναδύθηκε σε όλη της τη δόξα μέσα από μία αναπαράσταση εικονικής πραγματικότητας από ομάδα 50 ακαδημαϊκών και τεχνικών υπολογιστών, η οποία μάλιστα πρόσθεσε και εναέριες εικόνες της πόλης, και άλλες λεπτομέρειες χρώματος στα ερείπια της Αγοράς. Εξίσου, εντυπωσιακή ήταν η αναπαράσταση με τρισδιάστατη τεχνολογία της Αψίδας του Θριάμβου της Παλμύρας στην πλατεία Τραφάλγκαρ, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες του γνήσιου μνημείου.

«Δεν θα μπορούσε η Βρετανία να παραδώσει τα Ελγίνεια και να αναπαραστήσει το μεγαλείο του Παρθενώνα για τη νέα γενιά επισκεπτών του Βρετανικού Μουσείου;» αναρωτιέται η αρθρογράφος. Ήδη – γράφει – υπάρχει μία εδραιωμένη παράδοση δημοφιλών αντιγράφων στο Victoria and Albert Museum (όπως η στήλη του Τραϊανού), τα οποία σύμφωνα με τον διευθυντή του μουσείου, Τρίστραμ Χαντ, σχεδιάστηκαν για να εκπαιδεύσουν και να εμπνεύσουν γενιές καλλιτεχνών και εικαστικών που δεν θα μπορούσαν για οικονομικούς λόγους να ταξιδέψουν. Το ίδιο μουσείο προσφέρθηκε να επιστρέψει θησαυρούς στην Αιθιοπία που είχαν πάρει οι Βρετανοί. Ο Τ. Χαντ πιστεύει ότι το Τμήμα Διεθνούς Ανάπτυξης θα έπρεπε να δαπανά περισσότερα από τον προϋπολογισμό του για ξένη βοήθεια (13 δις λίρες) στην εκπαίδευση ξένων επιμελητών και στην ανάπτυξη μουσείων στο εξωτερικό, ώστε να έχουν τις τεχνικές συντήρησης για ανταλλαγές και εκθέσεις ανεκτίμητων αντικειμένων.

Το μουσείο Smithsonian της Ουάσινγκτον, καταλήγει η αρθρογράφος, έχει επιστρέψει ινδιάνικα έργα τέχνης για κάποιο χρονικό διάστημα. «Δεν θα δίσταζε, φαντάζομαι, να επιστρέψει τις προγονικές πέτρινες φιγούρες, τις οποίες η κυβερνήτης του Νησιού του Πάσχα την προηγούμενη εβδομάδα παρακάλεσε από το Βρετανικό Μουσείο να τους επιστραφούν. Το Smithsonian έχει δείξει πως να υποχωρεί και να αναπτύσσεται. Reculer pour mieux sauter, όπως θα έλεγε και ο Μακρόν», υποστηρίζει η Σ. Μπάξτερ, αναφερόμενη στην πρόσφατη απόφαση του Γάλλου προέδρου για την επιστροφή έργων τέχνης στην Αφρική (Μπενίν).